Icma.az
close
up
RU
Quşlar isti ölkələrin istiqamətini haradan bilirlər?

Quşlar isti ölkələrin istiqamətini haradan bilirlər?

Lent az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Quşların hər payız minlərlə kilometr məsafə qət edərək isti ölkələrə uçması təbiətin ən maraqlı hadisələrindən biridir. Onlar nə kompasdan, nə xəritədən, nə də naviqasiyadan istifadə edir, buna baxmayaraq çox vaxt eyni marşrutla gedib geri qayıda bilirlər.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, alimlər quşların istiqaməti müəyyənləşdirmək üçün bir neçə fərqli mexanizmdən eyni vaxtda istifadə etdiyini bildirirlər.

Köçəri quşlarda cənuba uçmaq instinkti genetik olaraq formalaşır. Hətta bir neçə ay əvvəl yumurtadan çıxmış bəzi gənc quşlar ilk miqrasiya zamanı istiqaməti müəyyən edə bilirlər.

Quşların isti ölkələrə uçmasının əsas səbəbi isə soyuqdan qaçmaq deyil, qışda qida çatışmazlığıdır. Bəzi növlər Türkiyə, Şərqi Avropa və Yaxın Şərqə, digərləri isə daha uzun məsafə qət edərək Afrikaya qədər uçurlar.

Quşların “daxili kompası” var

Quşların ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biri maqnitoresepsiya adlanan qabiliyyətdir. Bu hiss onların Yerin maqnit sahəsini qəbul etməsinə və istiqaməti müəyyənləşdirməsinə imkan verir.

Alimlərin fikrincə, bəzi quş növlərinin görmə sistemi maqnit sahəsi barədə məlumatın qəbulunda rol oynayır. Bu mexanizm quşlar üçün bir növ “daxili kompas” funksiyasını yerinə yetirir.

Onlar həmçinin Günəşin, Ayın və ulduzların səmadakı mövqeyindən də istifadə edirlər. Buna görə bəzi köçəri quşlar gecə saatlarında belə düzgün istiqamətdə hərəkət edə bilir.

Çaylar və dağlar da yol göstəricisidir

Quşlar uçuş zamanı relyefə də diqqət yetirirlər. Çaylar, sahil xətləri, dağ silsilələri və digər iri təbii obyektlər onların yaddaşında marşrut göstəricisi kimi qala bilər.

Məhz buna görə bir çox quş növünün çay vadiləri və sahil xətləri boyunca hərəkət etməsi təsadüfi deyil.

Dəniz və okean üzərindən uçan bəzi quşların isə qoxu hissindən də istifadə etdiyi müəyyənləşdirilib. Onlar müxtəlif ərazilərə məxsus qoxuları yadda saxlayaraq özlərinə bir növ “qoxu xəritəsi” yarada bilirlər.

Leylək, durna və qaz kimi bəzi növlərdə isə gənc quşlar daha təcrübəli fərdlərin ardınca uçur. Beləliklə, marşrutu, dayanacaq yerlərini və əsas istiqamətləri öyrənirlər. Sonrakı illərdə həmin yolu artıq müstəqil şəkildə qət edə bilirlər.

Şəhər işıqları quşlara mane olur

Müasir şəhərlərdə gecə işıqlandırması köçəri quşlar üçün ciddi problem yarada bilər. Güclü küçə işıqları və hündür binalardan yayılan işıq xüsusilə gecə miqrasiya edən quşların istiqamətini çaşdıra bilər.

Nəticədə quşlar marşrutdan yayınır, uzun müddət işıq mənbələrinin ətrafında dövrə vurur, yorulur və bəzən binalara çırpılaraq tələf olurlar.

Bu səbəbdən dünyanın bəzi şəhərlərində yaz və payız miqrasiyası dövründə lazımsız gecə işıqlarının söndürülməsi təşviq edilir.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:153
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 20 Avqust 2026 15:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see321

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see306

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see293

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see287

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see286

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see273

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see255

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see252

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see249

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see245

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see243

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see240

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see236

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see228

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see227

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see203

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see201

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri