Rəsmi qurumlarda qəfil yoxlamalar? Antikorrupsiya əməliyyatları keçirilə bilər

Vaxtaşırı bir sıra rəsmi qurumlarda korrupsiya hallarına yol verilməsi ilə bağlı məlumatlar yayılır. Büdcə vəsaitlərindən düzgün istifadə edilməməsi, mənimsəmə halları aşkarlanır. İş o yerə çatır ki, sadəcə büdcəsi vəsaiti deyil, qurumlara beynəlxalq fondlardan verilən yardımlar, qrantlarda da korrupsiya yeminə çevrilir.

Globalinfo.az-ın bu mövzuda ötən gün araşdırmada yazısı hazırlayıb. Həmin araşdırmada Qaçqın və Məcburi Koçkünlərlə iş üzrə Dövlət Komitəsində baş verən mənimsəmə faktlarından söhbət açılır. Bu və eləcə də başqa proseslər göstərir ki, ciddi nəzarət və yoxlama mexanizmi olmalıdır.

Bunun qarşısının alınması üçün hansı addımlar atılmalıdır? Dövlət tərəfindən bu strukturlarda yoxlamalar hansı hallarda və əsasla keçirilə bilər?

Globalinfo.az-a danışan AĞ Partiya başqanı Tural Abbaslı deyib ki, korrupsiya məsələsi hər dövlətin ciddi probelmlərindən biridir:

Tural Abbaslı

“Azərbaycanda da sosial-iqtisadi vəziyyətin ağırlaşmasının əsas səbəblərindən biri korrupsiyadır. Dövlətin müxtəlif strukturları büdcədən maliyyələşən, dövlətin verdiyi status sayəsində maliyyə çıxışı olan qurumları daim diqqətdə saxlamalıdır. Bunu Hesablama Palatası, xüsusi xidmət və hüquq mühafizə orqanları da edə bilər. Belə qurumlar da daim diqqətdə, nəzarətdə olduqlarını bilməlidirlər.

Azərbaycanda təəssüf ki korrupsiya faktları bir çox hallarda cəzasız qalır, yaxud da simvolik, cüzi cəzalarla təqibdən canlarını qurtarırlar. Bəzən də bir neçə il həbsdə yatmağa razı olur ki, oğurladığı milyonların yarısı onda o məmura qalsın. Bunu qarşısını almaq üçün qanunda mövcud olan boşluqlar aradan qaldırılmalıdır”.

Hüquqşünas Əkrəm Həsənov isə məsələyə belə münasibət bildirib:

Əkrəm Həsənov

“Korrupsiya problemləri yoxlamalarla həll olunmur. Çünki hamını yoxlamaq mümkündür. Digər tərəfdən yoxlayıcıların özləri bir qayda olaraq əksər hallarda elə korrupsionerlərdir. Olmasalar da onlara təkliflər edilir və çoxu davam gətirə bilmir. Ən saf insanlar belə vəzifəyə gəldikdə imkanları genişləndikdən sonra ən azı ailə, qohumların təzyiqi altında korrupsiyaya meyl edir. Hamı deyir, “əlinə şans keçib, əfəl olma, birdə belə fürsət ələ düşməyəcək”. Xanımı da deyir mən də istəyirəm geyinim, keçinim, xaricə gedib gəzim. Uşaqlar da maşın istəyir. Budur, reallıq. Sözügedən məsələ xarici təcrübələrə əsaslanır. Hamıya məlumdur ki, insan xüsusilə də maddiyat qarşısında zəifdir. Çox nadir insanlar korrupsiyadan uzaq olurlar. Bu da çox dərin dini inancı olan insanlara aiddir”.

Ə.Həsənovun sözlərinə görə, problemin qarşısını almağın yolu ictimai nəzarətdir:

“Çünki insanların hamısı pulgirdir. Yaxşı yaşamaq istəyir. Ona görə də hamıda paxıllıq var. Harda korrupsiya aşağıdırsa, orada ictimai nəzarət var. Bu necə qurulur? Birinci növbədə məmurların və ailə üzvlərinin gəlir və xərc bəyannaməsi məlum olur. Hər il onlar nə qədər maaş alıb, xərcləyir – bəyan edirlər. Çox olanda da sual yaranır ki, maaşından belə çox pulu hardan əldə edibsən?

Bütün dünya bu sistemdən keçir. Azərbaycan 2005-ci ildə bu sahədə qanun qəbul edib ki, bizim məmurlar da belə bəyannamə verəcək.19 il keçib, amma bəyannamə hələ də işləmir. Nazirlər Kabineti 19 ildir bəyannamənin formasını hazırlamır.

Paralel olaraq digər nüanslar da var. Belə ki, Azərbaycanda insanlarda daşınmaz əmlak xüsusi rola malikdir. Bütün daşınmaz əmlaklar dövlət reysterində qeydə alınır. Sivil olmayan ölkələrdə belə bu məlumat açıq formadadır. İnternetə daxil olub hansı əmlakın kimə məxsus olduğunu öyrənmək mümkündür. Bizdə isə bu informasiya ümumiyyətlə qapalıdır. Az qala dövlət sirri elan olunub”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az