Rusiyada bank kartlarına nəzarət sərtləşir

Rusiya kiberfırıldaqçılıqla mübarizədə tarixi addım atır.

Mərkəzi Bank bir il ərzində hər bir vətəndaşın sahib olduğu bütün bank kartlarını görünən edəcək mərkəzi məlumat bazası yaradacaq.

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, bu sistem fərdlərin hansı banklarda neçə kartı olduğunu vahid nöqtədən izlənilə bilən vəziyyətə gətirəcək.

Məlumat bazası hər vətəndaş üçün ən çox 20 bank kartı limitini də ehtiva edən genişmiqyaslı tədbirlər paketinin bir hissəsidir.

Rəqəmsal inkişaf nazirinin müavini İvan Lebedevin Dövlət Dumasının İT komitəsində etdiyi çıxışda bildirib ki, Mərkəzi Bank bir il ərzində ölkə daxilində vahid tipli məlumat bazası hazırlamaq öhdəliyini üzərinə götürüb: “Bu sistem vasitəsilə hər vətəndaşın hansı bankda neçə kartı olduğu görünəcək".

Lebedevin MB və nazirliyin bu mövzuda yaxşı çalışdığını və "bütün həssas nöqtələrin aradan qaldırıldığını" bildirərək: "Bugünkü struktur həm vətəndaşların ehtiyaclarına, həm də dövlətin bu sahədəki tənzimləmə vəzifələrinə cavab verir", – ifadələrini işlədib.

Mərkəzi məlumat bazası 2025-ci ilin dekabrında parlamentə təqdim edilən kiberfırıldaqçılıqla mübarizə üzrə ikinci paketin bir hissəsidir. Paketin ən diqqətçəkən maddəsi isə bank kartlarının sayına gətirilən məhdudiyyətdir: 

Yeni qaydaya əsasən, fərdi istifadəçilər bir bankda ən çox 5 bank kartına sahib ola biləcəklər. Bütün banklardakı ümumi kart sayı isə maksimum 20 olacaq.

Başlanğıcda limitin 10 kart olması müzakirə edilsə də, bu fikirdən daşınılıb. Mərkəzi Bank sədr müavini German Zubarev limitin bankların öz məlumatlarına əsaslandığını açıqlayıb:

"Bankların məlumatları göstərir ki, bu limit dürüst vətəndaşların böyük əksəriyyəti üçün kifayətdir və onlara narahatlıq yaratmayacaq, lakin oğurlanan pulların yuyulması üçün qara bazarda kart təklifini məhdudlaşdırmağa kömək edəcək".

Mərkəzi Bank sədri Elvira Nabiullina bu tədbirin əsas hədəfinin oğurlanan pulları sistemdən çıxaran və nağdlaşdıran vasitəçilər, yəni "drop"larla mübarizə olduğunu vurğulayıb. Nabiullina: "Sıravi vətəndaşlar bundan təsirlənməyəcək, çünki sıravi vətəndaşlar yüzlərlə, hətta minlərlə kart açmır", – deyib.

Fırıldaqçılar adətən saxta sənədlərlə və ya aldadılmış şəxslərin adına onlarla, yüzlərlə bank kartı açaraq ələ keçirdikləri pulları bu kartlara paylayır və ATM-lərdən sürətlə çıxarırlar. Gətirilən limit və mərkəzi izləmə sistemi bu "kart toplama" üsulunu faktiki olaraq qeyri-mümkün etməyi hədəfləyir.

Rusiya rəsmiləri bu addımla maliyyə sistemindəki "qaranlıq nöqtələri" işıqlandırmağı və fırıldaqçılığa qarşı önləyici müdafiə xətti qurmağı hədəfləyir. Sistem banklararası məlumat paylaşımını məcburi edərək, bir şəxsin bütün maliyyə "portretini" tənzimləyicilərin görə biləcəyi bir struktur qurur.

Ancaq bu növ mərkəzi məlumat bazaları və qəti məhdudiyyətlər məxfilik narahatlıqlarını və dövlətin maliyyə həyatına müdaxiləsinin sərhədlərinə dair sualları da özü ilə gətirir.

Rəsmi mövqe tədbirin yalnız "bədniyyətli" aktorları hədəf aldığı yönündə olsa da, sistemin necə işləyəcəyi və məlumatların təhlükəsizliyinin necə təmin ediləcəyi hələ tam aydın deyil.

Nəticədə, Rusiya kibercinayətlərlə mübarizədə Qərbdəkindən fərqli, daha mərkəziyyətçi və müdaxiləçi bir model mənimsəyir. 

Bu model fırıldaqçılıq hallarının azalmasında təsirli ola bilər, lakin eyni zamanda rəqəmsal nəzarət və maliyyə azadlıqları mövzusunda yeni müzakirələr başladacaq kimi görünür.

Nigar Hacılı 
"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin