Icma.az
close
up
RU
Natiq Səfərov: Hər bir əsərin bərpası özünəməxsus yanaşma tələb edir

Natiq Səfərov: Hər bir əsərin bərpası özünəməxsus yanaşma tələb edir

Icma.az, Azertag saytına istinadən bildirir.

Bakı, 22 sentyabr, AZƏRTAC

Rəsm əsəri bərpaya daxil olduqda ilk növbədə onun pasportlaşdırılması aparılır və bərpa pasportu hazırlanır. Bu sənəddə əsərin müəllifi, yaranma tarixi və digər mühüm məlumatlar qeyd olunur. Həmin məlumatların dəqiqliyi ilə bağlı şübhə yarandıqda isə əlavə araşdırmalar aparılır.

Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Əməkdar rəssam, ali dərəcəli bərpaçı Natiq Səfərov deyib.

Onun sözlərinə görə, bərpa işlərinə başlamazdan əvvəl əsərin mövcud vəziyyəti fotofiksasiya edilir, görüləcək işlərin həcmi və ardıcıllığını müəyyənləşdirən xüsusi proqram hazırlanır. Bərpaçı bütün proses boyu həmin proqrama ciddi əməl etməli, kimyəvi, mexaniki və digər müdaxilələri məhz onun əsasında həyata keçirməlidir.

“Bərpa prosesində görülən hər bir iş mərhələli şəkildə qeydə alınır və fotofiksasiya edilir. Proses başa çatdıqdan sonra əsər yenidən fotoşəkillərlə sənədləşdirilir, aparılmış bütün mexaniki və kimyəvi müdaxilələr barədə məlumat bərpa pasportuna əlavə olunur. Həmçinin gündəlik görülən işlərin ayrıca qeydiyyatı aparılır. Bu sənədləşdirmə olduqca vacibdir. Çünki əsər gələcəkdə yenidən bərpaya ehtiyac duyarsa, növbəti mütəxəssis əvvəlki restavrasiya zamanı hansı materiallardan istifadə edildiyini və hansı müdaxilələrin aparıldığını dəqiq bilməlidir”, – deyə o bildirib.

Restavrasiya zamanı əsərin orijinallığının qorunması ilə zədələnmiş hissələrin bərpası arasında tarazlığın təmin edilməsindən danışan Natiq Səfərov qeyd edib ki, müəllifin orijinal işinə ən kiçik zərərin vurulması belə restavrator üçün ciddi peşəkar səhv hesab olunur.

“Buna görə də əsərin orijinal hissələri ilə son dərəcə ehtiyatla davranılır. Restavrator yalnız zədələnmiş sahələrə müdaxilə edir və bütün işləri əvvəlcədən hazırlanmış proqramın ardıcıllığına uyğun, böyük dəqiqliklə yerinə yetirir. Əsərin üzərində çirk qatı və ya müxtəlif ləkələr ola bilər. Onların təmizlənməsi zamanı elə kimyəvi maddələr seçilməlidir ki, müəllifin orijinal rəng qatına heç bir təsir göstərməsin. Əsas məqsəd əsəri yeniləmək deyil, onun orijinallığını mümkün qədər qoruyaraq mövcud vəziyyətini sabitləşdirməkdir”, – deyə bərpaçı vurğulayıb.

Peşə fəaliyyətində qarşılaşdığı ən mürəkkəb restavrasiya işlərindən söz açan N.Səfərov bildirib ki, hər bir əsərin özünəməxsus problemləri olur. Hətta eyni müəllifin eyni dövrdə yaratdığı iki əsərdə belə tamamilə fərqli zədələnmələrə rast gəlmək mümkündür. Buna görə də hər bir əsər fərdi yanaşma tələb edir.

“Təxminən 50 illik fəaliyyətim ərzində xüsusi yanaşma tələb edən çoxsaylı mürəkkəb əsərlərlə qarşılaşmışam. Onlardan biri dövrünü qabaqlayan görkəmli Azərbaycan rəssamı Tofiq Cavadovun əsərləri ilə bağlı olub. O, avanqard və ekspressionizmə yaxın yaradıcılıq yolu seçmiş, Avropa rəngkarlığından bəhrələnmiş sənətkar idi. Sovet dövründə sosialist realizminin tələblərindən kənara çıxdığı üçün yaradıcılığı lazımi səviyyədə qəbul edilmirdi. Maddi çətinliklər səbəbindən rəssam bəzən köhnə, istifadə olunmuş, ayrı-ayrı hissələrdən birləşdirilmiş kətanlar üzərində işləyirdi. Sonrakı illərdə onun yaradıcılığına böyük maraq yaransa da, əsərlərin hazırlanmasında texnoloji tələblərə tam əməl edilmədiyindən onların bir çoxu ciddi şəkildə zədələnmiş, bəziləri isə məhv olmaq təhlükəsi ilə üzləşmişdi”, – deyə o bildirib.

Bərpaçının sözlərinə görə, belə hallarda rəng qatını itirmədən müəllifin kətanından ayıraraq yeni kətana köçürmək tələb olunurdu ki, bu da restavrasiya sənətində ən mürəkkəb əməliyyatlardan biri hesab edilir.

“Həmin dövrdə belə mürəkkəb işlər əsasən Moskva və Leninqrad restavrasiya məktəblərində həyata keçirilirdi. Mən Tofiq Cavadovun 20-yə yaxın əsərini müəllif kətanından ayıraraq yeni kətana köçürmüşəm. Onlardan 1984-cü ildə bərpa etdiyim əsərlərdən biri bu yaxınlarda keçirilən sərgidə nümayiş etdirildi. Sevindirici haldır ki, əsərdə bu günədək heç bir dəyişiklik baş verməyib. Fiziki, mexaniki və kimyəvi təsirlərə məruz qalmasa, onun uzun illər mövcud vəziyyətini qoruyacağına inanıram”, – deyə N.Səfərov əlavə edib.

Əməkdar rəssam bildirib ki, peşə fəaliyyətində həyata keçirdiyi digər mürəkkəb bərpa işlərindən biri də Şəkidəki Şəkixanovların evinin interyeri ilə bağlı olub. Otaqlardan biri uzun müddət baxımsız qaldığından ciddi dağıntıya məruz qalmışdı.

“Biz həmin interyeri tam şəkildə bərpa etdik. Bu, həm mürəkkəb, həm də böyük məsuliyyət tələb edən işlərdən biri idi və görülən bərpa işi yüksək qiymətləndirildi”, – deyə Natiq Səfərov bildirib.

Müxbir – Günel Alıyeva

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:145
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 22 Sentyabr 2026 13:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri