Rusiyada ərzaq çatışmazlığı riski artır SON DƏQİQƏ

Rusiyada kənd təsərrüfatı texnikası bazarındakı böhran sistemli bir mərhələyə keçib və birbaşa qida istehsalına təsir göstərə bilər. Ukrayna Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin cümə axşamı, 26 fevral tarixində verdiyi məlumata görə, kənd təsərrüfatı sektorundakı azalma Rusiyanın daxili bazarında ərzaq çatışmazlığı və qiymətlərin artması riskini artırır. 2025-ci ildə bitki istehsalının gəlirliliyi 2020-ci ildəki 40%-dən 15-16%-ə düşüb və taxıl istehsalı gəlirsiz hala gəlib. İxrac rüsumları mənfəəti daha da azaldır.

Sənaye nümayəndələri problemlərin uzunmüddətli olduğunu və texnoloji geriləmə ilə əlaqəli olduğunu etiraf edirlər ki, bu da artıq məhsuldarlığın azalması riskini yaradır.

Kənd təsərrüfatı texnikasının satışları 25% azalıb. Maşın-traktor parkının amortizasiya dərəcəsi 50%-i keçib, əvəzetmə dərəcəsi isə 10% standartına nisbətən cəmi 3,5% təşkil edir. Bazar qiymətləndirmələrinə görə, kənd təsərrüfatı sektorunda təxminən 62.000 traktor və 34.000 kombayn çatışmır ki, bu da texniki resursların struktur çatışmazlığını göstərir.

Maliyyə vəziyyəti də pisləşir. Yüksək faiz dərəcələri sənaye gəlirlərini illik 5-8 milyard dollar azaldır. Bitkiçilik məhsullarının gəlirliliyi 2020-ci ildəki 40%-dən 2025-ci ildə 15-16%-ə düşüb və taxıl istehsalı zərərli hala gəlib. İxrac rüsumları mənfəəti illik 2-3 milyard dollar azaldır.

Kənd təsərrüfatı sektoruna dövlət dəstəyi aşağı olaraq qalır. İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının məlumatına görə, Rusiyada subsidiyaların fermerlərin gəlirlərindəki payı cəmi 1-2%, Avropa Birliyində isə 13-15%-ə çatır. Bu, fermerlərin avadanlıqların təkmilləşdirilməsinə investisiya qoymaq imkanlarını məhdudlaşdırır.

SVR qeyd edib ki, "Mövcud tənzimləyici model sənayedən rüsum və vergilər vasitəsilə resursları effektiv şəkildə çıxarır və modernləşməni stimullaşdırmır. İxrac məhdudiyyətləri ilə birlikdə bu, istehsalın gəlirliliyini və fermerlərin rəqabət qabiliyyətini sarsıdır".

Kəşfiyyat agentliyi hesab edir ki, orta müddətli perspektivdə bu, Rusiyanın daxili bazarında ərzaq çatışmazlığı və qiymətlərin artması riskini artırır. Bir gün əvvəl Putinin ofisi rekord büdcə kəsirinə "cari çətinliklər" adlandıraraq cavab verib.

VƏLİ