Parlament diplomatiyası sülhün sütunu olur Politoloq

Tural İsmayılov: "Deputatların görüşləri sülh sənədinə gedən yolu möhkəmləndirir"

 Ermənistan parlamentinin sədri Alen Simonyan Azərbaycan və Ermənistan parlamentariləri arasında geniştərkibli görüşün keçirilə biləcəyini istisna etmir.

O, bu məsələni Azərbaycan parlamentinin sədri Sahibə Qafarova ilə müzakirə edəcəyini deyib. “Həmişə təmaslar üçün bütün beynəlxalq platformalardan istifadə etməyə çalışırıq, azərbaycanlı həmkarım da bu təmasların məntiqi ilə bağlı müsbət fikirdədir. Hələlik heç bir söhbət olmasa da, İstanbulda keçiriləcək Parlamentlərarası İttifaqın iclası çərçivəsində mənimlə Azərbaycan Milli Məclisinin sədri (Sahibə Qafarova) arasında görüşün olacağını güman edirəm. Artıq beynəlxalq kontekstdə olan istənilən formatda əlaqələrimizi genişləndirəcəyik”.

Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin sektor müdiri, politoloq Tural İsmayılov Sherg.az-a açıqlamasında bildirib ki, mütəmadi olaraq iki ölkənin lideri, xarici işlər nazirləri, baş nazirlərin müavinləri görüşüb, müxtəlif mövzuları müzakirə edirlərsə, parlament sədrlərinin də sülh danışıqlarına qoşulması əhəmiyyətlidir. Çünki sülh və ya çərçivə sazişi imzalanacaqsa, həmin sənəd parlamentlərdə müzakirə olunub ratifikasiya ediləcək:

“Parlament nümayəndələrinin görüşməsi siyasi prosesin sosial-baza mərhələsini gücləndirir, çünki burada hədəf hər hansı razılaşmanı elan etmək yox, qarşılıqlı etimadı bərpa edə bilən kommunikasiya platforması yaratmaqdır. Ancaq yaxın perspektivdə kəskin dönüş və dərhal nəticə gözləmək real deyil, bu formatın funksiyası daha çox siyasi mühiti yumşaltmaq və tərəflərin bir-biri ilə danışıq ritmini sabit saxlamaqdır. Parlament diplomatiyası xüsusilə postmünaqişə dövrlərində əhəmiyyət qazanır, çünki cəmiyyətlərarası təmasın institusional davamlılığını məhz bu səviyyə təmin edir. Bu görüş həm də göstərir ki, dialoq artıq epizodik deyil, daha planlı və sistemli fazaya keçir. Siyasi prosesin psixoloji fonu yüngülləşdikcə həm sərhəd təhlükəsizliyi, həm humanitar məsələlər, həm də regional iqtisadi koordinasiya sahəsində yumşalma imkanları genişlənir”.

T.İsmayılov qeyd edib ki, beynəlxalq təşkilatlar üçün də bu, regionun dialoq potensialının hələ də mövcud olduğunu təsdiqləyən siqnaldır:

“Əsas təsir isə budur: bu cür görüşlər tərəflərin bir-birini təhlükə kimi yox, danışıqlar masasında davranış qaydaları aydın olan iki subyekt kimi qəbul etməsinə şərait yaradır. Məhz belə fon olmadan hər hansı sülh sənədi nə texniki, nə siyasi olaraq davamlı ola bilməz. Ona görə də bu formatın dəyəri konkret nəticədən yox, nəticəni mümkün edən mühitdən ölçülür. Qısası, bu görüşlər sülh prosesinin hərəkətverici mexanizmi deyil, onun möhkəmləndirici sütunlarından biridir və bu sütunlar olmadan real siyasi irəliləyiş əldə etmək çətindir”.