Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Evinin sökülməməsi üçün altından yol çəkdi

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Quşlar Yer kürəsində dinozavrlardan daha əvvəl peyda olmuş ola bilər...

Quşlar Yer kürəsində dinozavrlardan daha əvvəl peyda olmuş ola bilər...

Sia Az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Qədim qayalarda tapılan qeyri-adi izlər alimləri ənənəvi təkamül nəzəriyyəsini şübhə altına almağa vadar edib...

...Edinburq Universitetinin alimləri dinozavrların ayaq izlərini şərh etməyə kömək edən süni intellektlə işləyən bir tətbiq yaratdılar.

Proqram 200 milyon il əvvəl qoyulmuş ayaq izlərini təhlil edir və onları minlərlə məlum nümunə ilə müqayisə edir.

...Və nəticə gözlənilməz olub.

SİA xəbər verir ki, Daily Mail-in məlumatına görə, bəzi ayaq izləri dinozavrlar tərəfindən deyil, quşlar tərəfindən və ya çox oxşar bir şey tərəfindən qoyulmuş kimi görünür.

Bu ayaq izlərində nə problem var?

Tədqiqatçılar "qəribə" xüsusiyyətlərə malik bütöv ayaq izləri aşkar ediblər. Onlar qədim kərtənkələlərin və müasir quşların xüsusiyyətlərini birləşdirir.

Bu, aşağıdakıları ifadə edə bilər:

-Quşlar Yer kürəsində əvvəllər düşünüləndən təxminən 60 milyon il əvvəl peyda olub;

-Bəzi dinozavrların təsadüfən forma və yeriş baxımından quşların ayaqlarına bənzəyən ayaqları olub.

Hər iki ehtimal təkamülün ənənəvi mənzərəsini alt-üst edir.

Niyə bu əvvəllər fərq edilməyib?

...Dinozavr izləri bir əsrdən çoxdur ki, öyrənilir, lakin bu, həmişə çətin olub. Alimlər izləri əl ilə müqayisə ediblər, yəni onların işində həmişə subyektivliyə yer var idi.

DinoTracker adlı yeni proqram bu çatışmazlığı aradan qaldırır. O, "təxmin etmir", əksinə sayır və müqayisə edir. Təlim üçün ona təxminən iki min real fosil izi və onların milyonlarla variasiyası - təhriflər, çatlar və kənar yerdəyişmələri daxil olmaqla - verilib. Nəticədə, şübhəli hallarda belə tanıma dəqiqliyi təxminən 90 faizə çatıb.

"Dünyanın ən qədim quşlarını tapa bilərik."

Tədqiqatın müəlliflərindən biri, paleontoloq Stiv Brusatte kəşfi həqiqətən əhəmiyyətli hesab edir.

...Bu, dinozavr izlərini anlamaq üçün obyektiv və məlumatlara əsaslanan bir yoldur - bir əsrdən çoxdur ki, elm adamlarını çaşdıran bir problemdir, - deyə o qeyd edib.

O, əlavə edib ki, texnologiya yeni imkanlar açır.

...Bu sistem planetin ən qədim quşlarını kəşf etməyə kömək edə bilər. Bu, süni intellektin fantastik tətbiqidir, - deyə alim bildirib.

Hər kəsi çaşdıran izlər Şotlandiyanın Skay adasında tapılan izlər xüsusi maraq doğurub. Onlar uzun müddət naməlum qalıb. Təhlillər göstərib ki, onlar təxminən 170 milyon il əvvəl ördəkdimdikli dinozavrların əcdadları ilə yaxın qohum olan, lakin quşlarınkına çox bənzər xüsusiyyətlərə malik canlılar tərəfindən yaradıla bilər.

Bu nəyi dəyişir?

Əgər tapıntılar təsdiqlənərsə, uçuşun təkamülü yenidən nəzərdən keçirilməli olacaq. Quşlar təkamülünə bu gün bildiyimiz dinozavrlar ortaya çıxmazdan çox əvvəl başlaya bilərdilər.

Tədqiqatın həmmüəllifi Qreqor Hartmann metodun praktik dəyərini vurğulayır.

...Yanaşmamız izləri kimin yaratdığını qərəzsiz şəkildə yoxlamağa imkan verir. Bu, təkcə elm üçün deyil, həm də tədris və qazıntılarda birbaşa iş üçün faydalıdır, - deyə o izah edib.

Gələcəyə baxış

Alimlər ümid edirlər ki, bu cür texnologiyalar qədim heyvanların necə hərəkət etdiyini, yaşadığını və təkamül etdiyini daha yaxşı başa düşməyə kömək edəcək. Ən əsası isə, bəzən bir pəncə izi keçmiş haqqında bütöv bir skeletdən daha çox məlumat verə bilər.

Nazlı Almuradova

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:257
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 01 Fevral 2026 21:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see344

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see337

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see336

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see285

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see273

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see266

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see263

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see263

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see236

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see233

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see225

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see218

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see217

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see214

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see206

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see198

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see192

Evinin sökülməməsi üçün altından yol çəkdi

19 Noyabr 2026 01:37see173

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see173
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri