Niyə ölüm qabağı vaxt yavaşlayır? CAVAB

Tədqiqatçılar orqanizm kritik şəraitdə olanda vaxtın niyə “yavaşladığını” izah ediblər.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Liverpul Universitetində psixoloqların apardığı araşdırmalar, ölümə yaxın anlarda zaman duyğusunun niyə pozulduğunu daha yaxşı anlamağa imkan verir.

Professor Rut Oqden və onun həmkarları belə vəziyyətlərdə vaxtın yavaşlamasının beynimizin işləməsi ilə əlaqəli olduğu qənaətinə gəliblər.

Təhlükə ilə qarşılaşdıqda, beynimiz hiperfokus rejiminə keçir, beynin duyğuların tənzimlənməsinə cavabdeh olan sahələri emal vaxtı ilə sıx bağlıdır. Emosional aktivləşmə beynin vaxtı qavramaq və qiymətləndirmək qabiliyyətinin dəyişməsinə səbəb olur.

Bu fenomen həm də təhlükə zamanı aktivləşən döyüş və ya uçuş reaksiyası ilə izah olunur. Beyin bizi tez reaksiya verməyə hazırlayır və ya geri çəkilməyimizə imkan verir və qərar qəbul etmək üçün bizə daha çox vaxt verir, zaman hissini ləngidir. 

Finlandiya alimlərinin araşdırmasına görə, bu, kritik anlarda vaxtı qavrayışımıza təsir edən daxili saatımızın dəyişməsi ilə bağlı ola bilər.

Təəccüblüdür ki, vaxtı yavaşlatmağın təsiri təkcə ölüm qarşısında görünmür. Sosiologiya professoru Maykl Flaertinin araşdırmasına görə, zaman yeni və naməlum təcrübələr zamanı da təhrif edilə bilər. Yeni səyahətlər, mürəkkəb bacarıqlara yiyələnmək və ya hətta tam sakitlik vəziyyətləri bizim zaman anlayışımızı dəyişə bilər.

Beləliklə, bizim zaman qavrayışımız emosiyalarımız, beynin aktivləşmə səviyyəsi və üzləşdiyimiz vəziyyətin mürəkkəbliyi ilə sıx bağlıdır. Ekstremal vəziyyətlər və ya yeni təcrübələr anlarında beynimiz həddən artıq reaksiya verməyə köklənir və zaman tamamilə fərqli axmağa başlayır, qərarlar qəbul etmək və ətrafımızdakı dünyaya reaksiya vermək üçün bizə əlavə anlar verir.