Sərnişin təyyarəsinin vurulması ilə bağlı Rusiyadan gözləntilərin hər biri rəsmi səviyyədə icra olunmalıdır

“Təyyarə qəzası böyük bir faciədir və bu faciənin baş verməsi, faktın araşdırılması kifayət qədər ciddi bir məsələdir. Nəzərə alaq ki, bu, eyni zamanda bir dövlətin həm də qürur məsələsidir. Belə ki, bizim təyyarəmizin vurulmasının səbəbləri artıq bəllidir və bu fakt təkzib edilmir. Məlumdur ki, bu təyyarə Rusiya hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən vurulub və "Pantsir-S" tipli raketdən istifadə olunub, bu qurğudan atılan atəşlə təyyarə zədələnib”.

Bu barədə Bizimyol.info xəbər portalına danışan politoloq Oqtay Qasımov bildirib ki, burada bir neçə məqam var və bu məqamlar bir neçə sual doğurur, bu sualların cavabları bütün cəmiyyətimiz tərəfindən gözlənilir.

Oqtay Qasımov

“Birincisi, qeyd olunmalıdır ki, nədən Rusiya tərəfi hava hücumundan müdafiə sistemlərini Çeçenistan ərazisinə, PUA hücumları olduğu halda hava məkanına bağlamayıblar. Bu hadisə yalnız AZAL təyyarəsi vurulandan sonra baş verib. Nədən bağlanmadı, yaxud bağlanmadığı halda belə ən azından hava limanının dispetçer xidməti gələn təyyarələrin hamısının qrafikini bildiyi üçün AZAL-ın ekipajını xəbərdar edə bilərdi və onları başqa istiqamətə yönəldə bilərdi. Bunların heç biri baş verməyib və təyyarə hava limanına eniş etmək istədiyi zaman onun elektron sistemləri kilidlənib. Rusiya hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən və şahidlərin, yəni sərnişinlərin də dediklərinə görə, üçüncü cəhddən sonra təyyarə əslində zədələnib. İkinci əsas sual ondan ibarətdir ki, təyyarə vurulandan sonra Rusiya tərəfi niyə Qroznı hava limanına yaxın olan hava limanlarına enişə icazə verməyib. Əslində, bütün məsələdə məhz bunun üzərindədir. Məntiqlə belə çıxır ki, Rusiya tərəfi özünün ya səhlənkarlığı, ya məsuliyyətsizliyi yaxud “qəsdən” ifadəsini mən işlətmək istəməzdim, amma bu hadisəni törədəndən sonra əslində nə cinayət baş verdiyini yaxşı bildiklərinə görə, təyyarəni məhz qeyd etdiyim ətrafdakı yaxın olan hava limanlarına deyil, daha uzaqdakı Aktauya yönləndiriblər. Sanki onlar törədilən bu cinayətin izini itirmək üçün onu Aktauya yönəldiblər ki, qəzalı vəziyyətdə olan təyyarə Xəzər dənizinə düşsün və iz itsin. Məntiq bundan ibarətdir”-deyən politoloq qeyd edib ki, təyyarənin kənardan müdaxilə nəticəsində yararsız hala düşdüyü hər halı ilə görünməktədir. Çünki, qəlpə qırıntıları o cümlədən, salonun daxilindəki partlayış və sərnişinlərin qəlpə yaraları alması bunu göstərir.

“Rusiya tərəfindən ortaya atılan iddiaların əsası yoxdur. Belə ki, bu iddialara görə, pis hava şəraiti, quş sürüsü ilə toqquşma və s. kimi qeyri-ciddi bəhanələr artıq bir mənalı şəkildə rədd olunur. Çünki, təyyarə nə daxildə balon partlayışından, nə də “quş sürüsü” ilə toqquşmasından xəsarət almayıb. Bu bir mənalıdır. Təyyarəyə kənardan müdaxilə nəticəsində o xəsarət alıb. Bu azmış kimi yaxındakı hava limanlarına deyil daha uzağa təyyarəni göndərməklə izi itirməyə çalışıblar. Amma, izlər artıq ortadadır”-deyə Oqtay Qasımov əlavə edib.

Azərbaycan dövləti Rusiyadan nə gözləyir?

“Bizim qonşuluq və müttəfiqlik münasibətlərimizə və beynəlxalq hüquqa uyğun bir davranış gözləyir. Bu istək nədən ibarətdir? Bəli, Rusiya tərəfi baş vermiş hadisə ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirməlidir. Bunun hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən törədildiyi etiraf olunmalıdır. Təəssüf hissi keçirildiyi bildirilməlidir və üzr istənilməlidir. Hadisə ilə bağlı zərər çəkən hərkəsdən üzr istənilməlidir -deyə politoloq bildirib ki, özünə hörmət edən dövlət bunları etməlidir və bu hadisədən zərər çəkənlərə təzminat ödənilməlidir.

“Biz Rusiyadan bunu gözləyirik və münasibətlərimiz bunu gözləyir və tələb edir. Amma, Rusiyanın hansısa bir "bölgə" rəhbərinin Azərbaycana bir təklif etməsi, maddi dəstək kimi açıqlamaları təbii ki, qəbuledilməzdir. Əvvəla Azərbaycan dövləti Çeçenistan yaxud hansısa bir muxtar vilayətinin statusunda deyil və bu əlaqələr də mümkün deyil. Yəni, səviyyə fərqi var və Azərbaycan dövlətinin, federal hökümətdən gözləntiləri var ki, biz hələ də bu gözləntiləri davam etdiririk.

Təbii ki, Rusiya nümunəni elə Azərbaycandan götürməlidir. 2020-ci ildə 44 günlük savaşın son günündə Rusiya helikopteri Azərbaycan hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən vurulandan sonra Azərbaycan dərhal açıqlama verərək üzrxahlıq etdi və təzminatını ödədi. Eynisini biz də Rusiyadan gözləyirik”-deyə Oqtay Qasımov qeyd edib.

İradə Cəlil, Bizimyol.info