Protein tozlarının xərçəngə səbəb olduğu doğrudurmu?

Sosial şəbəkələrdə britaniyalı həkimin idman qidası qarışıqlarının ölümcül təhlükəsi ilə bağlı açıqlaması yayılır. Mütəxəssisin ardınca istifadəçilər bu əlavələrə daxil olan maddələrin yoğun bağırsaq şişlərini təhrik etməsindən qorxurlar.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, onkologiya ilə idman qidası üçün protein tozları arasında əlaqə haqqında bəyanat Britaniyanın “The Daily Mail” tabloidinin səhifələrində dərc olunub.
Nəşr 50 yaşdan kiçik insanlar arasında xərçəng xəstəliyinin 80% artması haqqında məqalə yerləşdirib və mümkün səbəbləri izah etmək üçün nəşri britaniyalı cərrah-proktoloq Ceyms Kinrossun şərhi ilə tamamlayıb. Eyni zamanda, izahatın orijinal mətni başqa bir informasiya resursundan götürülüb, burada həkim yalnız protein tozlarının mümkün zərərini etiraf edir. Orijinal müsahibədə həkim deyir ki, həddindən artıq işlənmiş qidalar bağırsaq mikrobiomunda iltihaba və təhlükəli dəyişikliklərə səbəb ola bilər.
Kolorektal xərçəngin əsas səbəbləri hələ də genetik meyl, ətraf mühitin çirklənməsi və müəyyən növ mikroblar hesab edilir. Həmçinin, gənclər arasında diaqnoz qoyulmuş xərçəngin artması ilə bağlı statistik məlumatlar açıqlanmayıb. 2023-cü ildə 80% rəqəmi “BMJ Oncology” nəşrində verilib. Ancaq bu araşdırma bütün aşkar edilmiş xərçəng növlərinin sayından bəhs edirdi. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) öz istinad materiallarında rektum xərçəngi (yoğun bağırsaq xərçəngi) hallarının artması ilə bağlı proqnozlar verir, lakin qeyd edir ki, əksər hallarda xəstəlik 50 yaşdan yuxarı insanlarda inkişaf edir. Risk faktorlarına irsiyyət, yaş, artıq çəki, qeyri-sağlam qidalanma, siqaret və həddindən artıq spirt istehlakı daxildir.
“Hazırda protein tozlarının bağırsaq xərçənginin inkişaf riskinə təsiri üçün heç bir sübut bazası yoxdur. Həmçinin, xarici və Rusiya tibbi nəşrlərinin məlumat bazalarında axtarış apararkən, bu mövzuda tədqiqatların heç bir nəticəsi yoxdur”, - Rusiyanın tibb elmləri doktoru Mixail Alekseev TASS-a təsdiqləyib.
“Zülal qarışıqlarının xərçəngin inkişafına təsirini təsdiqləmək üçün bu qarışıqları uzun müddət qəbul etməli olacaq çox sayda iştirakçı ilə randomizə edilmiş tədqiqatlar aparmaq lazımdır ki, bu da kifayət qədər çətindir”, - ekspert izah edib.
Eyni zamanda, sağlam və balanslı bir pəhrizin bağırsaq xərçənginin qarşısının alınmasına təsiri haqqında məlumatlar var:
“Məsələn, qırmızı ət, yüksək yağlı qidalar və ya yüksək glisemik indeksli qidaların uzun müddətli istehlakı uzun müddətdə bağırsaq xərçəngi riskini artıra bilər. Eyni zamanda, quş əti, balıq, tərəvəz, tam taxıl məhsulları və bitki zülal mənbələrinin istehlakı xərçəngin inkişaf riskini bir qədər azalda bilər”, - alim qeyd edib.
Bildirilib ki, 45 yaşında bağırsaq xərçəngini yoxlamaq üçün müayinədən keçmək tövsiyə olunur.Bunun üçün kolonoskopiyadan keçmək və sonra hər 10 ildən bir təkrarlamaq lazımdır.