“Renessans titan” mifi: Kamal Abdulla və Ramiz Mehdiyev epizodu KONKRET

Azərbaycan Dillər Universitetinin rektoru Kamal Abdullanın Ramiz Mehdiyev haqqında irəli sürdüyü həddindən artıq mübaliğəli və obyektiv tarixi faktlarla səsləşməyən tərifləri cəmiyyətdə ürəkbulandırıcı çıxış kimi yadda qalacaq.

İsa Həbibbəylidən sonra rektorun fikirləri Azərbaycan akademik mühitində son illər müşahidə olunan ən ciddi reputasiya aşınmalarından bir nümunədir. Çıxışda istifadə olunan metaforik konstruksiyalar — xüsusilə “Renessans titanları” kimi təsvirlər elmi dəqiqlik və tarixi məsuliyyət prinsiplərindən kənara çıxmaqla bərabər, akademik dildə məqbul olmayan kultlaşdırma semantikasını aktivləşdirir.

Ramiz Mehdiyevin uzun illər dövlət idarəçiliyində tutduğu mövqe, siyasi institutlara təsir imkanları və ideoloji aparatın formalaşmasındakı rolu akademik araşdırmalar üçün şübhəsiz materialdır. Lakin bu fəaliyyətin nəticələri, o cümlədən idarəçilik modellərinin avtoritar xüsusiyyətləri, siyasi rəqabətin məhdudlaşdırılması, elmi institutların siyasət alətinə çevrilməsi və son illərdə ailə yaxınlarının vətənə xəyanət maddəsi ilə bağlı cinayət proseslərində adı hallanması, obyektiv təhlilin ayrılmaz hissəsidir. Bu kontekstdə Kamal Abdullanın çıxışı yalnız akademik neytrallığın pozulması deyil, həm də ictimai yaddaşın manipulyasiyası üçün uğursuz cəhd təsiri bağışlayır.

Akademik müstəvidə belə şişirdilmiş və faktoloji əsasdan məhrum ifadələr, əslində, bir-birinə zidd iki prosesin paralel işlədiyini göstərir.

Bunlardan birincisi Akademiyanın siyasət qarşısında institusional zəifləməsidir.
Rektor səviyyəsində olan şəxs tərəfindən tarixi şəxsiyyət anlayışının bu şəkildə yumşaldılması, elmi etikadan daha çox siyasi yaltaqlığın əsaslandığı performativ jest kimi görünür.

İkinci məsələ siyasi kultlaşdırma ənənələrinin yenidən zühur etməsidir.
Renessans titanları ilə müqayisə, mahiyyətcə sovet dövrünün lider kultu ritorikasını xatırladır və müasir siyasi diskursa inteqrasiya olunan köhnəlmiş ideoloji texnikaların davam etdiyini göstərir.

Kamal Abdullanın çıxışının sosial mediada istehza ilə qarşılanması da təsadüfi deyil. Cəmiyyətin belə ritorikaya reaksiyası göstərir ki, artıq məd­dahlıq formaları əvvəlki legitimliyini itirib və yalnız ironiyanın obyektinə çevrilir.

Fadil Paşayev
KONKRET.az