Silahlı münaqişəyə səbəb olan əsas problemi həll etmək istəmirlər

Əfqanıstan və Pakistan arasındakı gərginlik yenidən açıq hərbi qarşıdurmaya çevrilib. İslamabad rəsmi olaraq Kabilə qarşı açıq müharibə elan edib. Hətta Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrinin təyyarələri Əfqanıstanın Qəndəhar əyaləti üzərində patrulluq etməyə başlayıblar.

İki ölkə arasında yaranmış gərginliyi “Reytinq” qəzetinə şərh edən hərbi ekspert Azad İsazadə deyib ki, Pakistan-Əfqanıstan sərhədi daimi konfliktin olduğu ərazidir.

Onun sözlərinə görə, problem ondadır ki, bu ərazilərdə böyük sayda Puştun tayfaları yaşayır, onları Əfqanıstan və Pakistan arasında olan dövlət sərhədi maraqlandırmır. Çünki bu ərazilər onların dədə-baba torpaqlarıdır, özləri də əsasən köçəri həyat tərzi sürürlər. Yəni istədikləri vaxt Əfqanıstan ərazisində qalır, istədikləri zaman Pakistan ərazisində olurlar. Puştun tayfaları həm də indi Əfqanıstanı idarə edən “Taliban” hərəkatının əsas qüvvəsi, elektoratıdır.

Azad İsazadə 

Hərbi ekspert əlavə edib ki, puştunlar da radikal konservativ dinin tərəfdarlarıdır: “Bunlar üçün Pakistan İslam Respublikası natamam islam ölkəsidir. Yəni onlar belə hesab edirlər. Onlara görə, Pakistan kafir olmasa da, klassik islamın tərəfdarı deyil. Mənim qənaətimcə, indi iki islam ölkəsi arasında yaranmış konfliktin kökü qeyd etdiyim məqamlardan doğur. Onlar iki dövlət arasında mövcud olan sərhədi tanımır, iki ölkə arasında razılaşmanın olmasını istəmirlər”.

A. İsazadə bildirib ki, indi hər iki tərəfdə kifayət qədər silahlı var: “Amma Pakistan ordusu Əfqanıstan ordusundan qat-qat güclüdür. Buna baxmayaraq, nə qədər güclü ordunun, silahın və avadanlığın olması Əfqanıstan xalqının vecinə deyil. Əfqanıstan xalqı Sovet hökumətinin 1979-cu ildə onun üstünə getməsinə cavab qaytarıb. Eləcə də 2001-ci ildə ABŞ və koalisiya qüvvələrinin bu ölkəyə daxil olmasına müqavimət göstərdilər. Hətta müqavimət iyirmi ilə qədər çəkdi. Yəni üzərinə hansı güclü ordunun gəlməsi bu xalqı sanki narahat etmir”.

Hərbi ekspertin fikrincə, bu dəfə Əfqanıstan-Pakistan münaqişəsi hansısa formada səngiyə, eyni zamanda on gündən sonra yenidən başlaya bilər: “Çünki bu problem daimi, yarıqaynar fazada qalır, sonra qaynar fazaya keçir. Burada məsələ iki ölkə arasındakı sərhədin qanunla qorunmasından gedir. Görünən odur ki, hər dəfə gərginlik yaransa da, əsas problem həll edilmir və bu da gələcəkdə gərinliyin təkrarlanmasına səbəb olur”.

Nemət ORUCOV

Reyting.az