Səudiyyə Ərəbistanı Rusiyaya qarşı oyuna başlayıb..?

...OPEC+ nazirləri mayın 31-i şənbə günü keçirilən görüşdə neft hasilatını iyun ayından etibarən gündəlik 411 min barel artırmağa razılaşıblar. Bu, təşkilatın press-relizində deyilir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, “The Moscow Times” yazır ki, OPEC+ tədarüklərində analoji artım may ayında baş verib və iyun ayına planlaşdırılıb.

Beləliklə, üç ay ərzində üç onlarla ən böyük neft hasil edən ölkəni birləşdirən kartel bazara 1,2 milyon barel yeni gündəlik tədarük əlavə edəcək.

...Bu, OPEC+ pandemiya zamanı tətbiq edilən sərt məhdudiyyətləri ləğv etdiyi 2020-ci ildən bəri maksimumdur.

...OPEC+ toplantısında təşkilatın iki əsas üzvü Səudiyyə Ərəbistanı və Rusiya arasında fikir ayrılığı yaranıb. Bloomberg mənbələrinin xəbər verdiyi kimi, Rusiya nümayəndə heyəti hasilatın artırılmasına qarşı çıxış edib ki, bu da neftin qiymətini daha da aşağı sala və Kremli büdcə problemləri ilə hədələyə bilər.

Mənbələr bildiriblər ki, səudiyyəlilər açıq şəkildə neft qiymətlərinin aşağı salınmasını tələb edən Donald Tramp administrasiyasının tələbini yerinə yetirmək istədikləri üçün bu qərarı qəbul ediblər.

ING (...bu Hollandiyanın ən böyük bank qrupudur -A.B.) analitiki Uorren Patterson deyir ki, qlobal neft bazarı yeni “qiymət müharibəsi”nin astanasındadır. Bu, artıq 2020-ci ildə baş verdi, Rusiya pandemiyanın başlanğıcında bazarı tarazlaşdırmaq üçün hasilatı azaltmaqdan imtina etdi və qapını çırparaq OPEC+ ittifaqını tərk etdi.

Şoka düşən səudiyyəlilər cavab olaraq öz neftlərinə görünməmiş endirimlər elan edərək, hasilatı kəskin artıraraq neftin qiymətini əvvəlcə 5-10 dollar/barelə, sonra isə sıfırdan aşağı saldılar.

…Bir ay sonra Kreml təslim olmaq məcburiyyətində qaldı: Rusiya OPEC+-a qayıtdı və yeni razılaşmanın bir hissəsi olaraq hasilatı ən çox azaltmağa məcbur oldu.

Səudiyyə Ərəbistanının planına görə, OPEC+ hasilatı gündəlik 2,2 milyon barel artırmalıdır. Üstəlik, Ər-Riyad əvvəlcə prosesi 2026-cı ilin sonuna qədər uzatmağı planlaşdırırdısa, indi israr edir ki, bu il bazarı yeni tədarüklər doldursun.

…JP Morqan analitiklərinin proqnozlarına görə, nəticə Brent neftinin qiymətinin bir barel üçün 50-60 dollara enməsi ola bilər. Rus Uralları hazırda Brent-ə ən azı 10 dollar endirimlə satılır, yəni onun qiymətləri 40-50 dollar diapazonuna düşə bilər.

Rusiya hökuməti ilkin olaraq büdcəni Ural neftinin bir barelinin orta qiyməti 69,7 dollara əsaslanaraq tərtib edib. Lakin artıq yazda, Donald Tramp tarif müharibələrinə başlayanda və Səudiyyə Ərəbistanı tarlalarda “kranları açmaq” qərarına gəldikdə, proqnozun yerinə yetirilə bilməyəcəyi məlum oldu.

Martda Uralsın qiyməti 60 dollardan aşağı düşüb, aprelin sonunda cəmi 54 dollar, may ayında isə 50 dolları çətinliklə keçib.

Buna cavab olaraq Maliyyə Nazirliyi və İqtisadi İnkişaf Nazirliyi neftlə büdcə parametrlərini 56 dollar səviyyəsində yenidən hesablayıb.

Yeni plana əsasən, neft və qaz gəlirləri 10,9 trilyon əvəzinə 8,3 trilyon rubl təşkil edəcək, büdcə kəsiri isə ilkin hesablamalardan üç dəfə çox - 1,2 trilyon əvəzinə 3,8 trilyon rubl olacaq.

Patterson hesab edir ki, Səudiyyə Ərəbistanı büdcəsini tarazlaşdırmaq üçün 90 dollar neftə ehtiyac duyur. Bununla belə, o, etiraf edir ki, Ər-Riyad daha çox pompalamaq və həcmlərdə pul qazanmaqla bu barı aşağı sala bilər.

Əli Babayev