Növbəti qlobal böhran gözlənilir

Dünyanın ikinci ən böyük şəkər istehsalçısı olan Hindistan, daxili tədarükü qorumaq üçün şəkər ixracını dörd aydan çox müddətə dayandırdı.

Qərarın qlobal ərzaq bazarlarında təchizat təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları yenidən canlandırdığı deyilir.

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, Hindistanın bu qərarı, artıq yükləməyə başlayan müəyyən gəmilər üçün məhdud istisnalar olmaqla, 30 sentyabra qədər qüvvədə olacaq.

Hindistan Şəkər və Bioenerji İstehsalçıları Assosiasiyası 30 sentyabrda bitən mövsüm üçün ümumi şəkər istehsalı proqnozunu 32,4 milyon tondan 32 milyon tona endirdi.

Mütəxəssislərin fikrincə, əsas risk növbəti məhsul mövsümü ilə bağlı qeyri-müəyyənliklərdən qaynaqlanır.

İyun ayında başlaması gözlənilən musson yağışlarının inkişaf edən El Nino (normaldan yuxarı temperatur) səbəbindən normal səviyyədən aşağı olacağı proqnozlaşdırılır.

Bu vəziyyət dünyanın ən vacib şəkər istehsalçılarından biri olan Hindistanda istehsal risklərini artıra bilər. İran-İraq münaqişəsindən sonra artan enerji və logistika xərcləri də şəkər bazarına təsir edən əhəmiyyətli amillər kimi qeyd olunur.

Əsas gübrə idxalçısı olan Hindistanda gübrə qiymətlərinin artması istehsal xərclərini artırır və birbaşa şəkər bazarına təsir göstərir.

Qərarın diqqətəlayiq aspektlərindən biri Hindistan hökumətinin sürətli siyasət dəyişikliyidir. Aprel ayında hökumət ixracı məhdudlaşdırmaq planının olmadığını bildirdi. Lakin bugünlərdə rəsmi bir açıqlama bu yanaşmanı dəyişdirərək ixracın böyük bir hissəsini qadağan etdi.

Qərardan sonra bazarlarda ilkin olaraq kəskin qiymət hərəkəti müşahidə olunmayıb. İnvestorların əhəmiyyətli bir hissəsinin bu ehtimala qiymət verdiyi düşünülsə də, Nyu-Yorkda xam şəkər fyuçersləri 2,8 %-ə qədər düşdü.

Londonda ağ şəkərin qiymətlərində də oxşar azalma müşahidə edildi. Mütəxəssislərin fikrincə, orta müddətli təklif balansı qısamüddətli qiymət hərəkətlərindən daha vacibdir.

Rəsmilər bildiriblər ki, Hindistanın bazardan çıxması qlobal şəkər tədarükünün sərtləşdirilməsi hissini gücləndirəcək. Bir çox idxalçı ölkə hələ də xarici tədarükdən asılıdır.

Nyu-York şəkərinin qiyməti fevral ayında beş ilin ən aşağı səviyyəsinə düşüb, lakin sonradan təxminən 10 faiz bərpa olunub. Bəzi qurumlar 2026-2027-ci il  mövsümündə qlobal şəkər çatışmazlığının olacağını proqnozlaşdırırlar.

"Citi", "StoneX", "Datagro" və "Green Pool" kimi təşkilatlar da qlobal şəkər çatışmazlığı proqnozlarını yuxarıya doğru yenidən nəzərdən keçiriblər.

Gözləntilər 550 min tondan 3,17 milyon tona qədər dəyişən ssenarilərinə işarə edir. Mütəxəssislərin fikrincə, artan enerji qiymətləri etanol istehsalını daha cəlbedici edir. Şəkər qamışının bioyanacaq istehsalına keçməsi qida məqsədləri üçün şəkər tədarükünü azalda biləcək əhəmiyyətli risklərdən biri hesab olunur. 

Mütəxəssislər Hindistanın qərarının sadəcə ticarət düzəlişi olmadığını bildirirlər. Onlar El-Nino riskinin, enerji qiymətlərinin, gübrə xərclərinin, bioyanacaq tələbatının və geosiyasi gərginliyin eyni zamanda kənd təsərrüfatı bazarlarına təzyiq göstərdiyi yeni dövrün təsirlərinin daha da aydınlaşdığını qeyd edirlər.

Bazarlarda, xüsusən də hava şəraiti və enerji sektoru ilə bağlı qeyri-müəyyənliklər davam edərsə, qarşıdakı dövrdə şəkər qiymətlərində daha kəskin dəyişikliklər müşahidə oluna bilər.

Nigar
"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin