Qırmızı ətdə diabet riski ilə əlaqəli şəkər molekulu AŞKARLANDI

Qırmızı ətdə əsasən rast gəlinən Neu5Gc adlı şəkər molekulunun 2-ci tip şəkərli diabetin inkişafı riski ilə əlaqəli ola biləcəyi müəyyənləşdirilib.

Redaktor.az xəbər verir ki, araşdırmanın ilkin nəticələri Milanda keçirilən Avropa Diabet Araşdırmaları Assosiasiyasının (EASD) illik toplantısında təqdim olunub.

Tədqiqatçılar Fransada aparılan uzunmüddətli NutriNet-Santé araşdırmasının 89 953 yetkin iştirakçısının məlumatlarını təhlil ediblər. İştirakçıların orta yaşı 42 olub və onların 79 faizini qadınlar təşkil edib. Araşdırmanın başlanğıcında iştirakçıların heç birində diabet olmayıb. 7,2 illik müşahidə müddətində 966 yeni 2-ci tip diabet halı qeydə alınıb.

İştirakçılar qidalanma gündəlikləri doldurub və alimlər qida vasitəsilə orqanizmə daxil olan Neu5Gc miqdarını hesablayıblar. Məlum olub ki, bu molekulun istehlakı artdıqca 2-ci tip diabet riski də yüksəlib. Ən çox Neu5Gc qəbul edən şəxslərdə xəstəliyin inkişaf ehtimalı bu molekulu daha az qəbul edənlərlə müqayisədə 63 faiz yüksək olub.

Bu əlaqə yaş, cins, fiziki aktivlik, qidalanmanın keyfiyyəti, siqaret çəkmə və digər amillər nəzərə alındıqdan sonra da müşahidə olunub. Bədən kütləsi indeksi də nəzərə alındıqda əlaqə zəifləsə də, statistik əhəmiyyətini qoruyub.

Alimlərin sözlərinə görə, Neu5Gc əksər məməlilərin orqanizmində təbii şəkildə istehsal olunan şəkər növüdür. Lakin qədim genetik mutasiya nəticəsində insan orqanizmi bu molekulu istehsal etmək qabiliyyətini itirib. Buna görə də qida vasitəsilə qəbul edilən Neu5Gc immun sistemi tərəfindən yad molekul kimi qəbul edilə bilər.

Bu molekulun toxumalarda toplanaraq immun reaksiyaya və xroniki iltihaba səbəb ola biləcəyi ehtimal edilir. Tədqiqatçılar da məhz bu mexanizmin diabet riski ilə əlaqəli ola biləcəyini düşünürlər.

Bununla belə, araşdırmanın nəticələri Neu5Gc-nin birbaşa diabetə səbəb olduğunu sübut etmir. Ümumi qırmızı ət istehlakı nəzərə alındıqdan sonra əlaqənin zəifləməsi ət məhsullarının tərkibindəki digər komponentlərin də rol oynaya biləcəyini göstərir.

Araşdırmada süd məhsullarından qəbul edilən Neu5Gc ilə 2-ci tip diabet arasında isə əlaqə aşkarlanmayıb.

Müəlliflər gələcək tədqiqatlarda Neu5Gc-yə qarşı yaranan anticisimlərin və xroniki iltihabın prosesdəki rolunun araşdırılmasının vacib olduğunu bildiriblər.

NURİYYƏ