Icma.az
close
up
RU
Sazda aşıq, səsdə müğənni...

Sazda aşıq, səsdə müğənni...

Icma.az bildirir, Xalq qazeti saytına əsaslanaraq.

Rəhilə Həsənova – 100

Tanınmış sənət adamı, Əməkdar artist Rəhilə Həsənovanın adı milli mədəniyyət tariximizə sazəndə-nazəndə qızların xoş sədalarından dərz bağlayıb, heyrət “taya”ları quran, ansamblın işıq halələrini ürəklərə yönəldən cəfakeş xanım kimi düşüb. Düz 60 il sənət yolunda can qoymuş bu unudulmaz saz-səs yiyəsi 80 yaşına 1 il qalmış fani dünyaya əlvida deyib.

Rəhilə Mirələsgər qızı Həsənova 9 fevral 1925-ci ildə nur payı, şənlik müjdəçisi kimi doğulub. 14 yaşında “aypara” ikən klublarda, özfəaliyyət dərnəklərində parlamağa başlayıb. Gəlini Kəmalə Rəhimli demişkən, sazı sinəsinə basıb və sonacan da orada saxlayıb, ətrafına dalğa-dalğa sevinc, fərəh yayıb. Və müstəsna hal kimi, çox erkən filarmoniyanın mahnı və rəqs ansamblına qəbul edilib. Ceyran baxışlı qızların əhatəsində ilk ifası “Ceyran bala” mahnısı olub.

1940-cı ildə Dövlət Filarmoniyasında Üzeyir Hacıbəylinin tövsiyəsi ilə yaradılan sazçı qızlar ansamblı onun “vizit kartı” olub. Filarmoniyanın direktoru, Cahangir Cahangirov (yeri gəlmişkən, o vaxt gələcəyin böyük bəstəkarı heyətin tərkibindəki saz çalıb-oxuyan qızlardan biri – Tahirə xanımla ailə qurub), Rəhilənin, Elmiranın, Səmayənin, Ulduzun... ulduzlarının parlamasına şərait yaradıb. Qızlar da Aşıq Ələsgərin “Bəzən, gözəl” deməsi ilə bəzənib-düzənərək, Səməd Vurğunun vəsf elədiyi uca “Dağlar”a çıxıb, “Güloğlan”ı səsləyib, “Əylən-əylən” söyləyib, “Gecələr”i səhər ediblər. “Muğana ceyran” yaraşan kimi, Rəhiləgil də konsert salonlarına yaraşıq veriblər. “Şənlik mahnısı” oxuyublar, səhnədə “Mən neynim” desələr də, həyatda, yaradıcılıqda deməyiblər.

Gül kimi açdın, gözəlim,
Çiçəksən, çiçək.
Görəndə çaşdım, gözəlim,
Qəşəngsən, qəşəng,
Əylən, əylən, əylən...

“Sazçı qızlar” ansamblının pərvərişində mahir dirijor, böyük bəstəkar Qəmbər Hüseynlinin, saz və qarmon ifaçısı Əhəd Əliyevin də mühüm xidmətləri olub. Qənbər müəllim sazçı qızlar ansamblının zəhmətini xüsusilə çox çəkib, bu musiqi birliyi üçün ruh oxşayan silsilə nəğmələr bəstələyib.

...Bəxtiyar Vahabzadənin “Şeirlər” kitabını bağışladığı zərdablı dostu, incəsənət fədaisi olan qarmonçu Zabit Soltanov həmin kitabdakı “Gecələr”ə elə həmin gecə musiqi bəstələyib. O deyirdi: “Gecələr”i çox bəyəndilər. Şövkət xanım kövrəldi də və dedi ki, Zabit, gözəl yazmısan, amma “Gecələr”də bədbin ruh var, bilirsən də, sənətdə bədbinlik sovet adamı üçün xarakterik deyil. Biz “Hə” desək də, bunu bəstəkar mahnısı kimi efirə buraxmayacaqlar. Gəl, belə edək, get Rəhilə xanım Həsənovanın yanına, mən də ona deyəcəyəm, qoy “Gecələr”i hələlik xalq mahnısı adı ilə özünün “Sazçı qızlar” ansamblında oxusun ki, bu cür mahnı itib-batmasın, həm də, bu musiqi onun səsinə çox düşərlidir. Beləcə, ilk dəfə Rəhilə Həsənovanın ifasında xalq mahnısı kimi efirdə səslənir, televiziyaya yol tapır.

Tellərini dolayar boynuma Ay gecələr,
Mənim sirdaşımsınız, gecələr, ay gecələr!
Fikrim dağda, aranda, yuxu hara – mən hara?
Xəyalım sancılıbdır sayrışan ulduzlara.
Quştək uçur xəyalım hardan-hara gecələr,
Mən həsəd aparıram yatanlara gecələr...

Rəhilə Həsənova qeyd edirdi ki, ansambla cəlb olunan istedadlı qızlara saz çalmaq üçün ilkin qaydalardan başlayaraq sənət öyrədilirdi. Sazın çəkisinin ağır olmaması və simlərinin nazikliyi qızların onu sinədə rahat saxlamasını, zərif barmaqlarını alətin qolu üzərində rahat hərəkət etdirməsini şərtləndirirdi. Dövlət Filarmoniyasının “Sazçı qızlar”ı bu musiqi ocağının bədii kollektivləri arasında xüsusi yer tutur, sevilir, əzizlənib qorunur, diqqətdə saxlanırdı.

Ansambl 1944-cü ildə İranda olan Azərbaycan incəsənət ustalarının tərkibində uğurla çıxış edib, Cənub ordu əsgərləri qarşısında, Tehran, Təbriz, Ərdəbil, Zəncan, Ənzəli və digər şəhərlərdə konsertlər verib. Qızlar “Bəxtəvər, mən ölləm”, “A ceyran”, “Pəncərənin milləri”, “Muleyli”, “Xoş gəldin” mahnıları ilə salonları lərzəyə salıblar.

Rəhilə Həsənova və onun “Sazçı qızlar”ından söz düşəndə bu ansamblın filarmoniyada, Bakının mədəniyyət və təhsil ocaqlarında, televiziya və radioda parlaq çıxışları yada düşür. Qızların xalq havacatlarını necə şövqlə oxumaları xatırlanır. Rəhilə xanımın dediyi kimi, xəyal quştək hardan-hara uçur...

Ə.DOSTƏLİ
XQ

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:601
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 09 Fevral 2025 09:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see401

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see388

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see317

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see311

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see297

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see287

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see274

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see268

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see267

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see254

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see237

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see236

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see231

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see230

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see229

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see227

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see224

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see217

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see217

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri