Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Nadir torpaq elementləri: Rusiya və Çin oyun qaydalarını dəyişdirir..?

Nadir torpaq elementləri: Rusiya və Çin oyun qaydalarını dəyişdirir..?

Sia Az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

...Hər bir smartfon, elektrik avtomobili və külək turbininin nadir torpaq metallarından asılı olduğu bir dünyada, Rusiya tarixi bir addımın astanasındadır.

Bu 17 element sabahın “yaşıl” iqtisadiyyatı, müdafiə texnologiyaları və enerjisinin açarıdır.

Təsəvvür edin: onlarsız elektrik mühərrikləri üçün maqnitlər, dərmanlar üçün lazerlər, təhlükəsizlik üçün radarlar olmayacaq.

Dünyada ikinci ən böyük nadir torpaq metal ehtiyatlarına (28,5 milyon ton) malik olan Rusiya hazırda idxaldan 98 faiz asılı olaraq ildə 3 min ton istehlakla cəmi 50 ton istehsal edir. Amma bu gün baş nazirin birinci müavini Denis Manturovun danışdığı Çinlə danışıqlar oyunun qaydalarını dəyişə bilər.

Nadir torpaq elementləri yüksək texnologiyanın "vitaminləri"dir. Elektrikli nəqliyyat vasitələrində neodim və disprosium güclü maqnitlər əmələ gətirir (hər avtomobilə 1 kq-a qədər), mühərrikləri yığcam və səmərəli edir.

SİA-nın məlumatına görə, 2035-ci ilə qədər Rusiya 506 min elektromobil və elektrobus istehsal etməyi planlaşdırır və bu, nadir torpaq elementləri olmadan mümkün deyil.

2025-ci ildə Renera bu metalların əsas olduğu akkumulyator və mühərriklərin istehsalına başlayacaq.

Lakin onların rolu daha genişdir: külək turbinləri və günəş panelləri üçün itrium, radarlar və lazerlər üçün gadolinium, nüvə sənayesi və MRT üçün evropium və lutetium lazımdır. Rosatomun məlumatına görə, 2030-cu ilə qədər Rusiyada nadir torpaq elementləri bazarı 29 milyard rubldan 100 milyard rubla qədər artacaq və istehsal 7,5 min tona çataraq dünyada ilk 5-liyə daxil olacaq.

Nadir torpaq elementləri aviasiya üçün ərintiləri gücləndirir, smartfonları daha ağıllı və enerjini daha təmiz edir.

Ruslar üçün bunlar yeni iş yerləri, sərfəli elektrik avtomobilləri və "yaşıl" enerji üçün daha aşağı ödənişlərdir. Amma əsas məsələ suverenlikdir.

2025-ci ilin aprelində Çin ABŞ-ın tariflərinə cavab olaraq yeddi nadir torpaq metalının ixracını məhdudlaşdırdı və avtomobil sənayesində fasilələrə səbəb oldu.

Rusiya öz ehtiyatları ilə dünya üçün “sığorta” olmağa qadirdir, amma ilk növbədə özü üçün…

…Və deməli, Manturov təsdiqlədiyinə görə, Rusiya Çinlə nadir torpaq metal oksidlərinin çıxarılması texnologiyalarını müzakirə edir - bu, Pekin və Vaşinqtonun rəhbərlik etdiyi qabaqcıl prosesdir.

Danışıqlar çoxdan başlayıb, hələ ki, heç bir qərar yoxdur, amma tərəfdaşlar məlumdur.

Qlobal istehsalın 70-95 faizinə nəzarət edən Çin öz müttəfiqləri ilə nou-hau paylaşır. Texnologiyaya çıxış Yakutiyada Tomtorskoye kimi yataqların işə salınmasına imkan verəcək.

Artıq əsas layihələr həyata keçirilir: Murmanskda Lovozero mədən və emalı zavodunun modernləşdirilməsi, Kulyokskaya ərazisinin, İrkutskda Polmostundrovskoye və Yaraktinskoyenin işə salınması…

Rosatom sovet texnologiyalarını bərpa edib: Solikamsk zavodu 2026-cı ilə qədər 2000 ton nadir torpaq metalları istehsal edəcək.

Rusal 2025-ci ildə 3D çap və aerokosmik üçün skandium oksidi (ildə 1,5 ton) istehsalına başlayacaq.

Oliqarxlar Rusiyadan demək olar ki, 514 milyardı ofşor hesablara aparıblar və metallurgiyanı gələcəkdən məhrum ediblər.

Dünya ehtiyatlarının 17 faizinə sahib olan Rusiya ABŞ-la (Putinin eyham vurduğu kimi) əməkdaşlıq edə bilər, lakin Çinlə bu, mədənçilikdən tutmuş maqnit ixracına qədər tam bir tsikldir.

Qlobal nadir torpaq elementləri bazarı 2025-ci ildə 12,57 milyard dollar, 2037-ci ilə qədər isə 33,5 milyard dollar təşkil edir (ildə 8,3 faiz artım). Rusiya 2035-ci ilə qədər 15 istehsal müəssisəsini işə salaraq ilk 5-liyə daxil olacaq.(?)

Əli Babayev

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:221
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 09 Sentyabr 2025 22:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see322

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see319

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see300

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see295

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see277

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see271

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see271

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see265

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see253

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see250

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see243

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see234

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see228

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see222

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see222

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see212

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see203

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see200

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see200

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri