Niyə pula qənaət edə bilmirsən?

Son dövrlərdə qiymətlərin artması və ümumi yaşayış xərclərinin yüksəlməsi insanların gündəlik həyatına ciddi təsir göstərir.

Ərzaq, kirayə, nəqliyyat və digər əsas ehtiyaclar əvvəlki illərlə müqayisədə daha baha başa gəlir. Bu isə bir çox ailənin büdcəsində ciddi gərginlik yaradır. 

“Cebheinfo.az”-ın araşdırmasına əsasən, minimum əməkhaqqı və orta gəlir səviyyəsi isə çox vaxt bu xərcləri tam qarşılamağa kifayət etmir.

Buna görə də insanlar ayı ancaq əsas ehtiyaclarını ödəməklə başa vururlar və yığım etmək demək olar ki, mümkün olmur.

Belə bir vəziyyətdə maaş çox vaxt yalnız kirayə, yemək və gündəlik xərclərə çatır. Ayın sonunda heç bir qənaət və ehtiyat pul qalmır. 

Amma həyat hər zaman planlı getmir. Gözlənilməz xərclər, məsələn, evdə məişət əşyasının xarab olması, qəfil tibbi ehtiyacın yaranması və ya digər təcili vəziyyətlər insanları çətin vəziyyətə salır.

Belə anlarda insanlar çıxış yolu kimi ya yaxınlarından borc alır, ya da bank və maliyyə qurumlarına müraciət edərək kredit götürməli olurlar. Buna görə də kredit çox vaxt planlı seçim deyil, məcburiyyətdən yaranan bir ehtiyaca çevrilir.

Zamanla kredit artıq yalnız çətin anlarda istifadə olunan vasitə kimi yox, gündəlik həyatın bir hissəsi kimi qəbul olunmağa başlayıb.

Bəzi hallarda insanlar kreditə hətta bir fürsət kimi də baxırlar. Məsələn, ailələr toy, nişan və ya digər böyük mərasimlər üçün kredit götürür və sonradan bu borcu qismən toydan gələn pullarla bağlamağa çalışırlar.

Amma real vəziyyət hər zaman planlandığı kimi getmir. Gəlir gözlənilən qədər olmur və nəticədə kredit əlavə maliyyə yükünə çevrilir.

Bəs insanlar niyə pula qənaət edə bilmir? 

Bunun bir neçə əsas səbəbi var. İlk növbədə, gəlirlərin xərcləri tam qarşılamaması mühüm rol oynayır. Bir çox ailə qazandığı pulu yalnız gündəlik ehtiyaclara yönəldir və ayın sonunda yığım üçün heç bir vəsait qalmır.

Bundan başqa, maliyyə planlaması vərdişlərinin zəif olması da vəziyyəti ağırlaşdırır. İnsanlar çox vaxt gəlirlərini əvvəlcədən bölüşdürmək, xərcləri planlamaq və ehtiyat fondu yaratmaq kimi vərdişlərə əməl etmirlər.

Bu vəziyyətə sosial amillər də güclü təsir göstərir. Cəmiyyət içində toylar, bayramlar və müxtəlif mərasimlər çox vaxt real imkanlardan daha yüksək xərclərlə keçirilir. İnsanlar “geri qalmamaq”, “başqaları kimi etmək” düşüncəsi ilə imkanlarını aşan xərclərə girirlər.

Nəticədə isə əlavə pul ehtiyacı yaranır və bu boşluq çox vaxt kreditlə doldurulur. Digər tərəfdən, kreditlərin asan və sürətli şəkildə əldə olunması da borclanmanı artıran əsas səbəblərdən biridir. İnsanlar rahatlıqla kredit götürə bildikləri üçün bu, daha tez-tez istifadə olunan maliyyə alətinə çevrilir.

Bütün bunlarla yanaşı, insanların düşüncə tərzi də vacib rol oynayır. Çoxları gələcək üçün plan qurmaq və pul yığmaq əvəzinə, daha çox indiki dövrdə rahat yaşamağa üstünlük verir. Qənaət isə həm səbir, həm də intizam tələb edir. Bu vərdiş isə hər kəsdə formalaşmır.

Kreditin gündəlik həyatda bu qədər geniş yayılması və qənaətin çətinləşməsi tək bir səbəbdən deyil. Burada həm qiymətlərin artması, həm gəlirlərin az olması, həm də insanların pul idarə etmə vərdişlərinin zəifliyi rol oynayır.

Əgər gəlir xərclərə çatmırsa və düzgün planlama yoxdursa, insanlar məcbur qalıb kreditə üz tutur, qənaət isə getdikcə daha da çətinləşir.

Gülər Həsənli
“Cebheinfo.az”
 

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin