Icma.az
close
up
RU
Quşlar Yer kürəsində dinozavrlardan daha əvvəl peyda olmuş ola bilər...

Quşlar Yer kürəsində dinozavrlardan daha əvvəl peyda olmuş ola bilər...

Sia Az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Qədim qayalarda tapılan qeyri-adi izlər alimləri ənənəvi təkamül nəzəriyyəsini şübhə altına almağa vadar edib...

...Edinburq Universitetinin alimləri dinozavrların ayaq izlərini şərh etməyə kömək edən süni intellektlə işləyən bir tətbiq yaratdılar.

Proqram 200 milyon il əvvəl qoyulmuş ayaq izlərini təhlil edir və onları minlərlə məlum nümunə ilə müqayisə edir.

...Və nəticə gözlənilməz olub.

SİA xəbər verir ki, Daily Mail-in məlumatına görə, bəzi ayaq izləri dinozavrlar tərəfindən deyil, quşlar tərəfindən və ya çox oxşar bir şey tərəfindən qoyulmuş kimi görünür.

Bu ayaq izlərində nə problem var?

Tədqiqatçılar "qəribə" xüsusiyyətlərə malik bütöv ayaq izləri aşkar ediblər. Onlar qədim kərtənkələlərin və müasir quşların xüsusiyyətlərini birləşdirir.

Bu, aşağıdakıları ifadə edə bilər:

-Quşlar Yer kürəsində əvvəllər düşünüləndən təxminən 60 milyon il əvvəl peyda olub;

-Bəzi dinozavrların təsadüfən forma və yeriş baxımından quşların ayaqlarına bənzəyən ayaqları olub.

Hər iki ehtimal təkamülün ənənəvi mənzərəsini alt-üst edir.

Niyə bu əvvəllər fərq edilməyib?

...Dinozavr izləri bir əsrdən çoxdur ki, öyrənilir, lakin bu, həmişə çətin olub. Alimlər izləri əl ilə müqayisə ediblər, yəni onların işində həmişə subyektivliyə yer var idi.

DinoTracker adlı yeni proqram bu çatışmazlığı aradan qaldırır. O, "təxmin etmir", əksinə sayır və müqayisə edir. Təlim üçün ona təxminən iki min real fosil izi və onların milyonlarla variasiyası - təhriflər, çatlar və kənar yerdəyişmələri daxil olmaqla - verilib. Nəticədə, şübhəli hallarda belə tanıma dəqiqliyi təxminən 90 faizə çatıb.

"Dünyanın ən qədim quşlarını tapa bilərik."

Tədqiqatın müəlliflərindən biri, paleontoloq Stiv Brusatte kəşfi həqiqətən əhəmiyyətli hesab edir.

...Bu, dinozavr izlərini anlamaq üçün obyektiv və məlumatlara əsaslanan bir yoldur - bir əsrdən çoxdur ki, elm adamlarını çaşdıran bir problemdir, - deyə o qeyd edib.

O, əlavə edib ki, texnologiya yeni imkanlar açır.

...Bu sistem planetin ən qədim quşlarını kəşf etməyə kömək edə bilər. Bu, süni intellektin fantastik tətbiqidir, - deyə alim bildirib.

Hər kəsi çaşdıran izlər Şotlandiyanın Skay adasında tapılan izlər xüsusi maraq doğurub. Onlar uzun müddət naməlum qalıb. Təhlillər göstərib ki, onlar təxminən 170 milyon il əvvəl ördəkdimdikli dinozavrların əcdadları ilə yaxın qohum olan, lakin quşlarınkına çox bənzər xüsusiyyətlərə malik canlılar tərəfindən yaradıla bilər.

Bu nəyi dəyişir?

Əgər tapıntılar təsdiqlənərsə, uçuşun təkamülü yenidən nəzərdən keçirilməli olacaq. Quşlar təkamülünə bu gün bildiyimiz dinozavrlar ortaya çıxmazdan çox əvvəl başlaya bilərdilər.

Tədqiqatın həmmüəllifi Qreqor Hartmann metodun praktik dəyərini vurğulayır.

...Yanaşmamız izləri kimin yaratdığını qərəzsiz şəkildə yoxlamağa imkan verir. Bu, təkcə elm üçün deyil, həm də tədris və qazıntılarda birbaşa iş üçün faydalıdır, - deyə o izah edib.

Gələcəyə baxış

Alimlər ümid edirlər ki, bu cür texnologiyalar qədim heyvanların necə hərəkət etdiyini, yaşadığını və təkamül etdiyini daha yaxşı başa düşməyə kömək edəcək. Ən əsası isə, bəzən bir pəncə izi keçmiş haqqında bütöv bir skeletdən daha çox məlumat verə bilər.

Nazlı Almuradova

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:250
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 01 Fevral 2026 21:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see368

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see345

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see333

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see291

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see277

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see255

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see247

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see243

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see243

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see239

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see230

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see228

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see222

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see214

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see214

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see213

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see195

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see194

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see192

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri