Robotların körpələr kimi öyrənməsi mümkün ola bilər

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Robotların ətraf mühitlə qarşılıqlı əlaqə zamanı öz hərəkətlərinin nəticələrindən öyrənməsi gələcək nəsil süni intellekt sistemlərinin inkişafında yeni imkanlar aça bilər.

“Science Robotics” jurnalında  dərc olunan tədqiqatda robotun insan körpələrində müşahidə edilən öyrənmə proseslərinə bənzər şəkildə hərəkətləri ilə həmin hərəkətlərin yaratdığı hissi nəticələr arasındakı əlaqəni mənimsəməsi araşdırılıb.

Tədqiqat “sensorimotor kontingensiyaların öyrənilməsi” adlanan prosesə diqqət yetirir. Bu proses insanın öz hərəkəti ilə onun yaratdığı hissi nəticə arasındakı əlaqəni dərk etməsini nəzərdə tutur. Məsələn, körpə əlinin hərəkəti ilə qarşısındakı obyektə toxunması və həmin toxunuşun yaratdığı hiss arasında əlaqə quraraq ətraf aləmi tədricən öyrənir.

Araşdırmada bu prinsip robot sisteminə tətbiq olunub. Robotun əvvəlcədən bütün mümkün hərəkət və reaksiyalarla proqramlaşdırılması əvəzinə, onun öz hərəkətlərini həyata keçirərək yaranan sensor məlumatlardan öyrənməsi imkanları araşdırılıb.

Belə yanaşma robotların dəyişən mühitlərə daha yaxşı uyğunlaşmasına imkan verə bilər. Robot yalnız əvvəlcədən verilmiş əmrləri yerinə yetirmək əvəzinə, hərəkətlərinin nəticələrini müşahidə etməklə davranışını dəyişdirə və yeni vəziyyətlərə uyğunlaşa bilər.

Tədqiqat robototexnikada bədənləşmiş süni intellekt istiqamətinin inkişafı baxımından da əhəmiyyətlidir. Bu konsepsiyada süni intellekt fiziki mühitdən ayrı fəaliyyət göstərən proqram kimi deyil, real dünya ilə qarşılıqlı əlaqədə olan və öz təcrübəsindən öyrənən sistem kimi nəzərdən keçirilir.

Yeni yanaşma gələcəkdə robotların insanlarla qarşılıqlı əlaqəsini də təkmilləşdirə bilər. Fiziki mühitdən davamlı məlumat əldə edən robotların yeni tapşırıqlara uyğunlaşması və əvvəlcədən nəzərdə tutulmayan vəziyyətlərdə daha çevik qərarlar qəbul etməsi mümkün ola bilər.

Tədqiqat eyni zamanda robototexnika vasitəsilə insanın erkən inkişaf dövründə öyrənmə mexanizmlərinin daha yaxşı başa düşülməsi üçün yeni imkanlar yaradır.

Bununla belə, araşdırmanın nəticələri robotların artıq insan körpələri səviyyəsində öyrənə bildiyini göstərmir. Söhbət müəyyən öyrənmə mexanizmlərinin robot sistemlərində modelləşdirilməsindən gedir.

N.Adilqızı
XQ