Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Okeandan gələn ölümsüzlük sirri: Kəsilmiş parçalar 3 ildir ölmür

Okeandan gələn ölümsüzlük sirri: Kəsilmiş parçalar 3 ildir ölmür

Icma.az, Qaynarinfo portalına istinadən məlumat yayır.

Tibb və kosmetika sahələrində aparılan bioloji testlər uzun illərdir canlı heyvanların sınaq obyekti kimi istifadə olunmasına görə ciddi etik müzakirələrə səbəb olur. Lakin okeanın dərinliklərindən əldə edilən yeni elmi nəticələr bu zərurəti gələcəkdə aradan qaldıra bilər.

Qaynarinfo-nun məlumatına görə, Kanadanın Memorial Nevfoundland Universitetinin tədqiqatçısı Sara Cobson və komandası sübut edib ki, okean canlılarından götürülən bəzi toxumalar canlı orqanizmdən ayrıldıqdan sonra da müstəqil şəkildə yaşaya bilir.

Alimlərin fikrincə, canlı heyvana zərər vermədən götürülən kiçik bir toxuma parçasının laboratoriyada illərlə yaşadılması biologiya və tibb sahəsində yeni eksperimental model yarada bilər. Bu yanaşma gələcəkdə heyvanlar üzərində aparılan bir çox testləri əvəz edə bilər.

Təbiətdə bəzi canlıların, məsələn kərtənkələlərin təhlükə zamanı quyruqlarını qopardaraq qaçdığı məlumdur. Lakin qopan hissə qısa müddət sonra canlılığını itirir.

Şimali Atlantik okeanında yaşayan "Psolus fabricii” növünə aid dəniz xiyarında isə vəziyyət tamamilə fərqlidir. Bu canlıdan ayrılan kiçik toxuma parçaları laboratoriya şəraitində artıq üç ildən çoxdur ki, müstəqil bioloji vahid kimi fəaliyyət göstərir.

Ən maraqlısı isə odur ki, həmin toxumalar sadəcə daxili enerji ehtiyatlarını sərf etməklə kifayətlənmir. Onlarda hüceyrə bölünməsi, immun sisteminin fəaliyyəti və digər həyati proseslər aktiv şəkildə davam edir.

"Science Advances” jurnalında dərc edilən araşdırmaya görə, bu parçalar özlərini yenidən tam bir dəniz xiyarına çevirməyə çalışmır. Əksinə, mövcud vəziyyətə uyğunlaşaraq yeni bioloji quruluş formalaşdırır və sağ qalmağa davam edir.

Dəniz xiyarlarının orqanlarını bərpa etmək qabiliyyəti alimlərə uzun illərdir məlumdur. Bəzi növlər təhlükə zamanı hətta həzm sistemlərini xaric edərək qaçır və sonradan onu yenidən formalaşdırır.

Bəzi növlərin isə baş hissəsini itirdikdən sonra yeni bədən yetişdirə bildiyi müşahidə olunub.

Lakin indiyədək alimlər hesab edirdilər ki, canlıdan ayrılan toxumalar mütləq şəkildə ölür. "Psolus fabricii” növünün epidermis, birləşdirici toxuma, sinir və əzələ hüceyrələri bu fərziyyəni təkzib edib.

Tədqiqatın ən sirli tərəfi həmin toxumaların ağız və ya həzm sisteminə malik olmadan qidalana bilməsidir.

Kiçik toxuma kütlələri yaşamaq üçün lazım olan maddələri birbaşa dəniz suyunda həll olmuş qida elementlərini udmaqla əldə edir.

Yaxın qohum növlər üzərində aparılan oxşar təcrübələrdə heç bir toxuma bu qədər uzun müddət canlı qala bilməyib.

Mütəxəssislər ehtimal edirlər ki, bu növün toxumalarında bakterial işğalın və çürümənin qarşısını alan güclü biosintetik birləşmələr mövcuddur.

Alimlərin fikrincə, bu kəşf hüceyrə yaşlanması, regenerasiya və toxuma ölümsüzlüyü ilə bağlı mövcud təsəvvürləri dəyişdirə bilər. Araşdırma həm regenerativ tibb, həm də etik bioloji sınaqlar sahəsində yeni imkanlar vəd edir.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:120
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 15 İyun 2026 21:18 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see369

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see308

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see288

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see283

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see283

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see278

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see261

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see256

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see251

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see250

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see246

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see246

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see240

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see237

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see232

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see229

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see223

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see200

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri