Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Politoloq xəbərdarlıq edir: bu rəqabət uzunmüddətli sistem dəyişikliyi yarada bilər

Politoloq xəbərdarlıq edir: bu rəqabət uzunmüddətli sistem dəyişikliyi yarada bilər

Bizimyol saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Çin ABŞ-la iqtisadi rəqabətin yeni mərhələsində daha sərt addımlar ataraq 10 Amerika qurumunu ixrac nəzarəti siyahısına daxil edib.

Qərara əsasən, bu qurumlara Çin mənşəli ikili təyinatlı məhsulların tədarükü qadağan olunur və indiki ixrac əməliyyatları dayandırılır.

Bundan əlavə, Çin 46 Amerika şirkətindən dövlət satınalmaları çərçivəsində məhsul alınmasına da məhdudiyyət tətbiq edib.

Rəsmi Pekin bu addımların milli təhlükəsizliyin qorunması və beynəlxalq öhdəliklərin yerinə yetirilməsi məqsədi daşıdığını bildirir.

Çinin bu qərarları ABŞ–Çin iqtisadi münasibətlərində gərginliyi daha da artıracaqmı?

Politoloq Əli Mustafa bildirib ki, Çin son dövrlərdə Amerika şirkətlərinə qarşı müəyyən məhdudiyyətlər və qadağalar tətbiq edir. Onun sözlərinə görə, təxminən ABŞ-ın 46 şirkəti Çinə məhsul ixrac edə bilmir və eyni zamanda bu şirkətlərin Çindən müəyyən məhsulları alması da məhdudlaşdırılıb.

Əli Mustafa bu addımların fonunda əsas səbəbin ABŞ-ın əvvəlki mərhələdə bəzi Çin şirkətlərinə oxşar məhdudiyyətlər tətbiq etməsi ilə bağlı ola biləcəyini istisna etmir və hazırkı vəziyyəti qarşılıqlı cavab xarakterli siyasət kimi qiymətləndirir.

Politoloq qeyd edir ki, Çin və ABŞ arasında rəqabət artıq uzun müddətdir strateji xarakter daşıyır və bu rəqabət yalnız siyasi deyil, həm də iqtisadi və texnoloji sahələri əhatə edir. Xüsusilə nadir torpaq elementləri üzərində nəzarət məsələsi iki ölkə arasında əsas gərginlik nöqtələrindən biri kimi çıxış edir. Bu resursların müasir sənaye və hərbi texnologiyalarda geniş istifadə olunduğunu xatırladan Əli Mustafa bildirir ki, bu sahə qlobal güc balansında mühüm rol oynayır.

Onun fikrincə, ikili təyinatlı məhsullar məsələsi də bu qarşıdurmanın mühüm tərkib hissəsidir. Yəni həm mülki, həm də hərbi məqsədlərdə istifadə oluna bilən texnologiyalara və məhsullara məhdudiyyətlərin tətbiqi, tərəflər arasında etimadsızlığı daha da artırır. Bu çərçivədə bəzi texnoloji məhsulların və komponentlərin ixracına qoyulan qadağalar da məhz strateji təhlükəsizlik baxımından izah olunur.

Əli Mustafa vurğulayır ki, ABŞ və Çin dünya iqtisadiyyatının iki ən böyük gücü olduğu üçün bu rəqabət təbii xarakter daşıyır: “ABŞ-ın ümumi daxili məhsulunun təxminən 30 trilyon dollar, Çinin isə 20 trilyon dollardan çox olması bu iki ölkənin qlobal iqtisadi sistemdə çəkisini açıq göstərir. Buna görə də iqtisadi rəqabət həm beynəlxalq ticarətə, həm də qlobal tədarük zəncirlərinə birbaşa təsir edir”.

Politoloq eyni zamanda iqtisadi artım tempinə də diqqət çəkərək bildirir ki, Çin iqtisadiyyatının artım sürəti ABŞ-la müqayisədə daha yüksəkdir və 5 faizdən yuxarı qiymətləndirilir, ABŞ-da isə bu göstərici 2–2,5 faiz civarındadır. Bu fərq tərəflərin gələcək iqtisadi mövqelərini qorumaq və gücləndirmək üçün daha sərt rəqabət aparmasına səbəb olur.

“Hazırkı gərginliyin gələcəkdə necə inkişaf edəcəyi ilə bağlı müxtəlif ssenarilər var. Bir ehtimala görə, tərəflər müəyyən sahələrdə razılığa gələrək qarşılıqlı məhdudiyyətləri yumşalda və ya qismən aradan qaldıra bilərlər. Başqa bir ehtimala görə isə, bu ziddiyyətlər davam edə və daha da dərinləşə bilər”-deyən Əli Mustafa bildirib.

O hesab edir ki, istənilən halda bu proseslər qlobal tədarük zəncirinə və beynəlxalq ticarətə təsirsiz ötüşmür.

Politoloqun fikrincə, təsirlərin bir hissəsi ABŞ və Çin iqtisadiyyatlarının daxilində hiss olunsa da, qlobal miqyasda da sənaye istehsalı, texnologiya və logistika sahələrində dəyişikliklər müşahidə olunur.

“ABŞ şirkətləri artıq Çindən asılılığı azaltmaq üçün alternativ istehsal və təchizat zəncirləri formalaşdırmağa çalışır. Bu isə qlobal iqtisadi strukturun tədricən yenidən formalaşmasına gətirib çıxarır. Əgər tərəflər kompromisə gedərsə, məhdudiyyətlərin qismən yumşaldılması mümkündür, əks halda isə bu rəqabət həm iki ölkə, həm də dünya iqtisadiyyatı üçün uzunmüddətli təsirlər yarada bilər”-deyə politoloq bildirib.

İradə Cəlil, Bizimyol.info

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:194
embedMənbə:https://bizimyol.info
archiveBu xəbər 22 İyun 2026 16:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see404

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see324

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see303

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see302

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see299

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see291

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see280

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see277

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see273

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see259

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see255

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see251

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see237

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see232

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see216

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see212

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see195

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see185

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see176

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri