RSXM in şöbə müdiri: Vulkanların daha çox yayıldığı ərazilərdə 22 stansiya quraşdırılıb

Bakı, 4 iyun, AZƏRTAC

Azərbaycan ərazisi palçıq vulkanlarının ən çox olduğu region kimi təsdiqlənib. Yer kürəsində qeydə alınan 2 mindən artıq palçıq vulkanından 350-dən çoxu ölkəmizdə yerləşir. Hazırda mövcud olan palçıq vulkanları milyon il əvvəl başlayan çoxsaylı püskürmələrin nəticəsidir. Respublikamızda palçıq vulkanlarının ən çox yayıldığı ərazi Abşeron yarımadası, Şamaxı-Qobustan ərazisi, Aşağı Küryanı çökəkliyi, Bakı arxipelaqı və Gürcüstanla sərhəd ərazidir. Hər il Azərbaycanda 2-dən 5-dək, bəzən daha çox püskürmə paroksizm baş verir. Şamaxı-Qobustan ərazisində bu paroksizmə daha çox rast gəlinir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) nəzdində Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin (RSXM) şöbə müdiri Səbinə Kazımova AMEA-nın yaradılmasının 80 illiyinə həsr olunan "Təbii fəlakətlər, ekoloji problemlər və yaşıl dünya" mövzusunda konfransda "Yeni quraşdırılmış seysmik şəbəkə əsasında palçıq vulkanlarının monitorinqi" mövzusunda məruzə ilə çıxış edərkən deyib.

Şöbə müdiri bildirib ki, 2022-ci ildən Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzi vulkanların daha çox yayıldığı Abşeron yarımadasında, Şamaxı-Qobustan ərazisində 22 vulkanik stansiya şəbəkəsi quraşdırıb. SeisComP proqamı vasitəsilə palçıq vulkanlarının, zəlzələlərin və digər sesysmik hadisələrin real vaxt rejimində monitorinqi mümkün olub. "Palçıq vulkanlarının fəaliyyətinin seysmikliklə əlaqəsi çoxdan müəyyən edilib. Vulkan fəaliyyətinin seysmikliklə genetik əlaqəsi var. Genetik baxımından hər iki təbii hadisə yer qabığında toplanan tektonik gərginliklərin təzahürüdür. Uzun illər aparılan təhlillər göstərir ki, maqnitudası 4-5 olan zəlzələlər vulkanların aktivləşməsinə səbəb olur. Əgər enerji toplanmış vulkanın ocağı zəlzələnin hiposentri ilə bir qırılma zonasında yerləşibsə, yaxud zəlzələ ilə vulkan arasında məsafə 80-100 kilometr radiusundadırsa, onda bu barədə dəqiq fikir söyləmək mümkündür. Zəlzələnin baş verməsi vulkan püskürməsinə təkan verir. Bu, xüsusilə tektonik gərginliklərin artdığı zonalarda - Şamaxı, Qobustan və İsmayıllıda özünü daha qabarıq göstərir", - deyə S.Kazımova qeyd edib.