“Rusiyaya güzəştə getmək absurd və məğlubiyyəti qəbul etməkdir”

Kovalenko: “Əminəm ki, Tramp öz gözləntilərindən çox tez məyus olacaq”

Ukraynalı hərbi-siyasi ekspert, İnformasiya Müqaviməti Qrupunun müşahidəçisi Aleksandr Kovalenkonun AYNA-ya müsahibəsini təqdim edirik:

- Hazırda cəbhədə vəziyyət necədir?

- Cəbhədəki vəziyyət bir-iki ay əvvəlkindən çox da fərqlənmir. Bu, mümkün qədər çətindir, çünki rus qoşunları indi demək olar ki, bütün resurslarından, o cümlədən strateji ehtiyatlardan istifadə edir. Keml yenə də hücum edə biləcəklərini göstərməyə, yəni Donald Trampın andiçmə mərasiminə qədər ABŞ-ın gələcək 47-ci Prezidentini mümkün qədər inandırmağa çalışır ki, onun hücum potensialı var və onunla danışıqlar aparılmalıdır.

Son vaxtlara qədər az-çox aktiv döyüşlərin getmədiyi cəbhənin bölmələrindən birində bir məqsədlə yüksək fəallığın yarana biləcəyini istisna etmirəm - Ukrayna ilə Rusiya arasında sülh danışıqları məsələlərində Trampın sonrakı addımlarına psixoloji təsir göstərmək.  Onlar deyirlər ki, biz hərbi əməliyyatlar üçün yeni ərazilər aça bilərik və az qala Kiyevə qədər irəliləyə bilərik. Başqa sözlə, təhdid və hədə-qorxudan istifadə edilir.

Hər şey Trampın buna necə reaksiya verməsindən asılı olacaq - adekvat, rasional və ya emosiyalara həssas olub-olmamasından asılı olacaq, lakin Rusiya komandanlığı ilk növbədə bundan istifadə edir. İndi onlar strateji ehtiyatlardan istifadə edərək taktiki məsələləri həll edirlər. Bu, cəfəngiyatdır və çox şey deyir. Amma əslində biz görürük ki, rus komandanlığı buna müharibənin gedişinə təsir etmək üçün son şans kimi baxır.

- Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski “Sky” telekanalına müsahibəsində, NATO-ya üzvlük müqabilində Ukrayna əraziləri geri qaytarılmadan Rusiya ilə müharibənin bitməsi ehtimalını real sayıb. Və “Kyodo” agentliyinə müsahibəsində o, etiraf edib ki, Ukrayna Silahlı Qüvvələri itirilmiş əraziləri qaytarmaq iqtidarında deyil. Bu məqamları necə şərh edərdiniz?

- “Kyodo” agentliyinə müsahibəsində Ukrayna Prezidenti müvəqqəti olaraq işğal olunmuş Krım yarımadasını nəzərdə tuturdu və burada, prinsipcə, bu, tamamilə məntiqlidir. Krım yarımadası müvəqqəti işğal olunmuş ərazilərin arxa baxcasıdır və Ukraynanın materik hissəsindən fərqli olaraq onun azad edilməsi kifayət qədər problemlidir. Çünki ilk növbədə materiki, sonra isə yarımadanı azad etmək lazımdır.

Amma ümumilikdə indi müxtəlif variantlar nəzərdən keçirilir, xüsusən də təkcə Qərb ölkələrindən deyil, onlardan gələn təkliflər nəzərə alınmaqla. Ona görə də bütün variantlar nəzərdən keçirilir və faktdan sonra qərarlar veriləcək. Zelenski müsahibələrində hadisələrin necə cərəyan edəcəyi, gələcək dinamikanın necə inkişaf edəcəyi ilə bağlı fərziyyələr irəli sürür. Hazırda operativ-taktiki məqsədlərinə nail ola bilməyən, xarici sərhədlərində müəyyən problemlər yaşayan Rusiyaya güzəştə getmək absurd görünür. Reputasiya itkiləri, qoşunları ciddi şəkildə tükənən, digər satellitlərlə problemləri olan bir ölkənin ultimatumuna qulaq asmaq, yumşaq desək, məğlubiyyət mövqeyidir. Bu baxımdan, Zelenskinin müsahibəsində imkanlar müzakirə olunur, lakin bunun necə həyata keçiriləcəyi faktdan sonra müzakirə oluna bilər.

- Ukraynanın yaxın gələcəkdə NATO-ya daxil olması nə dərəcədə realdır?

- Yaxın gələcəkdə Ukraynanın NATO-ya daxil olması tamamilə qeyri-realdır. Burada bunun qeyri-real perspektiv olmasından başqa heç nə ola bilməz. Müharibənin qaynar mərhələsi, müvəqqəti olaraq işğal olunmuş ərazilər - bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, Ukraynanın yaxın gələcəkdə NATO-ya daxil olması qeyri-realdır. Və ölkənin NATO-ya daxil olması üçün şərtlərin müzakirəsi və hazırlanması təbii ki, həyata keçirilir. Ancaq təkrar edirəm: bu, heç də yaxın perspektiv deyil.

- Sizcə, Donald Tramp hakimiyyətə gəldikdən sonra ABŞ-ın Ukraynaya hərbi yardımı ilə bağlı vəziyyət dəyişəcəkmi?

- Düşünürəm ki, bu vəziyyət dəyişəcək, amma dərhal deyil. Əvvəlcə Tramp vəzifəyə gələndə daha çox sülhməramlı bəyanatlara və mövqelərə sadiq qalacaq, amma əminəm ki, Amerika Prezidenti gözləntilərindən tez məyus olacaq. Məhz o zaman Ukraynaya silah tədarükündə həm çeşidin genişləndirilməsi, həm də kəmiyyət baxımından ciddi dəyişikliklər ediləcək. Amma bu, müəyyən müddətdən sonra baş verəcək.

Digər tərəfdən, Trampın ABŞ Prezidenti postuna gəldikdən sonra Ukraynaya yardımı azaldacağına dair heç bir perspektiv görmürəm və ən vacibi də budur. Heç bir azalma olmayacaq, çünki ABŞ iqtisadiyyatının özü, o cümlədən seçkilərdə Trampı dəstəkləyən hərbi-sənaye şirkətləri böyük ölçüdə bundan asılıdır. İnkişaf perspektivi olmayan və itkilər gözlənilən Trampı dəstəkləmək çətin ki, baş versin. Bu səbəbdən hərbi sənaye şirkətləri seçkidə Trampın namizədliyini dəstəkləyərkən nə etdiklərini bilirdilər. Ona görə də ABŞ-dan Ukraynaya hərbi yardımın kritik şəkildə azaldılması çətin ki, baş versin. Lakin hərbi təchizatın çeşidinin artırılması və genişlənməsini yalnız Trampın sülhməramlı təşəbbüslərindən məyus olmasından sonra gözləmək olar.