Icma.az
close
up
RU
Neft tullantıları canlılar üçün yüksək təhlükəlidir EKOLOQ DANIŞDI

Neft tullantıları canlılar üçün yüksək təhlükəlidir EKOLOQ DANIŞDI

Sia Az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

"Balıqların və digər su canlılarının zəhərlənməsi əsasən neft tullantılarından qaynaqlanır". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında ekoloq, Jurnalistlər Birliyinin sədri Cəmşid Bəxtiyar deyib.

O bildirib ki, neftin tərkibində olan aromatik karbohidrogenlər, benzol, toluol, xilol və digər toksik maddələr canlıların sağlamlığı üçün son dərəcə təhlükəlidir: "Xüsusilə balıq kürüləri və digər həssas canlılar bu zəhərli maddələrə qarşı daha duyğusaldırlar. Bu toksinlər orqanizmlərə daxil olduqda onların inkişaf prosesləri tamamilə dayanır və ölüm halları sürətlə artır.

Dənizin dibində yaşayan molyusklar, xərçəngkimilər və digər kiçik orqanizmlər neft hissəciklərini udduqda, toksinlər qida zəncirinə daxil olur. Bu vəziyyət canlıların həyatını ciddi şəkildə təhlükə altına alır. Neftin ağır fraksiyaları suyun dibinə çökməklə, benzol və metan kimi maddələr canlı orqanizmlərin bədənində yığılır və nəticədə qida zəncirində biokimyəvi dəyişikliklər baş verir. Bu zəhərli maddələr zəncir boyunca yuxarı pillələrə – balıqlara, balıqlar vasitəsilə quşlara və ən sonda insanlara qədər yayılır. Bu proses ekosistemdə uzunmüddətli zərərli təsirlər yaradır.

Xəzər dənizində bu biokimyəvi çirklənmə ticarət məqsədli balıq ehtiyatlarının, xüsusən də nərəkimilərin sayının azalmasına səbəb olur. Eyni zamanda, neft sızmaları quşlar və sahil ekosistemlərinə də böyük ziyan vurur. Neft quşların lələklərinə yapışaraq onların istilik qoruma qabiliyyətini azaldır, bəzən isə tamamilə itirir. Bu səbəbdən quşlar hipotermiyadan və ya boğulmaqdan əziyyət çəkir və həyatdan köçürlər.

Sahil zonasında bitki örtüyü də zəhərlənmədən təsirlənir, bataklıq və qamışlıqlar kimi biotoplar zərər görür. Bu ekosistemin bərpası çox çətin və uzun müddət tələb edən prosesdir. Xəzər dənizinin qapalı su hövzəsi olması, su mübadiləsinin məhdud olması səbəbindən çirkləndirici maddələr burada uzun müddət qalaraq ziyanı daha da artırır. Dünyanın açıq okeanları ilə müqayisədə Xəzər dənizində belə çirklənmənin fəsadları daha ağır olur.

Qazaxıstan sektorunda belə hallar müşahidə edilir. 2024-cü ildə Qazaxıstan sektorunda təxminən 9 kvadrat kilometr ərazidə neft sızması nəticəsində yaranan “qara ləkə” müşahidə olunmuşdu. 2025-ci ildə isə Rusiya, Qazaxıstan, Türkmənistan və Azərbaycan sektorlarında birgə fəaliyyət nəticəsində yaranan neft sızmalarından əmələ gələn leykələrin ümumi ərazisi 64 kvadrat kilometrə çatmışdır. Bu rəqəmlər Xəzər dənizinin ekoloji vəziyyətinin nə qədər həssas olduğunu və davam edən çirklənmənin əhatə dairəsinin genişləndiyini göstərir. Bu problem regional əhəmiyyət kəsb edir və dərhal diqqət və tədbirlər tələb edir".

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:220
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 11 Avqust 2025 15:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see362

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see361

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see353

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see347

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see340

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see330

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see325

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see313

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see312

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see309

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see299

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see297

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see292

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see279

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see277

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see267

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see258

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see244

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see201

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see201
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri