Panika doğuran xəbərlərin psixoloji TƏSİRLƏRİ

Bir neçə il əvvəl sosial şəbəkələrdə yayılan bir xəbər minlərlə insanın bankomatların qarşısına axışmasına səbəb olmuşdu. Məlumatda guya ölkədə fəaliyyət göstərən iri banklardan birinin bağlanacağı iddia edilirdi. Sonradan xəbərin yalan olduğu ortaya çıxdı. Lakin artıq gec idi - insanlar təşvişə düşmüş, pullarını çıxarmağa çalışmış, sosial şəbəkələrdə yüzlərlə paylaşım edilmişdi.

Bu, saxta xəbərlərin yaratdığı təsirin yalnız bir nümunəsidir. İnformasiya texnologiyalarının sürətlə inkişaf etdiyi dövrdə dezinformasiya əvvəlkindən daha sürətlə yayılır. Xüsusilə müharibə, siyasi gərginlik, təbii fəlakət və ya epidemiya kimi həssas dövrlərdə yayılan əsassız məlumatlar cəmiyyətdə panika yarada, insanların davranışlarına və psixoloji durumuna ciddi təsir göstərə bilir.

Müşahidələr göstərir ki, feysbuk, tik-tok, votsap, yutub və s. kimi sosial media şəbəkələri saxta xəbərlərin yayıldığı platformalara çevrilib. Təəssüf ki, panikaya səbəb olan dezinformasiyalar bir sıra hallarda sosial şəbəkələrdən xəbər saytlarına da sıçrayır.

Məsələn, Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi (MEDİA) bir müddət öncə bəzi saytların manipulyasiyaya yol verdiyini bəyan edib.

"Bəzi media subyektləri öz səhifələrində və sosial şəbəkələrdə Dövlət İmtahan Mərkəzinin “Abituriyent” jurnalının 12-ci nömrəsində dərc olunmuş 2025/2026-cı tədris ili üzrə tələbə qəbulu və ümumi təhsil müəssisələrinin buraxılış imtahanlarının nəticələrinə dair elmi-statistik məlumatları manipulyasiya olunmuş formada təqdim edib”, - MEDİA-nın açıqlamasında bildirilib.

Qurum bəzi saytlarda “Təcili: Azərbaycanda 200 tələbə vəfat etdi”, “Şok: Azərbaycanda 200 tələbə vəfat edib” kimi şişirdilmiş başlıqlardan istifadə edilməsini cəmiyyətdə süni ajiotaj yaratmaq cəhdi kimi qiymətləndirib.

Qeyd edək ki, MEDİA əvvəllər də bu tipli açıqlamalarla çıxış edib.

“Türküstan” qəzetinin baş redaktoru Aqil Camal deyir ki, insan beyni təhlükə ilə bağlı məlumatlara daha həssas yanaşır. Ona görə də qorxu yaradan xəbərlər daha tez yayılır və daha çox diqqət çəkir.