Payızın məşhur meyvəsi barədə XƏBƏRDARLIQ!

Payız gələndə bazar və marketlərdə ən çox alınan meyvələrdən biri üzüm olur. Süfrələrdə bol-bol istifadə edilən bu meyvə həm dadlı, həm də qidalı olması ilə seçilir. Lakin üzümün faydalı olması onu həddindən artıq yeməyin zərərsiz olduğu anlamına gəlmir.

“Yeni Sabah” xəbər verir ki, qida mütəxəssislərinin məlumatına görə, üzümün tərkibində C və K vitaminləri, kalium, mis, B qrup vitaminləri, su və müxtəlif antioksidant birləşmələr var. Bir stəkan, yəni təxminən 150 qram üzümün enerji dəyəri 100 kaloriyə yaxındır.

Üzümün tərkibindəki lif həzm sisteminin fəaliyyətinə kömək edə bilər. Meyvədə olan bəzi antioksidant maddələr, o cümlədən resveratrol isə hüceyrələri oksidləşdirici stressdən qoruyan birləşmələr arasında göstərilir. Lakin resveratrol haqqında yayılan “möcüzəvi müalicə” iddialarına ehtiyatla yanaşmaq lazımdır. Mövcud elmi məlumatlar üzümün sağlam qidalanmanın bir hissəsi olduğunu göstərir, amma onu hər hansı xəstəliyin müalicəsi kimi qəbul etmək düzgün deyil. Marqarita pizza

Üzümün tərkibində təbii şəkər də kifayət qədərdir. Bu səbəbdən şəkərli diabeti və ya insulin müqaviməti olan insanlar bu meyvəni tamamilə qadağan etməli deyillər, lakin porsiyaya diqqət etməlidirlər. Mütəxəssislər bütöv meyvənin şirədən daha uyğun seçim olduğunu bildirirlər. Çünki meyvə şirəsində lif azalır və şəkər daha sürətlə qəbul olunur. Əsas problem üzümün özündən çox onun həddindən artıq yeyilməsidir. Bir oturuşda böyük salxım üzüm yemək əvəzinə daha kiçik porsiya seçmək xüsusilə qan şəkərini nəzarətdə saxlayan insanlar üçün daha münasibdir. Üzümü şirə, mürəbbə və ya şəkər əlavə edilmiş digər məhsullar şəklində qəbul etmək isə vəziyyəti daha da dəyişə bilər.

Böyrək xəstəliyi olan şəxslər də qidalanmalarına fərdi yanaşmalıdırlar. Üzüm bəzi yüksək kaliumlu meyvələrlə müqayisədə daha aşağı kaliumlu seçim hesab olunur. Buna görə böyrək xəstəsi olan hər kəs üçün üzümün avtomatik olaraq “qadağan” edilməsi düzgün deyil. Bununla belə, böyrək xəstəliyinin mərhələsi, qanda kaliumun səviyyəsi və həkimin təyin etdiyi pəhriz nəzərə alınmalıdır.

Qanın laxtalanmasına təsir edən dərmanlardan istifadə edənlər də diqqətli olmalıdır. Üzümdə K vitamini var və bu vitamin qan laxtalanmasında rol oynayır. Buna görə xüsusilə qan durulaşdırıcı dərman qəbul edən şəxslər qidalanmalarında K vitamini mənbələrini kəskin şəkildə artırıb-azaltmaq əvəzinə həkimlərinin tövsiyəsinə əməl etməlidirlər.

Üzümə qarşı allergiyası olan şəxslər isə təbii olaraq bu meyvədən uzaq durmalıdır. Meyvəni yedikdən sonra ağız və boğazda qaşınma, dodaqlarda şişmə, səpgi, nəfəs almaqda çətinlik və ya digər allergik əlamətlər yaranarsa, bunu adi həzm problemi kimi qiymətləndirmək olmaz.

Mədə-bağırsaq sistemi həssas olan insanlarda da çox miqdarda üzüm köp, qarında narahatlıq və ishala səbəb ola bilər. Xüsusilə qısa müddətdə böyük miqdarda meyvə yemək bu şikayətləri artıra bilər.

Daha bir məsələ üzümün necə yuyulmasıdır. Meyvəni yeməzdən əvvəl axar su altında yaxşı yumaq lazımdır. Çünki qabığın səthində torpaq, mikroorqanizmlər və digər çirkləndiricilər qala bilər.

Mütəxəssislərin əsas tövsiyəsi isə sadədir: sağlam insan üçün üzüm balanslı qidalanmanın tərkibində normal porsiyada istehlak edilə bilər. Lakin diabet, böyrək xəstəliyi, qan laxtalanması ilə bağlı müalicə və ya qidaya qarşı allergiya kimi xüsusi vəziyyətlər varsa, miqdar fərdi şəkildə müəyyənləşdirilməlidir.

Əsmətxanım Rzazadə