Icma.az
close
up
RU
Rəqəmsal media və sosiallaşma: Azərbaycan modeli ŞƏRH

Rəqəmsal media və sosiallaşma: Azərbaycan modeli ŞƏRH

Icma.az, Bakivaxti saytına istinadən bildirir.

Müasir dövrdə rəqəmsal media platformaları Azərbaycanda gənclərin siyasi sosiallaşmasında aparıcı rol oynamağa başlayıb. İnformasiyanın istehlak dinamikası ənənəvi mediadan sosial şəbəkələrə doğru sürətlə dəyişir. Bu dəyişiklik gənclərin siyasi davranış modellərinə və gündəm qavrayışına birbaşa təsir göstərir.

Rəqəmsal media gənclər üçün həm informasiya mənbəyi, həm ictimai iştirak vasitəsi, həm də özünütəsdiq platforması rolunu oynayır. Gənclərin sosial şəbəkələrdə sərgilədiyi davranış siyasi identikliyin formalaşmasını daha dinamik edir və siyasi sosiallaşmanın əvvəlki mərhələlərini sürətləndirir.

Azərbaycan siyasəti çoxtərəfli xarakter daşıyır və demokratik institutların, dövlət siyasətinin və vətəndaş iştirakının qarşılıqlı təsirini əhatə edir. Burada gənclərin siyasi sosiallaşması, yəni siyasi mövqe, vətəndaşlıq məsuliyyəti və dövlət proseslərinə münasibət formalaşdırılması mühüm rol oynayır. Rəqəmsal media Azərbaycan siyasətində gəncləri həm məlumatlandırmaq, həm də ictimai iştirakını stimullaşdırmaq üçün yeni alət olaraq çıxış edir. Dövlət siyasəti, partiyalar və ictimai təşkilatlar gənclərin siyasi proseslərdə iştirakını təşviq etmək üçün sosial media platformalarından aktiv istifadə edir.

Araşdırmalar göstərir ki, sosial media platformaları gənclərin siyasi maraqlarını stimullaşdırmaq gücünə malikdir. Xüsusilə gündəm mövzularını qısa və vizual kontentlə təqdim edən platformalar daha təsirli olur. "TikTok" və "Instagram" kimi tətbiqlər siyasi mövzuların emosional çərçivədə yayılmasını artırır. Bu tendensiya siyasi məlumatın dərindən düşünülməsini çətinləşdirə bilər. Gənclər sürətli istehlak olunan məlumatlara üstünlük verdikcə, siyasi məsələlərdə səthi bilik artmağa başlayır. Bu isə manipulyasiya risklərinin yüksəlməsi ilə nəticələnir.

Gənclərin siyasi məlumat axtarışı çox zaman alqoritmlərin idarə etdiyi informasiya burulğanına düşür. Bu burulğan informasiya müxtəlifliyini məhdudlaşdırır, siyasi baxışların radikallaşmasına səbəb ola bilər. Platformalar istifadəçinin əvvəlki seçimlərinə uyğun kontent təklif etdikcə informasiya balonları yaranır. Bu, ictimai dialoqu zəiflədir və gənclərin obyektiv siyasi təhlil qabiliyyətini azaldır. Azərbaycanda sosial şəbəkə əsaslı siyasi iştirakın artması yeni imkanlar yaradır, lakin bu imkanlar risklərlə də müşayiət olunur.

Gənclərin siyasi proseslərə rəqəmsal aktivliyi onların real həyatda iştirak dinamikasına təsir edir. Bəzi hallarda sosial media aktivliyi real siyasi iştirakın alternativi kimi qəbul edilir ki, bu da passiv siyasi davranışın güclənməsi ilə nəticələnə bilər. Rəqəmsal platformalar gənclərin siyasi emosiyalarını daha kəskin şəkildə formalaşdırır və emosional kontent rasional təhlili ikinci plana keçirir. Bu, ictimai müzakirələrin keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir.

Siyasi mövzularda polarizasiya tendensiyaları sosial mediada daha tez görünür. Polarizasiya cəmiyyətdə sosial parçalanma risklərini artırır. Alqoritmik tövsiyələr ifrat siyasi mövqeləri daha görünən edir və ekstremist diskursların yayılma potensialını yüksəldir. Gənclər arasında populist yanaşmalara maraq artmağa başlayır. Populist kontent qlobal miqyasda olduğu kimi, Azərbaycan gəncliyi arasında da cəlbedici ola bilir. Bunun səbəblərindən biri kontentin sadələşdirilmiş çərçivədə təqdim edilməsidir, bu isə mürəkkəb siyasi proseslərin anlaşılmasını çətinləşdirir.

