Qrenlandiyanı ələ keçirmək üçün dörd ssenari var

ABŞ prezidenti Donald Trampın uzun müddətdir iddia etdiyi Qrenlandiyanı tam olaraq ələ keçirmək üçün onun administrasiyasının dörd ssenarisi ola bilər.

Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə "The Times" nəşri yazıb.

Nəşrin diqqət çəkdiyi əsas məqam Ağ evin sözçüsü Kerolayn Levittin yanvar ayının 7-i verdiyi açıqlamadır.

Məlum olduğu kimi, Levitt xüsusi vurğulayıb ki, ABŞ prezidenti Tramp Qrenlandiyaya nəzarət üçün müxtəlif variantları, eləcə də hərbi gücdən istifadəni nəzərdən keçirir. Rəsmi Vaşinqton atılacaq bu addımı eyni zamanda, Arktikada milli təhlükəsizlik prioriteti kimi qiymətləndirir.

ABŞ-nın Qrenlandiyanı tam nəzarətə götürməsi üçün mümkün dörd ssenari bunlardır:

1. İşğal: ABŞ ordusu hərbi gücü sayəsində adanı ələ keçirər, lakin bu, NATO üçün ağır nəticələrə səbəb ola bilər. Üstəlik, Arktikada gərginliyi artırar. Eyni zamanda yerli əhalinin müqaviməti uzunmüddətli problemlər yaradar.

2. Məcburetmə: Vaşinqton əlindəki vasitə ilə, yəni hərbi təhdid "kartı"nı saxlamaqla, maliyyə və investisiyalarla Danimarkanı razı salmağa çalışa bilər. Artıq uzun müddətdir ki, ABŞ Qrenlandiyada iqtisadi və diplomatik fəallığını artırmaqda davam edir.

3. Azad assosiasiya: Qrenlandiya müstəqil olduqdan sonra Amerika Birləşmiş Ştatları ilə azad assosiasiya sazişi imzalaya bilər ki, bu halda da Danimarka ərazisi olan ada öz formal suverenliyini saxlayacaq, lakin hərbi məsələlərdə söz sahibi ABŞ olacaq.

4. Status-kvo və yaxud "iki ağaya xidmət" ola bilər. Qrenlandiya tədricən müstəqilliyə yaxınlaşar və ABŞ-la əməkdaşlığı daha da genişləndirər, Danimarka isə formal şəkildə hüquqi suverenliyi qoruyar. Bununla belə, ABŞ məqsədinə çatmaq üçün yenə də hərbi mövcudluğunu və öz iqtisadi təsirini artırmaqla məşğul olar.

Analitiklərin fikrincə, hazırda ən real variant Qrenlandiyanın ABŞ və Danimarka arasında balans siyasəti aparmasıdır.

Oqtay QORÇU