Rayonda 2 manat, Bakıda 17 manat Səbəb nədir?

Rayonlarda 1 manat 50 qəpiyə, 2 manata təklif olunan gilas Bakıda dəfələrlə yüksək qiymətə satılır. Hətta, bəzi gilas növləri 17 manata təklif olunur.Rayonlarda su qiymətinə olan gilas Bakıya gəlib çatanda od tutub yanır, çünki keçən il hava pis keçib və məhsul azalıb. Üstəlik, bəzi marketlər də xarab olan malların ziyanını nəzərə alıb qiyməti qaldırırlar, ortada olan həm malı əkən kəndliyə olur, həm də baha alan alıcıya.
Məsələ ilə bağlı kənd təsərrüfatı üzrə ekspert Şahin Nəcəfov Demokrat.az-a açıqlama verib.
O qeyd edib ki, son zamanlar bazarlarda gilasın qiymətində müşahidə olunan kəskin artım narazılıq yaradır:
“Bu vəziyyətin yaranmasında bir sıra iqtisadi, iqlim və idarəetmə amilləri rol oynayır. İlk növbədə, 2025-ci ildə ölkənin bir çox bölgəsində iqlim dəyişiklikləri, xüsusilə dolu və aramsız yağışlar gilasın
məhsuldarlığına mənfi təsir göstərib. Məhsul miqdarının azalması təklifin azalmasına, bu da qiymətlərin artmasına səbəb olub. Eyni zamanda, gilas digər meyvələrdən fərqli olaraq daha çox təlabat görür.
Xüsusi günlərdə, evlərdə süfrələrə bəzək kimi qoyulan gilas həm görünüş, həm də dad baxımından fərqləndiyi üçün daha çox alınır. Gilasın yüksək qiymətə satılmasının digər səbəbi isə onun yetişdirilmə prosesinin baha və uzunmüddətli olmasıdır. Ağac əkildikdən sonra ən azı 3-5 il ərzində məhsul verir, bu müddət ərzində isə bağbanlar xeyli xərc çəkməli olurlar. Bu amillər də maya dəyərinə və nəticə etibarilə bazar qiymətinə təsir edir”.
Ekspert əlavə edib ki, digər mühüm məsələ isə kənd təsərrüfatı məhsullarının marketlərdə baha satılmasıdır:
“Məhsullar əvvəlcə fərdi təsərrüfatlardan alınır, daha sonra isə böyük market şəbəkələrinə verilir. Marketlər bu məhsulları yüksək faizlə geri qaytarma və zay olan malların məsuliyyətini üzərinə götürməməklə tədarükçünü çətin vəziyyətdə qoyurlar. Bu isə nə istehsalçı, nə də alıcı üçün sərfəlidir, qazanan yalnız marketlər olur. O, vəziyyətin səbəblərindən biri kimi Qida Təhlükəsizliyi Agentliyini də göstərib.
Onun fikrincə, sahə üzrə bütün qurumlar Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinə tabe olarsa, bu sahədə koordinasiya və nəzarət daha səmərəli olar. Gilasın qiymətindəki artım təkcə bir mövsümi hadisə deyil, struktur və idarəetmə problemlərinin birbaşa nəticəsidir. Problemin həlli üçün istehsal zəncirində şəffaflıq, düzgün marketinq siyasəti və kənd təsərrüfatı sahəsinə real dəstək zəruridir”.
Leyla Turan 
Demokrat.az