NYT: “ABŞ və Çin müharibənin bir addımlığındadır”

AzVision.az xəbər verir ki, ABŞ Müdafiə nazirinin keçmiş köməkçisi Erik Rozenbak və Harvarddakı Belfer Mərkəzinin əməkdaşı Kris Li “The New York Times (NYT)” qəzetinə müsahibədə belə deyiblər.
“Son illərdə bir tərəfdən ABŞ və müttəfiq qüvvələr, digər tərəfdən Çin qüvvələri arasında Tayvan ərazisində həm havada, həm də dənizdə baş verən insidentlərin təhlili əsasında toqquşma riski yüksəkdir. Hər iki ölkənin döyüş təyyarələrinin yaxınlaşması və tutulması sayı kəskin artıb və görünür”, - ekspertlər vurğulayıblar.
Onların fikrincə, bu hadisələrdən birinin real münaqişəyə çevrilməsi riski həmişəkindən daha yüksəkdir. ABŞ-SSRİ qarşıdurması dövründən fərqli olaraq, hazırda ABŞ və Çin hərbçiləri arasında gözlənilməz böhranın qarşısını ala biləcək etibarlı, real vaxt rejimində rabitə sistemi praktiki şəkildə yoxdur.
Tramp: “Putinə Si Cinpin təsir edə bilər” Bu konteksdə onlar 2001-ci ildə ABŞ Hərbi Dəniz qüvvələrinin kəşfiyyat təyyarəsi və Çin qırıcısı arasında baş verən insidenti xatırladıblar. Onda çinli pilot həlak olmuşdu, amerikalı ekipaj isə Haynan adasına təcili eniş etdikdən sonra əsir götürülmüşdü. Böhran yalnız on gündən sonra aradan qaldırıldı.
Roяenbak və Li hesab edirlər ki, bu gün belə bir hadisənin təkrarlana biləcəyinə dair heç bir əminlik yoxdur, çünki daha iddialı olan Çin hərbi baxımdan əhəmiyyətli dərəcədə güclənib. Pekinlə Vaşinqton arasında yaşana gərginlik isə, hər iki tərəfdə millətçilik təzyiqlərini daha da artırıb.
- Çin və ABŞ arasında orta səviyyəli hərbi təmas var, lakin bu, Vaşinqtonun Sovet İttifaqı ilə münasibətlərində olduğu kimi etibarlı təhlükəsizlik sistemlərinin yaradılmasına gətirib çıxarmayıb”, - amerikalı analitiklər bildiriblər.
Onların iddiasına görə, ABŞ prezidenti Donald Tramp Cənubi Koreyada keçiriləcək Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının sammitində Çinin sədri Si Cinpinlə planlaşdırılan görüşdə ticarət məsələlərindən çox böhranın qarşısının alınmasına diqqət yetirməlidir. Bununla da Çinlə güclü böhranın idarə edilməsi sistemi qurmağa çalışmaqla Tramp “iki ölkəni III Dünya müharibəsinin astanasından geri çəkən” prezident kimi tarixə düşə bilər.
Xatırladaq ki, oktyabrın 23-də Amerika liderinin özü də Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının sammiti zamanı Çinin sədri ilə görüşə biləcəyini açıqlayıb. Donald Tramp Si Cinpinlə yalnız ikitərəfli münasibətləri yox, həm də Rusiya-Ukrayna münaqişəsini müzakirə edəcəyini vurğulayıb.
Sahil İsgəndərov
AzVision.az