Qlobal təchizat zənciri kökündən dəyişə bilər

ABŞ-ın Nevada və Oreqon sərhədində, MakDermitt Kalderasında yerləşən litium yatağının dəyəri 1,5 trilyon dollar qiymətləndirilir.
Reyting.az "Daily Galaxy"-ə istinadla xəbər verir ki, bu, ABŞ-ı potensial olaraq dünyanın litium mədən mərkəzinə çevirə bilər. Bəziləri bunu enerji müstəqilliyinin açarı adlandırır, digərləri isə hasilatın ətraf mühit və mədəni nəticələri barədə narahatlıqlarını bildirirlər.
Qlobal elektrikli nəqliyyat vasitələrinə və bərpa olunan enerjiyə keçid fonunda, litiuma olan tələbat daha da artır. Lakin, qədim vulkanik süxurların təbəqələrinin altında gizlənən bu xüsusi kəşf, mürəkkəb və çətin bir dilemma yaradır.
Maraqlıdır ki, litium getdikcə elektrikli nəqliyyat vasitələrinin batareyalarından tutmuş bərpa olunan enerji saxlama sistemlərinə qədər gələcəyin enerjisi üçün vacib bir resurs kimi qəbul edilir.
"Minerals" jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, McDermitt Kalderasındakı litium ehtiyatı, planetin ən böyük ehtiyatları arasında yer ala bilər. Bu, Cənubi Amerika və Çindəki ehtiyatlarla rəqabət apara və hətta onları üstələyə bilər. ABŞ üçün bu kəşf, xarici təchizatçılardan asılılığı azaltmaq baxımından böyük fürsət yaradır.
İqtisadi potensial isə olduqca böyükdür: "Əgər bu ehtiyatlar effektiv şəkildə inkişaf etdirilərsə, ABŞ-ın enerji keçidinin hərəkətverici qüvvəsinə çevrilə və qlobal təchizat zəncirlərini kökündən dəyişdirə bilər. İnvestorlar artıq əraziyə maraq göstərir. Texnologiya şirkətləri və elektrikli nəqliyyat vasitələri istehsalçıları bu yeni tapılan sərvətdən öz paylarını təmin etməyə can atırlar".
Lakin bir çoxları tapıntının iqtisadi potensialından həyəcanlanır, ərazidə mədənçilik fəaliyyətlərinin uzunmüddətli nəticələri barədə isə xəbərdarlıq edirlər.
Qeyd edək ki, MakDermitt Kaldera yerli Amerika tayfaları üçün qədim və müqəddəs yerdir. Qəbilə liderləri, mədənçilik planlarını müqəddəs torpaqları üçün ciddi təhlükə olaraq qiymətləndirərək, açıq etirazlarını bildiriblər.
Əhəmiyyətli bir fərq də var: Cənubi Amerikanın duzlu düzənliklərində tapılan litium yataqlarından fərqli olaraq, MakDermitt Kalderasındakı litium, palçıq daşı şəklindədir. Bu isə hasilat prosesini daha da çətinləşdirir və daha invaziv edir.
V. QULİYEV