Niyə gecə işıqda yatmaq təhlükəlidir..?

...Televizoru, gecə işığını və ya hər hansı digər işıq mənbəyini gecə ərzində yandırmaq vərdişi daxili bioloji saatınızı pozaraq sağlamlığınıza xələl gətirə bilər.

SİA-nın məlumatına görə, rusiyalı somnoloq Maksim Novikov bu barədə Life.ru-ya danışıb.

...İşıq beyində epifiz vəzi tərəfindən istehsal olunan yuxu hormonu olan melatoninin istehsalını yatırır. Televizor və ya gecə işığı retinal qanqlion hüceyrələrini aktivləşdirir və bədənin sirkadian ritmləri üçün "gecə" siqnalını bloklayır, - deyə mütəxəssis izah edib.

Onun sözlərinə görə, nəticələr demək olar ki, dərhal özünü göstərir: yuxuya getmək daha çətinləşir, yuxu səthi olur və oyanışlar daha tez-tez baş verir.

Tədqiqatlar göstərir ki, axşam televizora baxmaq dərin yavaş dalğalı yuxunun müddətini 15-20 faiz azalda bilər və bu da kifayət qədər istirahətdən sonra belə səhər özünüzü halsız hiss etməyinizə səbəb olur.

Günəş işığının zəif olması ilə bağlı mif xüsusilə hiyləgərdir. Somnoloqun qeyd etdiyi kimi, hətta bir-üç lüks işıqlandırma belə bədənə təsir edə bilər.

Təxminən iki lüks səviyyəsində melatonin istehsalı 20-30 faiz azala bilər.

...Yuxu zamanı demək olar ki, təhlükəsiz işıq səviyyəsi yoxdur - 0,1 lüksdən az olan tam qaranlıq optimal hesab olunur. Buna görə də qalın pərdələrdən və ya göz maskasından istifadə etmək daha yaxşıdır. Bu, xüsusilə uşaqlar və yaşlılar üçün vacibdir, çünki onların melatonin sistemi daha həssasdır, - deyə Novikov vurğulayıb.

Bundan əlavə, müxtəlif işıq mənbələri bədənə fərqli təsir göstərir. 450-480 nanometr dalğa uzunluğunda mavi işıq yayan smartfon və televizor ekranları ən zərərli hesab olunur. O, melatonin istehsalını standart gecə işığının sarı işığından iki-beş dəfə daha güclü şəkildə basdırır. Televizor ekranından titrəmək də əlavə stress yaradır.

...Yatmazdan ən azı bir-iki saat əvvəl cihazları söndürmək tövsiyə olunur. Əgər bir insanın gecə işığına ehtiyacı varsa, qırmızı spektrli bir model seçmək daha yaxşıdır - bu, sirkadian ritmlərə daha az təsir göstərir, - deyə həkim izah edib.

Lakin problem yalnız yuxu keyfiyyətinin aşağı olması ilə məhdudlaşmır.

Mütəmadi olaraq işıq yanıb yatmaq, aclıq hormonları olan leptin və qrelin istehsalının pozulması səbəbindən piylənmə riskini artırır.

Bundan əlavə, toxumaların insulinə həssaslığını azaldır və 2-ci tip diabet inkişaf riskini artırır. Sirkadian ritmlərin xroniki pozulması da depressiya riskinin artması ilə əlaqələndirilir, çünki melatonin serotonin istehsalını tənzimləməkdə iştirak edir.

Qadınlar menstrual pozuntularla qarşılaşa bilər, həm kişilər, həm də qadınlar zəifləmiş immunitet və artan hipertoniya riski ilə qarşılaşa bilərlər.

Nazlı Almuradova