Rəfah partlayışı: Məsuliyyət kimin üzərindədir?

HƏMAS Qəzzanın cənubundakı partlayışla əlaqəsinin olmadığını bildirərək, İsraili atəşkəs razılaşmasının ikinci mərhələsinə mane olmaq üçün təxribatlarda ittiham edib.

Hərəkatın açıqlamasına görə, partlayışın baş verdiyi Rəfah ərazisi tam İsrail ordusunun nəzarətindədir və partlayan sursat İsrailə məxsus ola bilər.

HƏMAS o cümlədən İsrailin razılaşmanı pozduğunu, hücumları davam etdirdiyini və Qəzzada humanitar böhranın dərinləşdiyini bildirib.

Bəs görəsən, HƏMAS-ın Rəfah partlayışı ilə bağlı məsuliyyəti rədd etməsi nə dərəcədə inandırıcı görünür və bu iddianın beynəlxalq səviyyədə təsiri nə ola bilər?

Əslində, iddianın inandırıcılığı nisbi xarakter daşıyır və əsasən iki faktora bağlıdır.

1)əraziyə faktiki nəzarət
2)mövcud siyasi kontekst.

Bir tərəfdən HƏMAS-ın vurğuladığı kimi, əgər Rəfah ərazisi doğrudan da tam şəkildə İsrail ordusunun nəzarətindədirsə, bu halda partlayışın HƏMAS tərəfindən törədilməsi iddiası logistik və əməliyyat baxımından zəifləyir. Nəzarət olunan zonada silah yerləşdirilməsi və ya partlayış törədilməsi ciddi risk və çətinliklər tələb edir. Bu arqument beynəlxalq auditoriyada, xüsusən də İsrailin hərbi əməliyyatlarına artıq tənqidi yanaşan çevrələrdə müəyyən rezonans doğura bilər.

Digər tərəfdən isə HƏMAS beynəlxalq ictimaiyyətin gözündə silahlı qeyri-dövlət aktoru olaraq qalır və bu status onun istənilən açıqlamasına avtomatik skeptisizm yaradır. Qərb ölkələrinin əksəriyyəti HƏMAS-ı terror təşkilatı kimi tanıdığı üçün, hərəkatın məsuliyyəti rədd etməsi rəsmi səviyyədə qəbul edilən əsas arqumentə çevrilmir, daha çox informasiya müharibəsinin tərkib hissəsi kimi dəyərləndirilir.

Beynəlxalq təsirə gəldikdə isə, bu açıqlama İsrailə qarşı birbaşa hüquqi nəticə yaratmasa da, siyasi və diplomatik təzyiq alətlərini gücləndirə bilər. Xüsusilə BMT strukturları, insan haqları təşkilatları və Qlobal Cənub ölkələri üçün “İsrailin nəzarətində olan ərazidə baş verən partlayış” narrativi əlavə suallar doğurur və atəşkəsin pozulmasına dair ittihamları legitimləşdirir.

Günay
Gununsesi.info