Şahmat Olimpiadasında millilərin heyətində Azərbaycan izi in İCMALI

Səmərqənddə keçirilən Ümumdünya Şahmat Olimpiadasında Azərbaycan izi yalnız komandalarımızın çıxışları ilə məhdudlaşmır. Bir neçə şahmatçı və məşqçi mənşəyi, idman karyerası və ya ailə bağları ilə Azərbaycanla əlaqəlidir.

İdman.Biz xəbər verir ki, qarşıdakı Azərbaycan-Ermənistan qadın yığmalarının görüşü xüsusi maraq doğurur. Rəqib komandanın heyətində bioqrafiyası Bakı ilə birbaşa bağlı olan Ermənistanın tanınmış şahmatçılarından Elina Danielyan da yer alıb. Turnirin ərizəsində o, üçüncü lövhədə göstərilib və reytinqi 2382-dir.

Danielyan 1978-ci il avqustun 16-da Bakıda anadan olub. Məhz burada şahmatla tanış olub: beş yaşında ikən atası ona oyunun qaydalarını öyrədib, daha sonra isə şahmat bölməsində məşqlərə başlayıb. 1988-ci ildə ailəsi İrəvana köçüb. Sonrakı illərdə Danielyan altı dəfə Ermənistan çempionu olub, 2021-ci ildə isə qadınlar arasında şəxsi Avropa çempionatının qalibi adını qazanıb.

Azərbaycan kökləri olan digər Olimpiada iştirakçısı isə İngiltərə qadın yığmasının heyətində beşinci nömrə ilə yer alan Elmira Mirzoyevadır (2,5:1,5). İdman.Biz daha əvvəl Azərbaycan və İngiltərə arasındakı görüşdən əvvəl onun haqqında yazmışdı. Mirzoyeva Moskvada anadan olub, lakin Azərbaycan mənşəyini heç vaxt gizlətməyib. Onun atası Nazim Mirzoyev Gəncədəndir, anası isə Şəmkir rayonunun kəndlərindən birindəndir.

Şahmatçının sözlərinə görə, ailədə Azərbaycan dilində danışılıb və Novruz bayramı qeyd olunub. Uşaqlıqda Elmira mütəmadi olaraq qohumlarının yanına Azərbaycana gəlib, daha sonra isə idman jurnalisti kimi ölkəmizə dəfələrlə səfər edib, Bakı və Şəmkirdə keçirilən böyük turnirləri işıqlandırıb. 2024-cü ildən İngiltərəni təmsil edən Mirzoyeva həmin il bu ölkənin qadınlar arasında çempionu olub. Olimpiadada Mirzoyeva 2181 reytinqlə çıxış edir.

Bu arada, Arkadi Naydiç Səmərqənddə Bolqarıstan yığmasını təmsil edir. Qrossmeyster təxminən 9 il – 2015-2024-cü illərdə Azərbaycan bayrağı altında çıxış edib. O, millimizin heyətində 2016-cı ildə Bakıda keçirilən Olimpiadada iştirak edib, bir il sonra isə komandalar arasında Avropa çempionluğunu qazanıb. Hazırda Naydiç 2574 reytinqlə Bolqarıstanın ilk lövhəsində yer alıb.

Eyni zamanda, Ukrayna qadın yığmasının heyətində Natalya Buksa çıxış edir. Onun Azərbaycanla əlaqəsi ailə bağları ilə bağlıdır: ukraynalı şahmatçı qrossmeyster Rauf Məmmədovun həyat yoldaşıdır. Beləliklə, hazırkı Olimpiadada ər-arvad müxtəlif ölkələrin rənglərini qoruyurlar - Məmmədov Azərbaycan, Buksa isə Ukrayna yığmasının heyətində mübarizə aparır. 2390 reytinqə malik Buksa Ukrayna komandasının üçüncü lövhəsində yer alıb.

Bundan başqa, Bakıdan olan İlana David-Qlaz, Lena Qlaz kimi də tanınır, İsrailin kişilərdən ibarət yığmasına rəhbərlik edir. O, 1961-ci ildə Azərbaycanın paytaxtında anadan olub, 1977-ci ildə isə qadınlar arasında respublika çempionu olub. İsrailə köçdükdən sonra şahmat karyerasını davam etdirib və qadınlar arasında beynəlxalq usta titulunu qazanıb. Səmərqənddə David-Qlaz İsrail komandasının rəsmi ərizəsində kapitan kimi göstərilib.

Azərbaycanlı mütəxəssis Vüqar Əsədli Qətərin kişilərdən ibarət yığmasının kapitanı kimi fəaliyyət göstərir. On il əvvəl - 2016-cı ildə Bakıda keçirilən ev Olimpiadasında o, Azərbaycanın üçüncü komandasının heyətində özü də çıxış edib. Əsədli ilk lövhədə mübarizə apararaq 11 partiyada 8 xal toplayıb. İndi isə artıq qrossmeyster statusunda Olimpiadaya məşqçi kimi qayıdıb və başqa bir milli komandaya rəhbərlik edir.

Beləliklə, Səmərqənddə Azərbaycan izi iki yığmamızın hüdudlarından xeyli kənara çıxır. Milli komandanın sabiq üzvləri, Bakıdan olan şəxslər, Azərbaycan kökləri olan şahmatçılar və yerli məşqçilər bir neçə nümayəndə heyətində təmsil olunur və bu da Olimpiadanı azərbaycanlı şahmat həvəskarları üçün daha maraqlı edir.

Teymur Tuşiyev