Qızılca qayıdır: Avropadan sonra Azərbaycanda da təhlükə yaxındadır?

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə, təkcə 2024-cü ilin birinci yarısında bu bölgələrdə 149 min nəfər qızılcaya tutulub. Halbuki bir il əvvəl bu rəqəm 61 min idi. Artım təxminən 2.5 dəfə olub.

ÜST xəbərdarlıq edir ki, əgər vaksinasiya səviyyəsi yüksəlməzsə, bu xəstəlik daha geniş ərazilərə yayıla bilər. Növbəti hədəf isə Cənubi Qafqaz və o cümlədən Azərbaycan ola bilər.

Qızılca hava-damcı yolu ilə yayılan, çox yoluxucu və bəzi hallarda öldürücü ola bilən virus xəstəliyidir. Ən çox uşaqları təsir edir, lakin peyvənd olunmamış böyüklər də risk altındadır. Əsas simptomlar isə yüksək hərarət, güclü öskürək, gözlərin sulanması, işığa həssaslıq, ağızda ağ ləkələr, üz və bədəndə səpkilərdir. Qızılca təkcə bu əlamətlərlə bitmir. Xəstəlik ağciyər iltihabı, beyin zədələnməsi və nadir hallarda ölümlə nəticələnə bilər.

ÜST-nin açıqlamasında qeyd olunur ki, bu artımın əsas səbəbi vaksinasiya səviyyəsinin enməsidir. Pandemiya dövründə bir çox ölkədə uşaqların vaxtında peyvənd olunması prosesi ləngidildi. Nəticədə, kollektiv immunitet zəiflədi, virus isə geniş yayılmaq üçün münbit şərait qazandı.

Bəli, bu risk realdır. 2023-cü ilin sonlarında Azərbaycanda da bir neçə onlarla qızılca halı qeydə alınıb. Xüsusilə Bakı və ətraf şəhərlərdə lokallaşmış yoluxmalar müşahidə olunmuşdu. Hazırda geniş yayılma müşahidə olunmasa da, qızılcanın ölkədə tam yoxa çıxmadığı və yenidən alovlana biləcəyi istisna edilmir.

Bəzi valideynlər peyvəndə qarşı şübhə ilə yanaşır və şəxsi səbəblərlə uşaqlarını peyvənd etdirmirlər. Bu isə kütləvi immunitetin zəifləməsinə və virusun sürətlə yayılmasına səbəb ola bilər.

Qızılca təkcə bir virus deyil. Laqeydliyin, şübhənin və zamanında atılmayan addımların nəticəsidir. Avropadakı vəziyyət Azərbaycana gələcək üçün xəbərdarlıq rolunu oynayır. Əgər bu gün diqqətli olsaq, sabah acı nəticələrlə üzləşmərik.

Bir iynə bir ömürlük qorunma deməkdir. Peyvənd sadəcə sağlamlıq deyil, həm də məsuliyyətdir.

Leyla Mirzə