Onları ABŞ tutub: qaça bilməyən diktatorların üç hekayəsi

Nikolas Maduro, tutulanlar siyahısındakı sələfləri kimi, Vaşinqton tərəfindən narkoterrorizm və korrupsiya ilə əlaqəli ağır cinayətlərdə ittiham olunur.

Nikolas Maduronun 2026-cı ilin əvvəlində Karakasda həbsi, müasir tarixdə ABŞ-ın mövcud və ya keçmiş xarici dövlət başçısını zorla ələ keçirdiyi üçüncü hal idi. 

Lent.a-zın xarici mediaya istinadla xəbərinə görə, elit Delta Force tərəfindən həyata keçirilən bu əməliyyat, Venesuela liderini mütləq hakimiyyəti Amerika qandalları ilə başa çatan hökmdarlar olan Manuel Noreqa və Səddam Hüseynlə bir sıraya qoyur.

Vaşinqtonun siyahısındakı üçlük: yıxılma xronikası

İlk əhəmiyyətli presedent 1989-cu ildə Panama lideri Manuel Noreqanın tutulması idi. "Ədalətli iş" (Just Cause) genişmiqyaslı əməliyyatında Amerika qoşunları keçmiş müttəfiqini həbs etmək üçün Panamanı işğal ediblər. Ölkəni narkotik qaçaqmalçılığı və çirkli pulların yuyulması üçün tranzit nöqtəsinə çevirməkdə ittiham olunan Noreqa Vatikanın nümayəndəliyində gizlənməyə çalışıb, lakin sonda təslim olub. O, ABŞ-a ekstradisiya edilib və orada 17 il həbsxanada qalıb və tarixdə Amerika məhkəməsində məhkum edilən ilk xarici hakimiyyət başçısı olub.

On dörd il sonra, 2003-cü ilin dekabrında dünya Səddam Hüseynin əsir götürülməsinin şahidi olub. Koalisiyanın işğalından sonra ölkəni on illərdir idarə edən İraq diktatoru doğma şəhəri Tikrit yaxınlığındakı dərin bir "hörümçək çuxurunda" tapılıb. Onun əsir götürülməsi "Qırmızı şəfəq" əməliyyatının kulminasiya nöqtəsi olub. Noryeqadan fərqli olaraq, Səddam İraq tribunalı tərəfindən mühakimə olunub: 2006-cı ildə o, öz xalqına qarşı soyqırımı və insanlığa qarşı cinayətlərə görə edam edilib.

Maduronun yaxalanması

2026-cı ilin yanvar ayında Nikolas Maduronun tutulması bu salnamədə yeni bir fəsil açır. Noreqada olduğu kimi, əsas səbəb narkoterrorizm ittihamlarıdır. Delta Force əməliyyatçıları Maduro və həyat yoldaşı Siliya Floresi Karakasın mərkəzində ələ keçiriblər və bu, müasir Vaşinqtonun "Günəş karteli" ilə mübarizə aparmaq üçün diplomatik toxunulmazlığı rədd etməyə hazır olduğunu təsdiqləyib.

Bu üç liderin hekayəsi açıq şəkildə göstərir ki, Ağ evlə birbaşa münaqişəyə girən diktatorlar üçün siyasi sonluq çox vaxt vətəndə deyil, ABŞ federal məhkəmələrinin zallarında baş verir.