Icma.az
close
up
RU
Pilotların qəhrəmanlıqları mütləq dərsliklərə salınmalıdır TƏKLİF VƏ RƏY

Pilotların qəhrəmanlıqları mütləq dərsliklərə salınmalıdır TƏKLİF VƏ RƏY

Moderator.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Yerdən Göyə qədər təəssüf...

25 dekabr tarixində Bakı-Qroznı reysi ilə uçan “Azərbaycan Hava Yolları”na məxsus “Embraer 190” təyyarəsinin qəzaya uğraması artıq bir neçə gündür ki, bütün dünya mediasının əsas gündəminə çevrilib. 

Xeyli sayda soydaşımızın həlak olduğu təyyarə faciəsi ilə bağlı hazırda araşdırmalar davam edir. 

Lakin ilkin rəsmi açıqlamalara əsasən, təyyarə Qroznı şəhərinə yaxınlaşarkən Rusiyanın “Pantsir-S1” zenit-raket kompleksi tərəfindən hücuma məruz qalıb. Daha sonra ciddi zədə alan təyyarəmizin Qroznı və Mahaçqala aeroportlarına enməsinə icazə verilməyib və  “Embraer 190” təyyarəsi  Qazaxıstanın Aktau şəhərinə doğru yönəldib. 

Pilot heyəti, təyyarə ekipajının  böyük şücaəti nəticəsində  Aktau şəhərinə çatdıra bilsə də, təəssüf ki,  Aktau limanına 3 dəqiqəlik məsafə qalanda qəza enişi etməyə məcbur olub. Qəza nəticəsində, ümumilikdə 67 nəfərdən 38-i həlak olub. Həlak olanlardan 25-i azərbaycanlıdır. Məhz pilot və ekipaj üzvlərinin gərgin səyləri nəticəsində 29 nəfər olaydan sağ qurtula bilib. 

29 şəxsin (27 sərnişin, 2 ekipaj üzvü) həyatda qalmalarının əsas səbəbkarları isə peşəkar ekipaj üzvləri olublar.  Pilotlar - kapitan İqor Kşnyakin, ikinci pilot Aleksandr Kalyaninovun bugün də dünya mediasının heyrətə gətirən peşəkarlığı, həmçinin baş stüardessa Hökumə Əliyevanın fədakarlığı 29 nəfərin həyatda qalmasına, eləcə də təyyarənin dənizdə bataraq tamamilə məhv olmamasına, ən azından,  ekspert , analitik qrupu üçün əlverişli dəlillərin saxlanılmasına səbəb olub. 

Bu məsələdə digər iki ekipaj üzvü stüard-Zülfüqar Əsədov və stüardessa Aydan Rəhimlinin də peşəkarlıq və fədakarlığını da xüsusi vurğulamalıyıq. Xoşbəxtlikdən onların hər ikisi həyatda qalmağı bacarıb və  hazırda  xəstəxana şəraitində öz müalicələrini davam etdirirlər. Mütəxəssislər sərnişinlərin həyatının xilas edilməsində ekipaj rəhbəri və üzvlərinin  rolunun danılmaz olduğunu vurğulayırlar.

Dərsliklərə düşüləsi qəhrəmanlıqlar

Dünyaca məşhur Euronews kanalı öz materialında  bu barədə geniş bilgi verib.  Aktauda qəzaya uğrayan Azərbaycan Hava Yollarına məxsus 8432 saylı reysin son dəqiqələri ilə bağlı təfərrüat ortaya çıxdıqca, getdikcə daha çox ekspert təyyarənin ekipajını qəhrəman adlandırır.

Mütəxəssislərin fikrincə, son ana qədər sərnişinləri xilas etmək üçün əlindən gələni edən pilotlar və stüardessalar həlledici rol oynayıblar.

Təyyarə qəzasından sağ çıxan ekipaj üzvü, stüard Zülfüqar Əsəddovun dedikləri də bunu  bir daha sübut edir:

“Pilotlar çox çalışdılar ki, təyyarəni havada saxlayıb təyinat nöqtəsinə qədər enişi edə bilsinlər. Onlar bunun üçün çox cəhd etdilər. İlk olaraq da yerə ön təkərləri vurdular. Çünki bütöv şəkildə yerə dəysə idi, oradan sağ çıxan insan olmayacaqdı. Ya ön təkəri seçməli idilər, ya da arxa.”

