Niyə yarasalar başaşağı asılı yatırlar?

Yarasalar uçmayanda, tez-tez mağara tavanlarından və ya körpülərin altından asılırlar, buna görə də bir çox insan bu heyvanların niyə başaşağı yatdığı ilə maraqlanır, “Live Science” yazır.

Tədqiqatçıların fikrincə, bu davranış yarasaların uçuşunun təkamül yolu ilə bağlı ola bilər.

Yarasalar bioloqu və İllinoys Yarasaların Mühafizəsi Proqramının koordinatoru Tara Hohoff nəşrə verdiyi müsahibədə "Yarasalar quru məməlilərindən uçuşa çevriləndə yarasa dələləri kimi sürüşməyə başladılar," -deyib.

Eyni zamanda, Humboldtakı Kaliforniya Dövlət Politexnik Universitetinin yarasa tədqiqatçısı Aleksandr Lyuis, müasir yarasaların əcdadlarının hündür ağaclara dırmaşaraq ağac gövdələri arasında sürüşmək üçün düşə bildiklərini, buna görə də bu cür dırmaşmalar üçün güclü ayaqları inkişaf etdirdiklərini söylədi. Onun sözlərinə görə, bu canlıların güclü pəncələri sonda qanadlara çevrilib.

Bununla belə, yarasaların quşlar kimi içi boş sümükləri olmadığı üçün yüksəkdən uça bilmirlər, buna görə də yarasalar "uçmaq üçün başıaşağı asılır" deyə Hohoff əlavə edib.

"Yarasa gecələmək üçün yer tapdıqda, pəncələrinə bağlı əzələləri sıxır və bu da onları açır. Pəncələr tarın səthinə toxunduqda yarasa bədənini rahatlaşdırır. Bu, bədəninin ağırlığı vasitəsilə pəncələrə bağlı vətərlərı çəkməyə imkan verir," - zooloq və Ohayodakı Bouling -Qrin Dövlət Universitetinin biologiya kafedrasının müdiri Daniel Pauk “Live Science”a qeyd edib.

Başqa sözlə, başıaşağı asılan vaxt minimum enerji sərf edirlər, ona görə ki, bədənləri rahat olur, buna görə də cazibə qüvvəsi onlar üçün hər şeyi edir.

Pauk həmçinin əlavə edib ki, başıaşağı asılmaq yarasaları müəyyən yırtıcılardan qoruyur. Xüsusilə, bayquş, şahin və ilanlardan özlərini qoruya bilirlər.

Eyni zamanda tədqiqatçı qeyd edib ki, yarasalar ayaq üstündən uçmağa qalxa bilirlər, lakin bu, asılmış vəziyyətdən uçuşa başlamaqdan daha çətindir.

Öz növbəsində Lyuis qeyd edib ki, bütün yarasalar yalnız tərs yatmır. Məsələn, "Mərkəzi və Cənubi Amerikanın disk qanadlı yarasalarının baş barmaqlarında xüsusi vantuzlar var, onlar yarpaqların alt tərəfinə yapışırlar və bunu müxtəlif bucaqlarda edirlər".

Hohoff, yarasalarda uçuşun təkamülü ilə bağlı daha çox araşdırmanın "çox maraqlı olacağını, çünki onlar yeganə uçan məməlilərdir,"- deyib.

"Bəzi növlər var ki, yerdən qalxmaq daha asan görünür, ona görə də morfoloji cəhətdən nəyin fərqli olduğunu öyrənmək anlamaq üçün faydalı olardı," -tədqiqatçı bildirib.

Almaz Həsənli