Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Quşlar Yer kürəsində dinozavrlardan daha əvvəl peyda olmuş ola bilər...

Quşlar Yer kürəsində dinozavrlardan daha əvvəl peyda olmuş ola bilər...

Sia Az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Qədim qayalarda tapılan qeyri-adi izlər alimləri ənənəvi təkamül nəzəriyyəsini şübhə altına almağa vadar edib...

...Edinburq Universitetinin alimləri dinozavrların ayaq izlərini şərh etməyə kömək edən süni intellektlə işləyən bir tətbiq yaratdılar.

Proqram 200 milyon il əvvəl qoyulmuş ayaq izlərini təhlil edir və onları minlərlə məlum nümunə ilə müqayisə edir.

...Və nəticə gözlənilməz olub.

SİA xəbər verir ki, Daily Mail-in məlumatına görə, bəzi ayaq izləri dinozavrlar tərəfindən deyil, quşlar tərəfindən və ya çox oxşar bir şey tərəfindən qoyulmuş kimi görünür.

Bu ayaq izlərində nə problem var?

Tədqiqatçılar "qəribə" xüsusiyyətlərə malik bütöv ayaq izləri aşkar ediblər. Onlar qədim kərtənkələlərin və müasir quşların xüsusiyyətlərini birləşdirir.

Bu, aşağıdakıları ifadə edə bilər:

-Quşlar Yer kürəsində əvvəllər düşünüləndən təxminən 60 milyon il əvvəl peyda olub;

-Bəzi dinozavrların təsadüfən forma və yeriş baxımından quşların ayaqlarına bənzəyən ayaqları olub.

Hər iki ehtimal təkamülün ənənəvi mənzərəsini alt-üst edir.

Niyə bu əvvəllər fərq edilməyib?

...Dinozavr izləri bir əsrdən çoxdur ki, öyrənilir, lakin bu, həmişə çətin olub. Alimlər izləri əl ilə müqayisə ediblər, yəni onların işində həmişə subyektivliyə yer var idi.

DinoTracker adlı yeni proqram bu çatışmazlığı aradan qaldırır. O, "təxmin etmir", əksinə sayır və müqayisə edir. Təlim üçün ona təxminən iki min real fosil izi və onların milyonlarla variasiyası - təhriflər, çatlar və kənar yerdəyişmələri daxil olmaqla - verilib. Nəticədə, şübhəli hallarda belə tanıma dəqiqliyi təxminən 90 faizə çatıb.

"Dünyanın ən qədim quşlarını tapa bilərik."

Tədqiqatın müəlliflərindən biri, paleontoloq Stiv Brusatte kəşfi həqiqətən əhəmiyyətli hesab edir.

...Bu, dinozavr izlərini anlamaq üçün obyektiv və məlumatlara əsaslanan bir yoldur - bir əsrdən çoxdur ki, elm adamlarını çaşdıran bir problemdir, - deyə o qeyd edib.

O, əlavə edib ki, texnologiya yeni imkanlar açır.

...Bu sistem planetin ən qədim quşlarını kəşf etməyə kömək edə bilər. Bu, süni intellektin fantastik tətbiqidir, - deyə alim bildirib.

Hər kəsi çaşdıran izlər Şotlandiyanın Skay adasında tapılan izlər xüsusi maraq doğurub. Onlar uzun müddət naməlum qalıb. Təhlillər göstərib ki, onlar təxminən 170 milyon il əvvəl ördəkdimdikli dinozavrların əcdadları ilə yaxın qohum olan, lakin quşlarınkına çox bənzər xüsusiyyətlərə malik canlılar tərəfindən yaradıla bilər.

Bu nəyi dəyişir?

Əgər tapıntılar təsdiqlənərsə, uçuşun təkamülü yenidən nəzərdən keçirilməli olacaq. Quşlar təkamülünə bu gün bildiyimiz dinozavrlar ortaya çıxmazdan çox əvvəl başlaya bilərdilər.

Tədqiqatın həmmüəllifi Qreqor Hartmann metodun praktik dəyərini vurğulayır.

...Yanaşmamız izləri kimin yaratdığını qərəzsiz şəkildə yoxlamağa imkan verir. Bu, təkcə elm üçün deyil, həm də tədris və qazıntılarda birbaşa iş üçün faydalıdır, - deyə o izah edib.

Gələcəyə baxış

Alimlər ümid edirlər ki, bu cür texnologiyalar qədim heyvanların necə hərəkət etdiyini, yaşadığını və təkamül etdiyini daha yaxşı başa düşməyə kömək edəcək. Ən əsası isə, bəzən bir pəncə izi keçmiş haqqında bütöv bir skeletdən daha çox məlumat verə bilər.

Nazlı Almuradova

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:246
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 01 Fevral 2026 21:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see365

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see319

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see304

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see284

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see283

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see279

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see279

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see274

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see257

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see252

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see249

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see244

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see241

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see238

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see235

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see234

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see227

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see221

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see206

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri