Niyə yalnız bəzi itlərin “sözləri başa düşdüyü” aydın oldu...

...Bəzi itlər oyuncaqların adlarını tez bir zamanda əzbərləyə bilirlər - bu heyvanlara “istedadlı söz öyrənənlər” (GWL) deyilir.

Bu, nadir bir qabiliyyətdir: əksər itlər müntəzəm məşqlər etsələr belə, əşyaların adlarını öyrənə bilmirlər.

Yeni bir araşdırma göstərib ki, problem təkcə idrak qabiliyyətlərində deyil, həm də heyvanın sosial təşəbbüs səviyyəsində ola bilər.

SİA-nın məlumatına görə, tədqiqat Animal Cognition jurnalında dərc edilib.

Təcrübədə yüksək zəkası ilə tanınan 31 Border Collie cinsi iştirak edib.

Bunlardan 10-u GWL qrupunda, 21-i isə standart qrupda olub. İki həftə ərzində heyvanlar evdə dörd oyuncaqla oynayıblar.

Sahiblər oyun zamanı ardıcıl olaraq iki oyuncağı adı ilə çağırıblar, digər ikisi isə "adsız" qalıblar.

Daha sonra itlər sınaqdan keçirilib: əvvəlcə onlara tanış və yeni oyuncaqlar arasında seçim təklif edilib, sonra isə bir əşyanı adı ilə götürmələri istənilib.

Gözlənildiyi kimi, yalnız istedadlı itlər adları öyrənə biliblər. Lakin əsas fərq oyuncaq seçimində deyil, sahiblərinə qarşı davranışda idi.

İstedadlı itlərin sahibləri üçün oyuncaqlar gətirmə ehtimalı xeyli yüksək idi və bu da açıq-aydın qarşılıqlı əlaqəyə səbəb olurdu.

...Oyuncaqlara maraqda heç bir fərq tapmadıq - bütün itlər yeni əşyalara üstünlük verirdilər. Lakin, söz öyrənə bilən itlərin sahibləri ilə sosial əlaqə qurma ehtimalı daha yüksək idi, - deyə tədqiqat müəllifləri qeyd ediblər.

Alimlərin fikrincə, ortaq fəaliyyət istəyi öyrənmədə əsas rol oynaya bilər. Bu mexanizm kiçik uşaqların nitqi necə mənimsədiyini xatırladır: onlar sözləri birgə diqqət və böyüklərlə oynamaq vasitəsilə əşyalarla əlaqələndirirlər.

Tədqiqatçılar vurğulayıblar ki, “...İstedadlı itlərin sahibləri ilə sosial qarşılıqlı əlaqəyə daha çox meyli qeyri-insani növlərdə sosial motivasiya, ünsiyyət niyyətləri və söz öyrənmə arasındakı əlaqəyə dair əlavə tədqiqatlar üçün əsas yaradır”.

Müəlliflər nəticələrin “it lüğətinin” bütün aspektlərini izah etmədiyi, lakin vacib yeni bir perspektiv təklif etdiyi qənaətinə gəliblər.

Sözləri öyrənmək qabiliyyəti zəka məsələsindən daha çox diqqəti birləşdirmək və paylaşmaq istəyi ola bilər - bu keyfiyyət bəzi itlərdə digərlərinə nisbətən daha güclüdür.

Nazlı Almuradova