Icma.az
close
up
RU
Novruzun unudulan ritualı: yalançı və doğruçu çərşənbələr

Novruzun unudulan ritualı: yalançı və doğruçu çərşənbələr

Azertag saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Bakı, 17 fevral, AZƏRTAC

Novruz bayramının ayrılmaz tərkib hissəsi olan ilaxır çərşənbələr nəhəng bir mərasim kompleksini təşkil edir. Bu çərşənbələr mahiyyət etibarilə yalançı və doğruçu olmaqla iki qütbə ayrılır ki, bu da dialektika qanunları ilə tam səsləşir. Həyatın inkişafı ziddiyyətlərin və ikiliklərin (aşağı-yuxarı, ağ-qara, gecə-gündüz, yalan-doğru) vəhdəti üzərində qurulub. Əgər Novruz xalqın dünyaya, təbiətə fəlsəfi-mifik baxışını ritual olaraq əks etdirirsə, çərşənbələrin də bu cür ikiləşməsi həyatın dualist qanunlarını simvolizə edir.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a müsahibəsində filologiya elmləri doktoru, dosent Şakir Albalıyev bildirib. Alim qeyd edib ki, son dövrlərdə elmi-texniki tərəqqinin sürətli inkişafı, dünyada baş verən mənəvi və real aşınmalar həyatımıza ciddi təsir göstərib. Xüsusilə ədalətsiz müharibələr, insanların öz yurdundan didərgin düşməsi kimi sosial faciələr bayramların əvvəlki coşqu ilə qeyd edilməsinə mane olub. Bu amillər əsrlər boyu formalaşmış bəzi adətlərin unudulmasına və ya fərqli formada təzahürünə gətirib çıxarıb.

Müsahibimizin sözlərinə görə, artıq “yalançı çərşənbə” anlayışı unudulmaq üzrədir: “Folklorşünaslar əvvəllər üç yalançı və dörd doğruçu çərşənbənin olduğunu qeyd ediblər. Folklorun ən yaxşı qorunduğu bölgələrdən olan Qarabağda 1993-cü ilə - məcburi köçkünlük faciəsinə qədər dörd ilaxır çərşənbədən əvvəl bir yalançı çərşənbənin keçirildiyini yaxşı xatırlayıram”.

Şakir Albalıyev əlavə edib ki, bu çərşənbədə adına uyğun olaraq, rəmzi (yalançı) bir ocaq qalanardı. Qonşular ocaq başına yığışaraq deyib-gülər, növbəti əsl çərşənbələr üçün özlərində nikbin əhvali-ruhiyyə yaradardılar. Bu mərasim əslində doğruçu çərşənbələrə bir növ hazırlıq işarəsi idi. Xalq arasındakı “Hayın elə yalanına yüyürərlər" deyiminə uyğun olaraq, camaat yalandan da olsa, bir coşqu yaradır, özünü mənəvi-psixoloji baxımdan böyük bayrama hazırlayırdı.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:150
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 17 Fevral 2026 09:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see336

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see336

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see327

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see326

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see309

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see306

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see291

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see291

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see288

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see287

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see280

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see276

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see265

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see263

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see263

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see253

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see251

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see247

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see233

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see225
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri