Qərbi Azərbaycan bizim üçün vətəndir Kafedra müdiri

"Qərbi Azərbaycan dünyanın xəritə üzərində mövcud olan məkanlarından biridir. Lakin bu coğrafiya bizim üçün təkcə bir məkan deyil, eyni zamanda vətəndir. Abbas Səhhətin, yəqin ki, hər birinizin əzbər bildiyi misralarında deyildiyi kimi: "Vətən əcdadımızın mədfənidir, Vətən övladımızın məskənidir"".

Redaktor.az xəbər verir ki, bu fikirləri "Tarixi Yurda Qayıdış" konfransında filologiya üzrə elmlər doktoru, professor, Bakı Avrasiya Universiteti, Azərbaycan və dünya ədəbiyyatı kafedrasının müdiri Elmira Məmmədov Kekeç bildirdi.

O vurğuladı ki, bu gün Qərbi Azərbaycan bizim övladlarımızın məskəni deyil:

"Biz artıq bir müddətdir qayıdışdan bəhs edirik. Elə Əfqan müəllimin kitablarının bir çoxunda, hətta başlıqlarında belə qayıdış məsələsi, qayıdış problemi öz əksini tapıb. Ziyalıların, alimlərin və burada toplaşan bütün dəyərli insanların əsas hədəflərindən və məqsədlərindən biri də məhz bu qayıdışdır. Təbii ki, biz mədəni və sülh yolu ilə qayıdışdan danışırıq. Çünki müharibə cəhənnəmdir. Qeyd etdiyiniz kimi, müharibə yanğılar, dağıntılar, qanlı hadisələr deməkdir və bunlar arzuolunan deyil. Lakin bəzən də qaçılmaz olur. Qərbi Azərbaycan bizim məscidlərimizin, kəndlərimizin, eyni zamanda ailə xatirələrimizin yaşadığı bir məkandır. İrəvan, Zəngəzur, Dərələyəz, Basarkeçər, Qarakilsə və digər adlar tariximizin, milli keçmişimizin və bu günümüzün ayrılmaz hissəsidir. Millətin gücü yalnız onun silahlarında deyil, həm də tarixi yaddaşındadır. Bu tarixi yaddaşı canlı saxlayan ziyalılarımızdan biri də Əfqan müəllimdir.

Mən öz adımdan ona təşəkkür edirəm, eyni zamanda “MİMTA” nəşrlərinə də minnətdarlığımı bildirirəm. Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinə də təşəkkür edirəm ki, biz hər zaman fiziki olaraq iştirak edə bilməsək də, fəaliyyətinizi izləyirik və bu mövzuların daim işıqlandırıldığını görürük. Kitabı Qərbi Azərbaycan haqqında yazılmış ən yaxşı xronikalardan biri kimi qiymətləndirmək olar. Biz öz tədqiqatlarımızda bu mövzuya müraciət edərkən müxtəlif mənbələr oxuyuruq, lakin düşünürəm ki, bu kitab həm tələbələr, həm də yuxarı sinif şagirdləri üçün son dərəcə faydalıdır. Çünki burada eramızdan əvvəlki dövrlərdən başlayaraq bu ərazilərdə Azərbaycan türklərinin yaşaması elmi faktlar, sənədlər və dəlillərlə sübut olunur. Üstəlik, təkcə azərbaycanlı araşdırmaçıların deyil, erməni professorlarının əsərlərinə də istinad edilir. Kitabda Qərbi Azərbaycanın xüsusilə Çar Rusiyası dövründən etibarən erməniləşdirilməsi siyasətinə xüsusi diqqət yetirilir. Faktlara əsasən göstərilir ki, 1807-ci ildə bu ərazilərdə 567 türk ailəsi və təxminən eyni sayda erməni ailəsi mövcud olub. 1828-ci il martın 21-də “Erməni vilayəti”nin təsis olunmasından sonra isə bugünkü Ermənistanın tarixi dayaqları formalaşmağa başlayıb. Deportasiya hadisələri də kitabda xronoloji ardıcıllıqla təqdim olunub".

Nuriyyə NATİQQIZI