Bunlar əslində bütöv qəhrəmanlığı özündə əks etdirən cümlələrdir. Burada həm inanılmaz dərəcədə peşəkarlıq, həm də misilsiz insanlıq nümunəsi var. Bu, pilotların məhz öz həyatları hesabına başqalarını xilas etmək anlamına gəlir. Bir anlıq o situasiyanı təsəvvür edək: Ölümlə həyat arasında cəmi bir neçə saniyə dayanıb... Amma sən özünü,  sənə bağlı olan yaxınlarını deyil, məhz idarə etdiyin göyərtədəki insanların taleyini düşünür və bütün qərarları buna görə verirsən... Özü də necə?-Vurulmuş və enişinə icazə verilməyən təyyarə ilə... 

Bunu həyata keçirən kapitan  İqor Kşnyakin öz böyük təcrübəsi, dərin peşəkarlığı ilə buğun də dünya mediasında qəhrəman kimi müzakirə edilir. Onun həyata keçirdiyi fövqəlbacarıq dünya media manşetlərində heyrət hiss ilə  təsvir olunur. 

Onun 15 000 saatdan çox uçuş təcrübəsi olub ki, bunun da 11 200 saatı ekipaj kapitanı olub. Mütəxəssislərin fikrincə, o, birinci zabit Kalyaninovla birlikdə heyrətamiz pilotluq məharəti nümayiş etdirərək, vurulan təyyarənin Xəzər dənizindən keçərək Aktau hava limanının uçuş-eniş zolağından cəmi 3 kilometr aralıda təcili eniş etməsinə nail olub. 

Pilotların peşəkarlığını göstərən daha bir detal: Mütəxəssislər tərəfindən təhlil edilən video yazılar göstərir ki, pilotlar təyyarənin sürətini dəyişməyə məcbur olublar: sürəti əldə etmək üçün enmək, sürəti azaltmaq üçün isə qalxmaq.

Təyyarəni bu şəkildə idarə etmək cəhdləri “fuqoid” yırğalanma kimi tanınan amillə nəticələnib. Pilotların yumşaq eniş etmək imkanı olmadı, onlar təcili eniş etmək məcburiyyətində qaldılar.

Vacib təklif

Həm 25 dekabr təyyarə qəzası, həm də böyük qəhrəmanlıq göstərərək 29 insanın həyatını xilas edən fədakar pilotlarımızın bu peşəkarlıq və şücaəti təhsil mühitinə də yansımalı, insanı fərddən şəxsiyyətə doğru formalaşdırmağı əsas missiya hesab edən tədris proqramının da bir elementinə çevrilməlidir. Qısası, pilotların bu bacarığının ,xilaskarlıq missiyasının dərsliklərdə əksini tapması şagird psixologiyası və onun həyata olan yanaşmasına da xeyli müsbət təsir etmiş olacaqdır. Çünki dərsliklər məzmun və forma etibarilə şagird psixologiyasına uzunmüddətli təsir göstərmə və onun yaddaşının dərinliyinə sirayət etmək gücündədir. Dərsliklərdəki hər hansı material şagird zehni tərəfindən doqma kimi qəbul edilir və onun üçün isbatı ehtiyacı olmayan hökmə- aksiomaya çevrilir. Dünyaca məşhur professorlardan birinin dediyi kimi, ən böyük alim o alimdir ki, onun adı məktəb dərsliklərinin heç olmasa bircə misrasında çəkilir. Bu, məktəb dərsliyinin, tədris proqramının nə dərəcədə əhatəli və sanballı olduğuna bir işarədir. Təyyarə qəzasının qəhrəman pilotları, eləcə də  xanım ekipaj üzvü Hökumə Əliyevanın da adının dərsliklərə salınması bu cəhətdən çox zəruri addım hesab oluna bilər. 

Elmin Nuri

Təhsil eksperti

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:270
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 27 Dekabr 2024 19:50 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see397

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see375

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see361

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see331

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see301

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see282

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see276

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see271

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see269

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see262

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see243

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see242

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see236

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see235

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see230

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see216

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see212

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see210

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see207
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri