Icma.az
close
up
RU
Natiq Səfərov: Hər bir əsərin bərpası özünəməxsus yanaşma tələb edir

Natiq Səfərov: Hər bir əsərin bərpası özünəməxsus yanaşma tələb edir

Icma.az, Azertag saytına istinadən bildirir.

Bakı, 22 sentyabr, AZƏRTAC

Rəsm əsəri bərpaya daxil olduqda ilk növbədə onun pasportlaşdırılması aparılır və bərpa pasportu hazırlanır. Bu sənəddə əsərin müəllifi, yaranma tarixi və digər mühüm məlumatlar qeyd olunur. Həmin məlumatların dəqiqliyi ilə bağlı şübhə yarandıqda isə əlavə araşdırmalar aparılır.

Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Əməkdar rəssam, ali dərəcəli bərpaçı Natiq Səfərov deyib.

Onun sözlərinə görə, bərpa işlərinə başlamazdan əvvəl əsərin mövcud vəziyyəti fotofiksasiya edilir, görüləcək işlərin həcmi və ardıcıllığını müəyyənləşdirən xüsusi proqram hazırlanır. Bərpaçı bütün proses boyu həmin proqrama ciddi əməl etməli, kimyəvi, mexaniki və digər müdaxilələri məhz onun əsasında həyata keçirməlidir.

“Bərpa prosesində görülən hər bir iş mərhələli şəkildə qeydə alınır və fotofiksasiya edilir. Proses başa çatdıqdan sonra əsər yenidən fotoşəkillərlə sənədləşdirilir, aparılmış bütün mexaniki və kimyəvi müdaxilələr barədə məlumat bərpa pasportuna əlavə olunur. Həmçinin gündəlik görülən işlərin ayrıca qeydiyyatı aparılır. Bu sənədləşdirmə olduqca vacibdir. Çünki əsər gələcəkdə yenidən bərpaya ehtiyac duyarsa, növbəti mütəxəssis əvvəlki restavrasiya zamanı hansı materiallardan istifadə edildiyini və hansı müdaxilələrin aparıldığını dəqiq bilməlidir”, – deyə o bildirib.

Restavrasiya zamanı əsərin orijinallığının qorunması ilə zədələnmiş hissələrin bərpası arasında tarazlığın təmin edilməsindən danışan Natiq Səfərov qeyd edib ki, müəllifin orijinal işinə ən kiçik zərərin vurulması belə restavrator üçün ciddi peşəkar səhv hesab olunur.

“Buna görə də əsərin orijinal hissələri ilə son dərəcə ehtiyatla davranılır. Restavrator yalnız zədələnmiş sahələrə müdaxilə edir və bütün işləri əvvəlcədən hazırlanmış proqramın ardıcıllığına uyğun, böyük dəqiqliklə yerinə yetirir. Əsərin üzərində çirk qatı və ya müxtəlif ləkələr ola bilər. Onların təmizlənməsi zamanı elə kimyəvi maddələr seçilməlidir ki, müəllifin orijinal rəng qatına heç bir təsir göstərməsin. Əsas məqsəd əsəri yeniləmək deyil, onun orijinallığını mümkün qədər qoruyaraq mövcud vəziyyətini sabitləşdirməkdir”, – deyə bərpaçı vurğulayıb.

Peşə fəaliyyətində qarşılaşdığı ən mürəkkəb restavrasiya işlərindən söz açan N.Səfərov bildirib ki, hər bir əsərin özünəməxsus problemləri olur. Hətta eyni müəllifin eyni dövrdə yaratdığı iki əsərdə belə tamamilə fərqli zədələnmələrə rast gəlmək mümkündür. Buna görə də hər bir əsər fərdi yanaşma tələb edir.

“Təxminən 50 illik fəaliyyətim ərzində xüsusi yanaşma tələb edən çoxsaylı mürəkkəb əsərlərlə qarşılaşmışam. Onlardan biri dövrünü qabaqlayan görkəmli Azərbaycan rəssamı Tofiq Cavadovun əsərləri ilə bağlı olub. O, avanqard və ekspressionizmə yaxın yaradıcılıq yolu seçmiş, Avropa rəngkarlığından bəhrələnmiş sənətkar idi. Sovet dövründə sosialist realizminin tələblərindən kənara çıxdığı üçün yaradıcılığı lazımi səviyyədə qəbul edilmirdi. Maddi çətinliklər səbəbindən rəssam bəzən köhnə, istifadə olunmuş, ayrı-ayrı hissələrdən birləşdirilmiş kətanlar üzərində işləyirdi. Sonrakı illərdə onun yaradıcılığına böyük maraq yaransa da, əsərlərin hazırlanmasında texnoloji tələblərə tam əməl edilmədiyindən onların bir çoxu ciddi şəkildə zədələnmiş, bəziləri isə məhv olmaq təhlükəsi ilə üzləşmişdi”, – deyə o bildirib.

Bərpaçının sözlərinə görə, belə hallarda rəng qatını itirmədən müəllifin kətanından ayıraraq yeni kətana köçürmək tələb olunurdu ki, bu da restavrasiya sənətində ən mürəkkəb əməliyyatlardan biri hesab edilir.

“Həmin dövrdə belə mürəkkəb işlər əsasən Moskva və Leninqrad restavrasiya məktəblərində həyata keçirilirdi. Mən Tofiq Cavadovun 20-yə yaxın əsərini müəllif kətanından ayıraraq yeni kətana köçürmüşəm. Onlardan 1984-cü ildə bərpa etdiyim əsərlərdən biri bu yaxınlarda keçirilən sərgidə nümayiş etdirildi. Sevindirici haldır ki, əsərdə bu günədək heç bir dəyişiklik baş verməyib. Fiziki, mexaniki və kimyəvi təsirlərə məruz qalmasa, onun uzun illər mövcud vəziyyətini qoruyacağına inanıram”, – deyə N.Səfərov əlavə edib.

Əməkdar rəssam bildirib ki, peşə fəaliyyətində həyata keçirdiyi digər mürəkkəb bərpa işlərindən biri də Şəkidəki Şəkixanovların evinin interyeri ilə bağlı olub. Otaqlardan biri uzun müddət baxımsız qaldığından ciddi dağıntıya məruz qalmışdı.

“Biz həmin interyeri tam şəkildə bərpa etdik. Bu, həm mürəkkəb, həm də böyük məsuliyyət tələb edən işlərdən biri idi və görülən bərpa işi yüksək qiymətləndirildi”, – deyə Natiq Səfərov bildirib.

Müxbir – Günel Alıyeva

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:140
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 22 Sentyabr 2026 13:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see289

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see278

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see275

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see270

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see270

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see261

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see256

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see252

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see248

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see246

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see232

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see227

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see226

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see226

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see223

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see220

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see215

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see214

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see208

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see207
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri