Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Nüvə müharibəsi baş verərsə, dünya ilə nə olacaq? Ekspertdən dəhşətli PROQNOZ

Nüvə müharibəsi baş verərsə, dünya ilə nə olacaq? Ekspertdən dəhşətli PROQNOZ

Lent az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Nüvə münaqişəsi bütün bəşəriyyəti məhv etməyə qadirdir. Üstəlik, onun əsas hissəsi uzun və ağrılı bir şəkildə öləcək.

Dünya təkcə iqlim fəlakətinin deyil, qlobal nəticələri olan nüvə faciəsinin astanasındadır. Karbon emissiyaları planeti tədricən qızdırarsa, nüvə münaqişəsi onu bir neçə gün ərzində qaranlığa və soyuğa qərq etməyə qadirdir.

Lent.az bildirir ki, bu barədə ekologiya haqqında materialların müəllifi Ted Nordhaus “The Wall Street Journal” üçün məqaləsində yazıb.

İqlim qışı üçün katalizator kimi nüvə münaqişəsi

Nordhausun fikrincə, insanların əksəriyyətinin nüvə müharibəsi haqqında təsəvvürləri yalnız partlayış anına - parlaq işıqlara, dağılmış şəhərlərə, ani ölümlərə aiddir. Lakin ən böyük təhlükə daha sonra gəlir: irimiqyaslı yanğınlardan atmosferə qalxan sıx his buludları günəş işığının qarşısını alır və kəskin soyuğa - nüvə qışına səbəb olur. Belə bir qış onilliklərlə davam edə, kənd təsərrüfatını iflic vəziyyətinə sala və iqtisadi əlaqələri məhv edə bilər.

"İlk saatlarda milyonlarla insan ölsə belə, qurbanların əsas hissəsi sonrakı aclığın nəticəsində olacaq", - ekspert yazır.

Nordhaus qeyd edir ki, məsələn, Hindistan və Pakistan arasında potensial nüvə mübadiləsi regional xarakterinə baxmayaraq, qlobal nəticələrə səbəb ola bilər.

O, etiraf edir ki, məhdud bir zərbə, məsələn, bir neçə onlarla döyüş başlığı ilə, planetin temperaturunu çox dəyişməyəcək. Lakin eskalasiya nəzarətdən çıxa bilər. Əgər münaqişə tərəflərindən biri paytaxta hücum edərsə və əhalinin sıx məskunlaşdığı bir şəhər cavab olaraq hücuma məruz qalarsa, bu, zəncirvari reaksiyaya səbəb ola bilər. Əgər qitələrarası raketlər səmada olarsa, ABŞ, Rusiya və Çin kimi nüvə gücləri növbəti hədəfin kimin olacağını bilmədən bir neçə dəqiqə ərzində həyatlarını dəyişdirən qərarlar qəbul etmək məcburiyyətində qalacaqlar.

Orta ssenari - bütün planet üçün fəlakət

Hətta bir neçə yüz yükün məhdud mübadiləsi belə o qədər soyumağa səbəb olacaq ki, dünya kənd təsərrüfatını iflic edəcək, logistikanı məhv edəcək və yüz milyonlarla insanı öldürəcək - həm birbaşa, həm də nəticəsi ilə: aclıq, xəstəlik, qaçqınlar.

"Qlobal təchizat zəncirləri dayanacaq. Ərzaq istehsalı iflasa uğrayacaq. Özünü təmin edə bilməyən ölkələr humanitar fəlakətin episentrində olacaqlar", - Nordqauz qeyd edir.

Sivilizasiyanın çökməsi riski

Ən pis ssenari quraqlığın, məhsul çatışmazlığının və humanitar böhranların sürətlə yayılmasını əhatə edir. Milyonlarla insan qida və təhlükəsizlik axtarışında miqrasiya edəcək, lakin onların əksəriyyəti heç vaxt təyinatlarına çata bilməyəcək. Qıtlıq, epidemiyalar və sosial xaos bildiyimiz kimi dünyanın sonu olacaq.

Təhlükə altında saxlama rejimi

Nordhaus xatırladır ki, soyuq müharibənin sonunda yaradılan nüvə silahlarına nəzarət sistemi sürətlə məhv edilir. Gələn ilin əvvəlində START-III müqaviləsi başa çatır ki, bu da Rusiya və ABŞ-dakı döyüş başlıqlarının sayını 1550-ə qədər məhdudlaşdırır. Ancaq bu, sivilizasiyanı məhv etmək üçün kifayətdir. Eyni zamanda, hər iki ölkə minlərlə əlavə döyüş başlığını ehtiyatda saxlayır və Çin öz arsenallarını fəal şəkildə artırır.

Nəticə: hərəkət etmək vaxtıdır

Ekspert vurğulayır ki, nüvə silahlarının ləğvi karbon emissiyasının sıfır olması kimi əlçatmaz bir məqsəd kimi görünə bilər. Lakin siyasi baxışlardan və ideologiyalardan asılı olmayaraq, nüvə təhlükəsinin azaldılması mütləq prioritet olmalıdır.

"Bəşəriyyət üçün nüvə müharibəsi ehtimalından daha böyük təhlükə yoxdur. Və heç bir şey siyasətçilər, elm adamları və vətəndaş cəmiyyətinin diqqətinə daha layiq deyil", - Ted Nordhaus yekunlaşdırır.
 

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:136
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 29 İyun 2025 20:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see369

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see308

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see288

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see283

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see283

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see278

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see261

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see256

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see251

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see250

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see246

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see246

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see240

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see237

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see232

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see229

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see223

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see200

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri