“Qlobal ticarət son 80 ilin ən ciddi böhranı ilə üz üzədir”

Dünya Ticarət Təşkilatı Baş direktoru Ngozi Okonjo-Iweala bildirib ki, qlobal ticarət son 80 ilin ən ciddi böhranı ilə qarşılaşıb və çox tərəfli dünya nizamı artıq geri dönməz şəkildə dəyişib.

Dünya Ticarət Təşkilatının (DTT) Baş direktoru Ngozi Okonjo-Iweala qlobal ticarət sisteminin son 80 ilin “ən ciddi pozuntuları” ilə üzləşdiyini açıqlayıb və çoxtərəfli dünya nizamının artıq geri dönməz şəkildə transformasiya olunduğunu vurğulayıb.

Okonjo-Iweala bu fikirləri DTT Nazirlər Konfransı çərçivəsində, Yaounde şəhərində keçirilən açılış çıxışı zamanı səsləndirib.

O bildirib ki, əvvəl mövcud olan dünya nizamı və çoxtərəfli sistem artıq geri qayıtmayacaq şəkildə dəyişib:

“Bu gün dünyanın qarşılaşdığı problemlərin miqyasını inkar edə bilmərik.”

Baş direktor qeyd edib ki, mövcud böhranlar yalnız hazırkı münaqişələrin nəticəsi deyil. Onun sözlərinə görə, Körfəz regionundakı gərginliklərdən əvvəl belə ticarət, enerji, gübrə və ərzaq sahələrində ciddi sarsıntılar yaşanırdı.

Okonjo-Iweala əlavə edib ki:

•Artan geosiyasi gərginliklər

•İqlim dəyişiklikləri ilə bağlı təzyiqlər

•Sürətli texnoloji transformasiya

həm milli hökumətlər, həm də beynəlxalq institutlar üçün ciddi çətinliklər yaradır. Bu fonda çoxtərəfliliyə qarşı tənqidlər də getdikcə artır.

O, həmçinin vurğulayıb ki, Orta Şərq, Sudan və Ukrayna kimi regionlardakı münaqişələr qlobal qeyri-müəyyənliyi daha da gücləndirir. Belə bir dövrdə Afrikada görüşün keçirilməsini əhəmiyyətli sayaraq qeyd edib:

“Afrika gələcəyin qitəsidir.”

Konfransda iştirak edən 166 üzv ölkənin nümayəndələri arasında ciddi fikir ayrılıqları müşahidə olunur. Bu isə xüsusilə Orta Şərq münaqişəsinin yaratdığı iqtisadi dalğalanmalar fonunda daha da qabarıq hiss edilir.

Dörd gün davam edəcək müzakirələrdə əsas məqsəd:

•geosiyasi gərginliklər,

•dalana dirənmiş danışıqlar,

•artan proteksionizm

səbəbindən zəifləyən DTÖ-nün fəaliyyətini yenidən canlandırmaqdır.

Lakin enerji, gübrə və ərzaq ticarətində artan risklərin bu prosesi daha da çətinləşdirdiyi vurğulanır.