Qədim mərcanlar unikal El Nino fenomeninin sirrini açır

Uzun müddət davam edən El Nino hadisələri 7000 ildə həmişəkindən daha tez-tez baş verir. Tədqiqat zamanı mütəxəssislər Sakit okean mərcanlarında oksigenin izotopik tərkibini tədqiq ediblər ki, bu da El Nino-nun minlərlə il ərzində baş verməsi və müddəti haqqında ətraflı təsəvvür yaratmağa imkan verib.

SİA-nın məlumatına görə, müxtəlif ölkələrin alimləri həyəcanverici tendensiya müəyyən ediblər: son yeddi min il ərzində El Nino iqlim fenomeninin ekstremal təzahürləri beş dəfə tez-tez baş verib.

Tədqiqatın nəticələri nüfuzlu “Nature Geoscience” elmi jurnalında dərc olunub.

Bu təbiət hadisəsi ilə tanış olmayanlar üçün El Nino ekvatorial Sakit okeanda səth sularının temperaturunun vaxtaşırı artmasıdır.

Tipik olaraq, bu fenomen hər 2-7 ildən bir təkrarlanır və bir neçə aydan iki ilə qədər davam edə bilər. Uzun müddət davam edən El Nino fazaları xüsusilə təhlükəlidir, çünki onlar bir sıra fəlakətli nəticələrə səbəb ola bilər: daşqınlar və quraqlıqlardan ciddi iqtisadi itkilərə, məhsul çatışmazlığına və təəssüf ki, insan tələfatına qədər…

Əldə edilmiş məlumatların təhlili maraqlı bir qanunauyğunluğu ortaya qoydu: uzunmüddətli El Nino hadisələrinin tezliyinin artması Yerin orbitindəki dəyişikliklərlə əlaqələndirilir və bu, okean sularına çatan günəş radiasiyasının intensivliyinə təsir göstərir.

Tədqiqatçılar indi qlobal istiləşmənin gələcəkdə El Nino hadisələrinin modelinə və tezliyinə necə təsir edəcəyini daha yaxşı proqnozlaşdırmaq üçün modellərini genişləndirmək üzərində işləyirlər.

Əli Babayev