Rusiya ilə Ukrayna arasında atəşkəs aprelin ortasından başlaya bilər Deputat

Rusiya ilə Ukrayna arasında hələlik sülh müqaviləsindən deyil, 30 günlük atəşkəsin təmin olunmasından söhbət gedir. Bundan sonra uzun müddətli hərbi toqquşmalarının, müharibənin dayandırılması ilə bağlı müzakirələr aparıla bilər.

Bu barədə 525.az-a Milli Məclisin deputatı, politoloq Rasim Musabəyov deyib.

Deputat hesab edir ki, sülh sazişi xeyli vaxt tələb edəcək. Bununla belə, o, Rusiyanın 30 günlük atəşkəsə razı olacağını istisna etmir:  

“İkinci Dünya müharibəsində qələbənin 80-ci ildönümü gəlir. Rusiya istəyir ki, bu bayram tədbirini bir az abırlı keçirsin, qonaqlar gəlsin. Ona görə də istisna etmirəm ki, 30 günlə razılaşsın. Sadəcə bu tarixin nə vaxtdan başlayacağı hələlik məlum deyil. Ola bilsin ki, aprelin ortasından başlasın və 9 may tarixini də əhatə etdin”.

Atəşkəsin razılaşdırılacağı halda, nə qədər dayanaqlı olacağına gəlincə, deputat yada salıb ki, Azərbaycanla Ermənistan arasında azı 6-7 dəfə atəşkəs elan olunmuşdur, amma sonda razılaşma uzun müddətli oldu: “O da vaxtaşırı pozulurdu. Sadəcə olaraq 30 günə əməl olunsa belə, bu, o demək olmayacaq ki, etibarlı atəşkəs təmin olundu. Çünki orda müşahidəçi yoxdur. Qüvvələri ayırmaq lazımdır. Elə yerlər var ki, qoşunlar demək olar ki, üz-üzə dayanıblar. Tərəflərin arasında 100 metr məsafə var, bunu necə təmin edəsən ki, atəşkəs pozulmasın. Yəni, müəyyən addımların atılması üçün atəşkəs uzun müddətli olmalıdır. Amma həm qələbə tədbirinə görə, həm də Rusiya sülhə meyilli olduğunu nümayiş etdirmək üçün 30 günlüyə atəşkəsə gedəcək. Bununla belə, atəşkəsin sonra pozulması ehtimalı kifayət qədər yüksəkdir”.

R.Musabəyov başqa bir məsələyə də toxunub: “Yaz fəslində, mart, aprel aylarında qar əriyir, palçıq olduğu üçün texnika keçə bilmir. Hansısa hücum əməliyyatlarının aparılmasında çətinliklər yaranır. Ona görə də istisna etmirəm ki, döyüş üçün əlverişli olmayan zamanı da nəzərə alaraq Rusiya 30 günlük atəşkəsə gedə bilər”.

Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin bölgəyə hücumundan sonra ilk dəfə Kursk vilayətinə səfərini şərh edən politoloq deyib ki, Kiyev Kurs vilayətindən bir ərazini nəzarətə götürmüşdü, demək olar ki, Ukrayna qoşunları ordan çıxıb: “Ukrayna bunu etmişdi ki, təkcə Rusiya gəlib mənim torpaqlarımı tutmur, mən də gəlib onların torpaqlarını tuta bilərəm, sonra mübadilə etmək üçün. Kurskdan Ukrayna qoşunlarının çıxarılması təbii ki, gələcək danışıqlarda Ukraynanın hansısa şərtlərlə Rusiyaya qarşı çıxmaq imkanlarını məhdudlaşdırır”.

Ciddə görüşündən sonra Avropanın baxışını şərh edən deputata görə, avropalılar çox danışır, az iş görürlər: “Deyirlər ki, biz Ukraynaya dəstək, təhlükəsizliyin təmini üçün qoşun göndərməyə hazırıq, ancaq bizim qoşunlarımızın da təhlükəsizliyini ABŞ təmin etsin. Bu, ciddi söhbət deyil axı. Ona görə də ABŞ deyir ki, siz onsuz da bir iş görmək iqtidarında deyilsiniz. Onların Ukraynaya lazımı qədər silah göndərmək imkanları da yoxdur. Demək olar ki, son 30 ildə özlərin çox sərbəst hiss edirdilər ki, ABŞ var, niyə özümümzü təhlükəsizlik məsələlərinin həlli ilə yoraq. Ukraynaya düz-əməlli kömək də edə bilmirlər. Britaniyanın ordusunda 70 min, Azərbaycan ordusundan az adam var. Nə edəcəklər Ukrayna üçün? Ukrayna avropalılar üçün vacibdir. Hesab edirlər ki, Ukrayna müqavimət göstərdiyi halda, bunlar vaxt udurlar. Azı beş-üç il lazımdır ki, öz hərbi sənayelərini bərpa etsinlər, silahlansınlar, silahın gəlməsi o demək deyil ki, ordu var. Ordu təlimlər keçirməlidir, ordu üçün zabitlər hazırlanmalıdr, xeyli iş görülməlidir. Az çox hərbi güc kimi ortaya çıxa bilsinlər”.

Bəs Tramp vəd etdiyi kimi münaqişəni bitirə biləcəkmi?

R.Musabəyov deyib ki, hər halda ABŞ lideri qarşısına belə məqsəd qoyub: “Obamaya vaxtilə Nobel mükafatı verilmişdir. Bu da deyəsən onu gözləyir. İsraildə sülhü təmin etdi, burda da təmin etməyə çalışır, istək var, indi nə qədər uzun çəkəcək, davamlı olacaq, bu ikinci məsələdir. Verdiyi vəd var. Düzdür, müharibəni 24 saata biritmək qeyri- mümkün idi. Amma müharibənin dayandırılması səyləri ciddidir. O səylərin nəticə verəcəyini, atəşkəsin uzunmüddətli olacağını indidən demək çətindir”. 

Pərvanə Sultanova