“O, ÜÇ AMİLƏ GÖRƏ SÜLHDƏN İMTİNA EDİR” “Tramp əlverişli sülh təklif edir, Putin razılaşmır”

“ABŞ Prezidenti Donald Tramp Kremlin siyasətindən dərindən məyus olduğunu ifadə edərək, Vladimir Putinə Ukraynada atəşi dayandırmaq üçün cəmi 10 gün vaxt verib. Rusiya bundan imtina edəcəyi təqdirdə, onu yeni iqtisadi tədbirlər görəcəyi ilə hədələyib. Bu, Amerika liderinin ikinci ultimatumudur”.

“AzPolitika” xəbər verir ki, bunu qeyd edən “Atlantic Council” analitik mərkəzinə görə, “Tramp Putinə Rusiya üçün kifayət qədər əlverişli şərtlərlə sülh təklif edir, lakin Putin bununla razılaşmır”.

Analitiklər qeyd edirlər ki, Trampın yeni ultimatumu onun administrasiyasının mövqeyinin kəskin dəyişməsindən xəbər verir və ABŞ-nin eskalasiyanı azaltmaq müqabilində faktiki olaraq Rusiyaya güzəştlər təklif etdiyi əvvəlki diplomatiyadan imtina etdiyini göstərir: “Məlumata görə, sülhə nail olmaq üçün Tramp hətta Krımın ilhaqını tanımaq barədə düşünüb. Ağ Ev isə Kremli açıq şəkildə tənqid etməkdən yayınıb və Rusiyanı müharibə cinayətlərinə görə məsuliyyətə cəlb etmək təşəbbüslərini dəstəkləməyib”.

Analitiklər qeyd edirlər ki, Ağ Evin siyasətindəki dönüş nöqtəsi Trampın Ukraynanı avropalı müttəfiqləri vasitəsilə silahlandırmağa razılaşması oldu: “Çoxları bunu gecikmiş olsa da, vacib addım hesab edir. Vaşinqton hazırda bu cür hərbi yardımın effektivliyini müzakirə edir, çünki onun müharibənin gedişatını nə dərəcədə dəyişdirə biləcəyi bəlli deyil”.

Putin sülhdən niyə imtina edir?

“Atlantic Council” ABŞ-nin təklif etdiyi əlverişli şərtlərə baxmayaraq, Putinin real sülh danışıqlarından imtina etməsini izah etməyə çalışıb. Mərkəzin analitiklərinin fikrincə, Putin əsasən üç əsas amillə görə sülhdən imtina edir:

“1. Cəbhədəki hərbi təşəbbüs. Hücumun ləng tempinə baxmayaraq, Kreml Rusiyanın tükəndirmə müharibəsində qalib gəlmək üzrə olduğuna əmindir.

2. Hərbi iqtisadiyyat. 2022-ci ildən Rusiya Federasiyası öz iqtisadiyyatını müharibə şəraitində yenidən qurdu. Müəssisələr fasiləsiz işləyir və hərbçi ailələrinin gəlirləri artaraq sanksiyalardan gələn itkiləri kompensasiya edir.

3. Daxili sabitlik. Sülh yüksək gəlirlərə öyrəşmiş yüz minlərlə cəbhə veteranının geri qayıtması deməkdir. Bu isə daxili sabitliyi təhlükə altına alır.

Nəhayət, əsas səbəb odur ki, Putinin müstəqil Ukraynanın mövcudluğunun Rusiyanın imperiya kimliyini təhdid etdiyinə dair ideoloji qənaəti var. Məhz bu dərin inam ona məğlubiyyəti qəbul etməyə və ya güzəştə getməyə mane olur.

Putinin Trampın əlverişli sülh şərtlərini qəbul etməkdən imtina etməsi qismən onun qələbəyə dair artan gözləntilərilə bağlıdır. Həmçinin bu, hərbi əməliyyatları dayandırmaq üçün hər hansı razılaşmanın gözlənilməz nəticələrə səbəb olacağına dair təşviş hissi ilə izah olunur. Bununla belə, Putinin müharibəni davam etdirmək əzmini gücləndirən həlledici amil odur ki, o, Ukrayna dövlətçiliyinin Rusiyanın varlığına ekzinsestial təhlükə yaratdığına inanır."

Qərbin vəziyyəti dəyişmək şansı var

Təhlilçilər vurğulayırlar ki, Qərbin mövcud vəziyyəti dəyişmək imkanları var: “Putini sülhə məcbur etmək üçün Qərb döyüş meydanındakı reallıqları dəyişməlidir:

Ukraynaya müasir silahların verilməsi;

Təşəbbüsü Ukrayna Silahlı Qüvvələrinə qaytarmaq;

Döyüşləri Rusiya ərazisinə köçürməklə, Kremlə təcavüzün ağır qiymətini hiss etdirmək”.

“AzPolitika.info”