Qəhvəyi düyü ağ düyüdən daha təhlükəlidir ARAŞDIRMA

Qəhvəyi düyü tez-tez öz qida dəyərinə görə təriflənir, halbuki ağ düyü hələ də istehlakçılar arasında ən populyardır.

Lent.az-ın xarici KİV-ə istinadla xəbərinə görə , Miçiqan Dövlət Universitetində aparılan araşdırma göstərib ki, qəhvəyi düyü, əslində, daha təhlükəli ola bilər - tərkibindəki daha yüksək toksin səviyyəsinə görə. 

Araşdırma nəyi göstərir?

Alimlər  qəhvəyi və ağ düyünün qida xüsusiyyətləri ilə bağlı geniş ədəbiyyat icmalı aparıblar, xüsusilə hər ikisindəki arsen (mişar) səviyyəsinə diqqət yetiriblər. Onlar müəyyən ediblər ki, qəhvəyi düyünün xarici qatında - yəni kəpəyində - arsenin, xüsusilə zərərli anorganik arsenin miqdarı daha yüksəkdir. ABŞ-da yetişdirilən düyü nümunələri üzərində aparılan analiz göstərib ki, qəhvəyi düyüdə daha zərərli anorganik arsenin payı 48% təşkil edir, bu göstərici ağ düyüdə isə 33 faiz olub.

Niyə bu vacibdir?

Düyü müxtəlif arsen formaları ehtiva edir - həm orqanik, həm də anorganik. Anorganik arsen isə insan üçün təsdiqlənmiş kanserogendir, yəni xərçəng riskini artırır, alimlər belə deyirlər. Ohio Dövlət Universitetinin Health & Discovery səhifəsində dietoloq Devon Vaqner qeyd edir ki, düyü torpaqdakı və sudakı anorganik arsenin böyük hissəsini hopdura bilir, çünki düyü çox məsaməli bitkidir və su ilə dolu sahələrdə yetişdirilir.

Qəhvəyi düyü bu zərərli arsen formasını öz xarici təbəqəsində topladığı üçün, onu yeyən insanlar xərçəng yaradan maddəyə daha yüksək səviyyədə məruz qala bilərlər.

Ən çox kim risk altındadır?

Araşdırmaya görə, 5 yaşa qədər olan uşaqlar bədən çəkisinə görə düyünü daha çox miqdarda qəbul etdiklərindən, arsenin təsirinə daha çox məruz qalırlar. Onların gündəlik anorganik arsen qəbulu hətta əvvəllər təhlükəsiz hesab edilən səviyyələri də keçə bilər. Böyüklər, xüsusən də 60 yaşdan yuxarı insanlar, bu qədər yüksək risklə üzləşmirlər.

Araşdırma nəticəsində düyü kəpəyində aşkar edilmiş anorganik arsenin yüksək konsentrasiyası, bu məhsulun "superfood" (super qida) kimi tanınması ilə bağlı geniş yayılmış fikirləri sual altına qoyur. Lakin alimlər vurğulayırlar ki, bu nəticələr qəhvəyi düyünün sağlamlıq üçün zərərli olduğunu sübut etmir - insanlar onun qəbulunu tam dayandırmamalıdırlar, çünki qəhvəyi düyü lif, maqnezium və B qrupu vitaminləri ilə zəngindir.

Əlavə xəbərdarlıq

Daha əvvəl dietoloqlar xəbərdarlıq ediblər ki, bişmiş düyünü otaq temperaturunda uzun müddət saxladıqda Bacillus cereus kimi bakteriyalar çoxala bilər və toksinlər hasil edərək qida zəhərlənməsinə səbəb ola bilər.