Seçim bolluğu bizi xoşbəxt etdimi? KÖŞƏ

Bir vaxtlar mağazaya gedən insanın seçimi məhdud idi. Bir neçə növ çörək, bir neçə marka süd, sayılı paltar, az sayda məişət texnikası... İnsan seçim etmək üçün saatlarla düşünmürdü.

Bu gün isə vəziyyət tam fərqlidir. Marketlərdə eyni məhsulun onlarla çeşidi var. Telefon almaq istəyəndə yüzlərlə model qarşımıza çıxır. Bir film izləmək üçün platformanı açırıq, amma bəzən yarım saat seçim edib heç nə izləmədən proqramı bağlayırıq.

İlk baxışdan bu, inkişafın göstəricisidir. Seçim çox olduqca insan daha rahat qərar verməli idi. Amma reallıq fərqli mənzərə göstərir.

Psixoloqlar bunu "seçim paradoksu" adlandırırlar. Seçim artdıqca qərar vermək çətinləşir. İnsan səhv seçim etməkdən qorxur. Hətta seçim etdikdən sonra belə düşünür ki, bəlkə başqa variant daha yaxşı idi.

Bu hiss yalnız alış-verişdə yaşanmır. Universitet seçərkən, iş dəyişərkən, ev alarkən, hətta istirahət məkanı müəyyənləşdirərkən belə eyni tərəddüdlə qarşılaşırıq.

Sosial şəbəkələr bu hissi daha da gücləndirir. Çünki biz yalnız öz seçimlərimizə deyil, başqalarının seçimlərinə də baxırıq. Kimsə başqa ölkəyə səyahət edir, digəri yeni avtomobil alır, başqası fərqli peşə seçir. Bir müddətdən sonra insan öz qərarlarını deyil, başqalarının həyatını müqayisə etməyə başlayır.

Əslində isə həyatın keyfiyyəti seçimlərin sayından çox, verilən qərardan razı qalmaq bacarığından asılıdır.

Bəlkə də xoşbəxtlik hər qapını açmaqda deyil. Bəzən bir qapını seçib arxaya baxmadan yoluna davam etməkdədir.

Çünki həyat bütün imkanlardan istifadə etmək yarışı deyil. Həyat seçdiyimiz yolu mənalı yaşamaq sənətidir.

Texnologiya, bazar iqtisadiyyatı və qloballaşma bizə saysız-hesabsız imkanlar təqdim edib. Amma həmin imkanların içində ən çətin seçim hələ də dəyişməyib: "Mənim üçün doğrudan da vacib olan nədir?"

Bu sualın cavabını internet verməyəcək, reklamlar göstərməyəcək, sosial şəbəkələr də tapmayacaq. Onu yalnız insan özü tapa bilər.

Bəlkə də müasir dövrdə ən böyük azadlıq seçimlərin çoxluğu deyil. Ən böyük azadlıq, seçdiyin həyatdan peşman olmadan yaşaya bilməkdir.