Gənclər çox zaman paylaşılan məlumatın mənbəyini yoxlamırlar ki, bu da dezinformasiya risklərini yüksəldir. Dezinformasiya kampaniyaları siyasi proseslərə təsir etmək üçün gəncləri hədəf alır. Xüsusilə qütbləşdirici mövzular manipulyasiya üçün daha əlverişli olur. Gənclər emosional təzyiqə məruz qaldıqda rasionallıq azalır və bu, siyasi qərarların düzgün verilməsinə mane olur. Sosial media vasitəsilə yayılan yanlış informasiya ictimai etimadı zəiflədə bilər, bu da siyasi proseslərdə qeyri-sabitlik yaradır.

Rəqəmsal platformalarda anonimlik manipulyasiyanı daha da asanlaşdırır. Anonim istifadəçilər məsuliyyət hiss etmədən gərginlik yarada bilirlər ki, bu da sosial media mühitində aqressiyanın artmasına səbəb olur. Aqressiv diskurs ictimai debat mədəniyyətini zəiflədir. Gənclərin bir qismi siyasi informasiyadan tamamilə uzaqlaşa bilər ki, bu da siyasi apatiyanı gücləndirir və demokratik proseslərdə iştirakını məhdudlaşdırır.

Digər tərəfdən, sosial media siyasi şüurluluğu artırmaq potensialına da malikdir. İctimai problemlərin görünən olması gənclərin diqqətini cəlb edir və onlar sosial ədalət mövzularına daha tez reaksiya verirlər. Bu vəziyyət vətəndaş məsuliyyətinin formalaşmasına müsbət təsir göstərə bilər. Rəqəmsal alətlər ictimai nəzarətin güclənməsinə imkan yaradır, lakin bu nəzarət hər zaman peşəkar təhlilə əsaslanmır. Sürətli paylaşım ehtiyacı analitik düşüncəni zəiflədə bilər, nəticədə “trend” mərkəzli düşüncə tərzi formalaşa bilər.

Rəqəmsal media siyasi liderlərin imicinə də təsir edir. Liderlər sosial şəbəkələrdə gənclərə daha yaxın görünməyə çalışırlar, lakin bəzən bu yaxınlıq süni kommunikasiya ilə müşayiət olunur. Süni kommunikasiya etimad boşluqları yarada bilər. Gənclər siyasi proseslərdə şəffaflığa daha həssas yanaşırlar. Sosial mediada şəffaflıq tələbinin artması dövlət qurumlarını yeni kommunikasiya strategiyalarına yönləndirir. Dövlət qurumlarının rəqəmsal kommunikasiya keyfiyyəti siyasi sosiallaşmanı formalaşdıran əsas faktorlardandır. Açıqlıq və operativlik gənclərin dövlətə münasibətini müsbət istiqamətdə dəyişə bilər.

Gecikmiş və qeyri-dəqiq kommunikasiya etimadsızlığı artırır. Rəqəmsal platformalarda informasiya böhranları çox tez yaranır və emosional reaksiya zənciri ilə genişlənir. Gənclər böhran anlarında informasiya süzgəci tətbiq etməkdə çətinlik çəkirlər ki, bu da yanlış qərarların, emosional davranışların və sosial gərginliyin artmasına səbəb olur. Rəqəmsal savadlılığın zəif olması riskləri dərinləşdirir. Media savadlılığı proqramlarının gücləndirilməsi və təhsil müəssisələrində rəqəmsal media ilə bağlı praktiki biliklərin artırılması zəruridir.

Gənclərin müxtəlif mənbələrdən informasiya əldə etməsi təşviq edilməli və balanslı siyasi sosiallaşma təmin edilməlidir. Rəqəmsal media Azərbaycan gəncliyi üçün həm imkan, həm də çağırışlar məkanıdır. Azərbaycan siyasəti çərçivəsində bu imkanlardan düzgün istifadə gənclərin sağlam siyasi mədəniyyətinin formalaşmasını şərtləndirir.

Əli Hüseynov

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:235
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 09 Yanvar 2026 10:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see290

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see285

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see248

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see234

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see232

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see231

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see230

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see229

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see221

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see219

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see215

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see212

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see204

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see191

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see191

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see186

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see185

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri