Icma.az
close
up
RU
Şeirdə Ana obrazı: Sözün poetik incəlikləri

Şeirdə Ana obrazı: Sözün poetik incəlikləri

525.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Ədəbiyyatımızın ən incə və ən müqəddəs mövzularından biri Ana obrazıdır. Ana həm həyatın başlanğıcı, həm də övlad üçün müqəddəs dayaqlardan biri kimi həmişə yazıçı və şairlərin diqqət mərkəzində olub. Azərbaycan poeziyasında Nizami Gəncəvidən Səməd Vurğuna qədər saysız sənətkarlar bu mövzunu poetik gücü ilə işləyiblər. Müasir poeziyamızın istedadlı nümayəndələrindən olan Zaur Ustacın "Anam" şeiri də bu baxımdan diqqətçəkən və təsirlidir.

Bu şeirdəki poetik çalarlar adi bir duyğunun ifadəsi deyil, ana obrazının ümumbəşəri miqyasda təqdimatıdır. Ana yalnız bioloji mənada övlad dünyaya gətirən varlıq deyil, həm də dünyanı övladına sevdirən, onu sirli-sehrli həyatın (yaşamın) ecazkar məna çalarları ilə tanış edən, balasına keçmişi və gələcəyi anladan böyük müəllimdir. Şair "palaz" və "gəbə" metaforaları ilə ananın övlad üçün yaratdığı dünyanı təsvir edir. Bu obrazlarda Azərbaycan xalqının məişətindən, adət-ənənəsindən gələn məna qatları var. Çünki xalça, palaz, gəbə - həm evin istiliyini, həm də həyatın bəzəyini simvolizə edir. Ana isə bu gözəlliyi övladının ayağı altına sərən müqəddəs varlıq kimi təqdim olunur:

Adına palaz deyib,

Atdı ayağımızın altına dünyanı...

Adına gəbə deyib,

Asdı gözümüzün qabağına dünyanı...

Ata sözünü öz dilində çatdırdı bizə Anam.

Buradakı sonuncu misra həm milli dəyərlərin, həm də mənəvi irsin qorunmasında ananın rolunu açır. Əslində ata ocağının da, ana dilinin də övlad şüuruna hopdurulmasında məhz ananın mövqeyi həlledici olur:

Ata sözünü cejimlərə toxuyub,

Xurcunlara doldurdu Anam,

Övladlara sovqat olsun deyə...

İlmə-ilmə, fərş-fərş, xalı-xalı

Gözümüzün önünə sərdiyi dünyanın

İpliyi, yunu olduğunu anlatdı Anam.

Zaur Ustacın "Anam" şeiri yalnız fərdi hisslərin təzahürü deyil, həm də kollektiv yaddaşın poetik inikasıdır.

Burada Ana obrazı təkcə şairin anası deyil, bütövlükdə Azərbaycan qadınının simvoludur. Hər bir oxucu bu şeirdə öz anasını görə bilir, öz həyat yolunda aldığı sevgi və qayğını xatırlayır:

Ərşi ərişlərə köçürdü,

Zəmini bükdü dükcələrə...

İpin ucunu biləyimizə bağladı,

Kələfin ucunu itirməyək deyə.

Bir nişanı min dəfə kirkidlədi,

Qulağımızda sırğa olsun deyə,

Dünyanı çeşni-çeşni tanıtdı bizə Anam...

Simgə-simgə, damğa-damğa

Anamın arğacından keçdi dünya.

Maraqlıdır ki, şeirin bədii yükü sadə sözlər üzərində qurulsa da, dərin fəlsəfi məna daşıyır. Bu da şairin poetik gücündən xəbər verir. Sadə məişət sözləri - palaz, gəbə, naxış - yüksək poetik assosiasiyaya çevrilir. Beləcə, şair oxucunu gündəlik həyatın içində gizlənən əbədiyyətə bağlayır:

Sirli tarixim yatır

Anamın hər ilməsində,

Hər naxışında,

Hər palazında,

Hər gəbəsində...

Nəticə olaraq demək olar ki, "Anam" şeiri həm milli, həm də bəşəri dəyərlərin poeziyada maraqlı təcəssümüdür. Zaur Ustac burada ananı sadəcə ailənin mərkəzi kimi deyil, həm də xalqın yaddaşı, sözün qoruyucusu, mənəvi varislik simvolu kimi təqdim edir. Bu baxımdan şeir yalnız poetik əsər deyil, həm də publisistik gücə malik bir çağırışdır: ananı sevmək, onu ucalıqda tutmaq, onun verdiyi dəyərləri yaşatmaq çağırışı.

Zaur Ustacın "Anam" şeiri əsas türk dillərinin əksəriyyətinə uyğunlaşdırılmaqla yanaşı, alman,  ingilis, ispan, fransız, rus və digər əcnəbi dillərə də tərcümə olunaraq yayımlanıb.

Günnur AĞAYEVA,

Ədəbiyyatşünas-tənqidçi

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:482
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 12 Sentyabr 2025 21:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see286

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see275

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see272

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see266

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see266

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see255

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see250

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see249

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see245

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see243

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see230

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see225

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see224

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see224

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see221

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see217

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see213

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see212

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see206

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see205
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri