Restoranların qida israfı: Ərzaqların zibilə atılmasının qarşısı necə alına bilər? SOSİOLOQDAN XƏBƏRDARLIQ

Qida israfı həm restoranlar, həm də ev sahibləri üçün ciddi bir məsələdir. Bu problemi azaltmaq və qarşısını almaq üçün bir neçə tədbir görülə bilər.

Mütəxəssislərin fikrincə, restoranlar, müştərilərin ehtiyaclarına uyğun porsiya ölçüləri təqdim etməli və çox böyük porsiyaların qarşısını almalıdırlar. Eyni zamanda, müştərilərə yeməkləri öz tələblərinə uyğun şəkildə tənzimləmə imkanı vermək, əlavə qida sifariş etməzdən əvvəl onları məlumatlandırmaq faydalıdır. Bununla yanaşı, restoranlar artıq israf olunan qidaları ehtiyacı olanlara bağışlamaq üçün müxtəlif təşkilatlarla əməkdaşlıq edə bilərlər. Bu həm sosial məsuliyyəti artırar, həm də qida israfını azaldar. Yeməklərin təkrar istifadə edilməsi də yaxşı bir yanaşma ola bilər; artıq qalan qidalar yeni yeməklərdə istifadə edilə bilər.

Ev sahibləri üçün də qida israfını azaltmaq üçün bir sıra addımlar atmaq zəruridir. Alış-verişə çıxmazdan əvvəl plan hazırlamaq və yalnız ehtiyac olan məhsulları almaq israfın qarşısını alır. Həmçinin evdə qalan yeməklərin düzgün şəkildə saxlanılması və təkrar istifadəsi mümkündür. Qidaların soyuducuda və dondurucuda düzgün saxlanması onların uzun müddət istifadə edilməsinə kömək edər. Yemək hazırlayarkən porsiyaların ölçülməsi də çox önəmlidir. Böyük porsiyalar hazırlamaq yerinə, ehtiyac qədər yemək hazırlamaq müəyyən qədər qənaətə səbəb olur.

Eyni zamanda, qida israfının ekoloji və iqtisadi təsirlərini başa düşmək vacibdir. İnsanlar bu barədə məlumatlı olduqca, israfı azaltmağa daha çox meylli olurlar. Bu məqsədlə restoranlar və ev sahibləri, müştərilərə və ailə üzvlərinə qida israfının zərərləri barədə məlumat verə bilərlər.

Beləliklə, həm restoranlar, həm də ev sahibləri qida israfının qarşısını almaq üçün bir sıra sadə, lakin təsirli tədbirlər həyata keçirə bilərlər. Bu, həm iqtisadiyyata, həm də ətraf mühitə müsbət təsir göstərəcək.

Bəs qida israfının qarşısını almaq üçün restoranlar və ev sahibləri hansı tədbirləri görə bilərlər?

Mövzu ilə bağlı sosioloq Üzeyir Şəfiyev Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, son vaxtlar Azərbaycanda bizim üçün xarakterik olmayan bir həyat tərzi formalaşır:

“İnsanlar daha çox restoranlarda yemək yeməyə meyillənirlər. Bu yalnız səhər yeməyi, həmçinin günorta və axşam yeməkləri üçün də keçərlidir. Əvvəllər restoranlara yalnız xüsusi hallarda gedən insanlar indi isə bu həyat tərzini gündəlik olaraq mənimsəyiblər. Bu dəyişiklik xaricdən və ya filmlərdən, seriallardan gələn təsirlər nəticəsində yaranmışdır. Hətta səhər yeməyini belə restoranlarda etmək adi hala çevrilib.

Restoranlarda yemək yeyərkən insanların və bir araya gələrək sosial şəbəkələrdə daha çox paylaşma olur, ancaq bu tərz həm də bəzi mənfi təsirlər yaradır. Məsələn, evdə süfrənin başında oturarkən telefonlarını əllərindən buraxmırlar. Bu da münasibətlərin güclənməsinə, ailə üzvləri arasında daha çox əlaqə qurulmasına mane olur.
Bundan başqa, restoranlarda qiymətlərin artması ailə büdcəsinə mənfi təsir edir. Yemək hazırlamaq yerinə restoranlarda yemək yemək evdə yemək hazırlamaq üçün xərclənən zaman və enerjini də əsirgəyir. Bu isə sosial və psixoloji baxımdan mənfi təsirlər yaradır.

Ailələr arasında birlik, əlaqə və xoşbəxtlik azalmağa başlayır, çünki yeməklər yalnız qida deyil, həm də insanların bir-birinə olan münasibətlərinin güclənməsində mühüm rol oynayır”.

Sosioloq son olaraq əlavə edib ki, evdə yemək hazırlamaq həm də daha sağlam və qənaətcil bir seçimdir:

“Restoranlarda xərclənən pul uzun müddətdə ailənin maliyyə vəziyyətini zədələyə bilər. Bu səbəbdən, evdə yemək hazırlamaq həm sosial, həm də iqtisadi baxımdan daha faydalı ola bilər”.

Eltac Zülfüqaroğlu